W zabytkowym kompleksie dawnego Szpitala Bersohnów i Baumanów przy ul. Siennej i Śliskiej w Warszawie trwa jedna z najważniejszych inwestycji muzealnych w kraju. W miejscu o bogatej i dramatycznej historii powstaje Muzeum Getta Warszawskiego, którego otwarcie planowane jest na 2026 rok. Projekt to połączenie konserwacji historycznych obiektów z budową nowoczesnych ekspozycyjnych i edukacyjnych przestrzeni. Koszt przedsięwzięcia szacowany jest na ponad 323 mln zł.
Założenia i projekt Muzeum Getta Warszawskiego
Nowa instytucja zajmie powierzchnię około 11,5 tys. m kw., z czego ponad 3 tys. m kw. przeznaczono na wystawę stałą. W kompleksie znajdzie się także Centrum Edukacji w dawnym Pawilonie Okulistyki, audytorium na 150 miejsc, przestrzenie wystaw czasowych, magazyny zbiorów, a także biblioteka i księgarnia. Część budynków zostanie połączona podziemnymi przejściami. Projekt architektoniczny przygotowała Autorska Pracownia Projektowa Jerzego Wowczaka.
Historia Szpitala Bersohnów i Baumanów
Szpital Bersohnów i Baumanów został wzniesiony w latach 1876-1878 z inicjatywy dwóch warszawskich rodzin. Jego celem była bezpłatna opieka medyczna nad dziećmi bez względu na ich pochodzenie. Placówka działała do czasów II wojny światowej, a w getcie warszawskim stała się jednym z najważniejszych miejsc walki o życie. Po wojnie gmach służył różnym medycznym instytucjom, a do 2014 roku mieścił się w nim Wojewódzki Szpital Zakaźny. Dziś historia szpitala stanowi integralną część narracji przygotowywanej muzealnej ekspozycji.
Prace budowlane i konserwatorskie przy Siennej w Warszawie
Roboty rozpoczęły się w październiku 2023 roku i zgodnie z umową mają potrwać 30 miesięcy. Ich zakres obejmuje zarówno budowę nowych obiektów, jak i konserwację zabytkowych murów oraz elewacji. W dawnej części szpitala zostanie zachowana efektowna klatka schodowa, a nad wykuszem odtworzona historyczna półkopuła zwieńczona miedzianym pokryciem. W trakcie prac natrafiono na znaleziska z czasów wojny, m.in. granaty i amunicję, a także na XIX-wieczną studnię.
Główny budynek w 2022 roku i obecnie. Fot. Google Maps i WhiteMAD/Mateusz Markowski
Postępy prac na budowie Muzeum Getta Warszawskiego
Na placu budowy widać wyraźne postępy. W części podziemnej zakończono już zasadnicze prace żelbetowe związane ze wznoszeniem ścian i stropów, a na posesji wyrosły nowe obiekty. W zabytkowych budynkach prowadzone są natomiast prace konstrukcyjne i konserwatorskie obejmujące wzmocnienia ścian, stropów oraz remont elewacji. Ukończono stan surowy budynku technicznego i rozpoczęto montaż stalowych konstrukcji dachu, które zostaną pokryte patynowaną miedzią. Na terenie budowy pojawił się także wagon towarowy, który w przyszłości stanie się elementem ekspozycji.
Przyszła ekspozycja Muzeum Getta Warszawskiego
Trasa zwiedzania została zaplanowana tak, aby prowadzić od najwyższych kondygnacji dawnego szpitala ku podziemiom, gdzie prezentowane będą najbardziej dramatyczne wątki historii getta. Wśród eksponatów znajdą się m.in. oryginalny „Raport Stroopa” oraz skrzynia z Archiwum Ringelbluma. Ekspozycja pokaże życie codzienne, religijne i kulturalne żydowskiej społeczności Warszawy oraz losy szpitala, które symbolicznie odzwierciedlają dzieje Żydów w Polsce od końca XIX wieku do lat powojennych.
Źródło: materiały Muzeum Getta Warszawskiego
Czytaj też: Architektura | Renowacja | Zabytek | Historia | Muzeum | Warszawa
