Wieżowiec CBI Esplanada, otwarty w 1951 roku, to pierwszy drapacz chmur w Vale do Anhangabaú w centrum São Paulo, który zrewolucjonizował krajobraz tego miasta. Budynek projektu polskiego architekta Lucjana Krongolda stanowił wielki postęp technologiczny i architektoniczny w Brazylii. Jego wysokość wynosi 105 metrów, a powierzchnia to imponujące 50 tysięcy m kw., co w momencie jego ukończenia czyniło go największą konstrukcją żelbetową na świecie.
Budynek został zaprojektowany przez polskiego architekta Lucjana Korngolda, który ukończył studia architektoniczne na Wydziale Architektury w Warszawie. W 1939 roku wraz z rodziną opuścił kraj, uciekając przed wojną i prześladowaniami. Na swój nowy dom Krongoldowie wybrali Brazylię, gdzie mężczyzna kontynuował pracę architekta. Pierwotnie projekt wieżowca miał być realizowany na podstawie planu z 1938 roku autorstwa Elisiário Bahiana, jednak z nieznanych przyczyn prace wstrzymano, a dopiero w 1946 roku Octávio Guinle zlecił Korngoldowi stworzenie nowego projektu, który obejmował trzy bloki: dwa przeznaczone na biura i jeden na hotel.
Wieżowiec w latach 60. Fot. Werner Haberkorn, Public domain, via Wikimedia Commons
Korngold zaprojektował fasadę budynku w stylu modernistycznym, który wyraźnie różnił się od klasycznej architektury dominującej w okolicy. Projekt napotkał na opór ze strony urzędników, którzy nie rozumieli nowoczesnych rozwiązań, co spowodowało dwuletnie opóźnienia w zatwierdzeniu budowy. Ostatecznie pozwolenie na realizację zostało wydane w 1948 roku, a budynek został ukończony w 1951 roku. Fasada 33-piętrowego wieżowca jest zdominowana przez ortogonalną siatkę, która wyznacza poziome podziały kondygnacji, a pionowy rytm modułów pełni funkcję ochrony przed słońcem i deszczem. Okna wykonane z metalu i szkła zapewniają odpowiednią wentylację i doświetlenie wnętrz. Prosta i kompaktowa bryła budynku utrzymała klasyczny podział na podstawę, główną część i zwieńczenie. Górna strefa, poprzez monumentalne portyki, harmonijnie wpisuje się w geometryczną jednorodność prostopadłościennej formy.
Projekt architektoniczny Korngolda był przełomowy dla miasta São Paulo, wyznaczając nowy styl dla późniejszych budynków powstających w tej lokalizacji. Zastosowanie nowoczesnych technologii, takich jak betonowa konstrukcja, pozwoliło na elastyczne wykorzystanie przestrzeni wewnątrz budynku. Plan poszczególnych pięter został zaprojektowany w taki sposób, aby umożliwić maksymalną funkcjonalność, co było istotne dla różnorodnych zastosowań komercyjnych obiektu. Projekt w 1948 r. został nagrodzony złotym medalem na Panamerykańskiej Wystawie Architektury w Limie.
Na przestrzeni lat CBI Esplanada przeszedł wiele zmian, które miały na celu modernizację i przywrócenie mu dawnego blasku. W latach 90. wieżowiec został wpisany na listę zabytków, co zabezpieczyło obiekt na kolejne lata i podkreśliło jego znaczenie historyczne i architektoniczne. Współczesny CBI Esplanada to budynek o komercyjnym zastosowaniu, stanowiąc siedzibę firm z różnych sektorów, w tym z branży księgowości, audytu oraz instytucji publicznych. Budynek jest także atrakcją turystyczną dla osób zainteresowanych architekturą, będąc do dziś jednym z największych betonowych budynków w Ameryce Łacińskiej.
Źródło: polonika.pl, cbiesplanada.com.br
Czytaj też: Architektura | Miasto | Wieżowiec | Brazylia | Ciekawostki
