Bursztynowa Komnata w Mamerkach
Bursztynowa Komnata w Mamerkach. Fot. Muzeum w Mamerkach

Bursztynowa Komnata w Mamerkach. Polska ma swoją kopię arcydzieła

W Muzeum w Mamerkach otwarto nowy pawilon wystawowy, w którym zwiedzający mogą zobaczyć replikę słynnej Bursztynowej Komnaty. Projekt powstał z wykorzystaniem technologii druku 3D i wzbudził duże zainteresowanie już w pierwszych dniach funkcjonowania. Goście podkreślali, że odtworzona komnata robi ogromne wrażenie, a wśród nich znaleźli się także poszukiwacze, którzy wcześniej brali udział w próbach odnalezienia oryginału. Bursztynowa Komnata w Mamerkach to kolejna kopia arcydzieła.

Wystawa jest dostępna dla wszystkich chętnych. Replika została umieszczona w pomieszczeniu o wymiarach 10 na 10 m i wysokości 8 m. Podczas prac odtworzono nie tylko ściany, ale także sufit i podłogę, a przy rekonstrukcji wykorzystano archiwalne fotografie. Dzięki temu zwiedzający mogą poczuć atmosferę oryginalnego wnętrza, które zaginęło w czasie II wojny światowej.

Bursztynowa Komnata w Mamerkach – technologia odtworzenia

Replika Bursztynowej Komnaty w Mamerkach powstała dzięki zastosowaniu technologii druku 3D. Do jej wykonania użyto specjalnych tworzyw sztucznych, które pozwoliły wiernie odwzorować wygląd naturalnego bursztynu. Materiał ten został odpowiednio zabarwiony i opracowany w taki sposób, aby imitować charakterystyczną przejrzystość oraz różnorodność odcieni jantaru. Dzięki temu było możliwe odtworzenie bogatych zdobień ścian, sufitów i podłogi, bez konieczności sięgania po kosztowny i trudny w obróbce surowiec. Zastosowanie nowoczesnych technologii znacznie przyspieszyło proces rekonstrukcji i pozwoliło stworzyć wystawę dostępną dla szerokiej publiczności.

Mamerki i legenda zaginionego skarbu

Od zakończenia II wojny światowej bunkry w Mamerkach były wielokrotnie wskazywane jako jedno z możliwych miejsc ukrycia Bursztynowej Komnaty. Poszukiwania prowadzone w tej okolicy nie potwierdziły jednak, aby właśnie tam znajdował się skarb. Legenda trwa do dziś, a obecność repliki dodatkowo podkreśla związki tego miejsca z jedną z największych zagadek historycznych XX wieku.

Pałac Katarzyny w Carskim Siole i oryginalna Bursztynowa Komnata, 1931 rok. Fot. Branson DeCou, Public domain, via Wikimedia Commons

Historia bunkrów w Mamerkach

Zespół bunkrów w Mamerkach powstał w latach 1940–1944 nad brzegiem jeziora Mamry jako kwatera główna Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych III Rzeszy. Tworzy go około 250 obiektów, w tym masywne żelbetowe schrony, baraki mieszkalne i budynki techniczne. W czasie wojny w obiektach planowano kluczowe operacje na froncie wschodnim. Hitler kilkakrotnie odwiedzał to miejsce, ale nigdy nie ustanowił nim swojej głównej siedziby. Po wojnie kompleks nie został zniszczony, dlatego do dziś zachował się w wyjątkowo dobrym stanie i należy do najlepiej utrzymanych niemieckich kwater dowodzenia w Europie. Od lat 90. XX wieku Mamerki są udostępniane turystom.

Historia Bursztynowej Komnaty

Bursztynowa Komnata powstała na początku XVIII wieku z inicjatywy króla Prus Fryderyka I Hohenzollerna. Jej projekt opracował gdański architekt Andreas Schlüter, a przy realizacji inicjatywy pracowali również inni mistrzowie bursztyniarscy z Gdańska, m.in. Gottfried Wolfram, Gottfried Turau i Ernest Schacht. Wnętrze powstawało przez 11 lat i zachwycało bogactwem zdobień, płaskorzeźb oraz precyzyjnie obrobionych bursztynowych elementów. W 1716 roku Fryderyk Wilhelm I podarował Bursztynową Komnatę carowi Piotrowi I Wielkiemu jako dowód przyjaźni i potwierdzenie sojuszu prusko-rosyjskiego. Początkowo trafiła ona do pałacu Letniego w Petersburgu, później do pałacu Zimowego, a w połowie XVIII wieku caryca Elżbieta Romanowa przeniosła ją do pałacu w Carskim Siole, gdzie wnętrze zostało rozbudowane o dodatkowe elementy wyposażenia.

Bursztynowa Komnata w Mamerkach
Komnata w pałacu Katarzyny w Carskim Siole – rekonstrukcja. Fot. jeanyfan, Public domain, via Wikimedia Commons

Zrabowana i zaginiona

W 1941 roku Bursztynową Komnatę zrabowali Niemcy i przewieźli ją do zamku w Królewcu. Tam była eksponowana, a następnie spakowano ją w skrzynie i ukryto w zamkowych podziemiach. To ostatnia potwierdzona informacja o losach jantarowego arcydzieła. Po zdobyciu miasta przez Armię Czerwoną w kwietniu 1945 roku komnaty już nie odnaleziono, a los skarbu do dziś pozostaje nieznany. Na temat jego zaginięcia powstało wiele hipotez. Według jednych komnata mogła zostać zniszczona podczas bombardowań i pożaru zamku. Inni uważają, że została ukryta w nieznanym miejscu i wciąż czeka na odkrycie. Przez lata w poszukiwania angażowały się służby specjalne, ministerstwa kultury, a także amatorzy, którzy przypisywali jej obecność zatopionym statkom lub samolotom.

Bursztynowa Komnata w Mamerkach i współczesne rekonstrukcje

Pierwszą pełną rekonstrukcję Bursztynowej Komnaty ukończono w 2003 roku w pałacu Katarzyny w Carskim Siole. Prace trwały od 1979 roku i napotykały liczne trudności związane z obróbką bursztynu i odtworzeniem dawnych rzemieślniczych technik. Kierownikiem artystycznym zespołu był Aleksandr Żurawlow. Koszt przedsięwzięcia wyniósł ponad 11 milionów dolarów. Bursztynowa Komnata w Mamerkach jest kolejną próbą przybliżenia zwiedzającym wyglądu legendarnego wnętrza. Dzięki niej polscy turyści mają możliwość choć częściowo zobaczyć, jak mogła wyglądać jedna z najsłynniejszych i najwspanialszych komnat w historii Europy.

Źródło: Muzeum w Mamerkach

Czytaj też: Architektura | Wnętrza | Zabytek | Historia | Ciekawostki | Muzeum