W Warszawie rozpoczęły się prace przy modernizacji i rozbudowie gmachu Komendy Rejonowej Policji Warszawa I. Obiekt zlokalizowany pod adresem Belwederska 16, po uzyskaniu wszystkich wymaganych pozwoleń, został przekazany wykonawcy. Projekt wart ponad 77 mln zł ma zostać zrealizowany do września 2027 roku. Za koncepcję architektoniczną odpowiada biuro HSA, którego zespół stworzył projekt odwołujący się do pierwotnej formy budynku z końca lat 20. i jednocześnie dostosowany do wymagań współczesnej Policji.
Belwederska 16 – przedwojenna historia budynku
Gmach zajmowany obecnie przez stołeczną policję powstał w 1929 roku jako salon i warsztat motoryzacyjny firmy reprezentującej amerykański koncern Chrysler. Projekt budynku wykonał Edward Seydenbeutel i był to jeden z pierwszych obiektów w Polsce, które czerpały z architektonicznego języka Bauhausu. Wyróżniał się zastosowaniem żelbetowej konstrukcji i nowoczesnymi rozwiązaniami funkcjonalnymi. Pierwotnie obiekt składał się z dwóch głównych części: frontowej, o charakterze wystawienniczo-biurowym, oraz położonej z tyłu hali warsztatowej. Elewacja frontowa była zbudowana z prostopadłościennych brył, uzupełnionych pasmowymi przeszkleniami typowymi dla modernizmu. Hala warsztatowa posiadała dwuspadowy dach wykonany ze stali.
Zniszczenia wojenne i prowizoryczna odbudowa
W czasie powstania warszawskiego budynek uległ poważnym uszkodzeniom. Zniszczona została znaczna część dachu, a także fragmenty frontowej elewacji. Po wojnie, z braku środków na pełną rekonstrukcję, przeprowadzono doraźne zabezpieczenia oraz prowizoryczne prace remontowe. W kolejnych dekadach ograniczano się do podstawowych napraw. Wskutek tych wydarzeń budynek utracił swój oryginalny charakter, a jego obecny wygląd znacząco odbiega od pierwotnego projektu i zupełnie nie oddaje idei Seydenbeutela sprzed niemal stu lat.
Belwederska 16 – założenia konserwatorsko-architektoniczne
Zanim architekci przystąpili do projektowania nowej wersji komendy, szczegółowo przeanalizowali archiwalną dokumentację. Ich celem było jak najwierniejsze odtworzenie form architektonicznych zaprojektowanych w latach 20. XX wieku, z jednoczesnym uwzględnieniem współczesnych wymagań funkcjonalnych. W wyniku tych analiz powstał projekt, który zakłada m.in. odtworzenie pierwotnych podziałów elewacji, przywrócenie dwuspadowego dachu hali oraz rekonstrukcję wysokiej attyki nad częścią frontową. Istotnym elementem jest również przywrócenie dwóch skrajnych segmentów fasady, zniszczonych w czasie wojny. Początkowo projekt uzyskał pozytywną opinię Stołecznego Konserwatora Zabytków i nie stwierdzono wyraźnych przeszkód w miejscowym planie zagospodarowania, jednak decyzja prezydenta Warszawy została zakwestionowana w drugiej instancji przez Wojewodę Mazowieckiego. W rezultacie odtworzenie całego korpusu nie będzie możliwe, a jego długość zostanie ograniczona względem historycznego zarysu.
Pierwotna i realizowana koncepcja. Fot. HSA
Nowe budynki w sąsiedztwie zabytkowego gmachu
Oprócz modernizacji i częściowej rekonstrukcji zabytkowego budynku zaplanowano także budowę nowych obiektów administracyjno-biurowych. Zostaną one wzniesione w północnej części działki, w miejscu wyburzonych wcześniej zabudowań gospodarczych. Dwa segmenty nowej nieruchomości będą uzupełniać pierzeje ulic Belwederskiej i Ludwika Nabielaka. Skrzydła kompleksu zaprojektowano jako zespół kilku brył o zróżnicowanej wysokości, ale spójnym wyrazie architektonicznym. Elewacje zostaną wykończone panelami z półprzezroczystego szkła, co ma nawiązywać do modernistycznych wzorców i jednocześnie podkreślić współczesny charakter inwestycji. Garaż podziemny przewidziano wyłącznie pod nową częścią.
Fuzja historii z teraźniejszością
Powrót historycznego, choć dziś niepozornego budynku do modernistycznych założeń z okresu międzywojnia to inicjatywa warta pochwały i uznania. Rozpoczęta przebudowa komendy wpisuje się w szerszy trend rewaloryzacji warszawskiego modernizmu, który jest bardzo charakterystyczny dla miejskiego krajobrazu – zwłaszcza Mokotowa. Całość inwestycji ma poprawić warunki pracy funkcjonariuszy i jednocześnie wzbogacić przestrzeń o wartościowy przykład architektury odwołującej się do historii tego wyjątkowego miejsca.
Źródło: materiały prasowe HSA
Czytaj też: Architektura w Polsce | Zabytek | Renowacja | Modernizm | Warszawa
Budynek w latach 30. i obecnie. Fot. HSA i Google Maps
Komenda dziś i w niedalekiej przyszłości. Fot. Google Maps i HSA
Obiekt przed i po przebudowie. Fot. Google Maps i HSA
