Obecne Centrum Sztuki Mościce w Tarnowie powstało w latach 70. jako modernistyczny gmach służący pierwotnie za Dom Kultury Zakładów Azotowych. Kilkanaście lat temu zdecydowano jednak o jego zaawansowanej modernizacji. W jej wyniku surowy obiekt z epoki PRL-u przeobraził się w nowoczesną instytucję wyposażoną w zaawansowaną scenotechnikę, nowe foyer i współczesne systemy akustyczne. Wraz z tymi zmianami niemal całkowicie przebudowano zewnętrze obiektu, nadając mu cechy postmodernizmu. Jak wyszło?
Dom Kultury Zakładów Azotowych dla Mościc
Historia budynku wiąże się z rozwojem Mościc, dzielnicy Tarnowa wzniesionej wokół tamtejszych Zakładów Azotowych. W 1971 roku w okolicy otwarto Dom Kultury Zakładów Azotowych, który błyskawicznie stał się centrum społecznego i artystycznego życia pracowników i mieszkańców. Okazały gmach o efektownej formie i rozczłonkowanej bryle reprezentował późny modernizm z wyraźnymi wpływami brutalizmu. Była to typowa estetyka dla publicznych projektów epoki PRL-u. Organizowano tam koncerty, projekcje filmowe, wydarzenia edukacyjne i spotkania mieszkańców. Budynek trwał w swojej oryginalnej formie bez większych zmian przez blisko 40 lat.
Przebudowa w Centrum Sztuki Mościce
Na początku XXI wieku obiekt nie spełniał już jednak współczesnych wymagań. W 2006 roku powołano Mościckie Centrum Kultury i rozpoczęto przygotowania do wielkiej przebudowy. Najbardziej zaawansowane prace przeprowadzono w latach 2008-2011 przy wsparciu funduszy europejskich. Zachowano zasadniczą konstrukcję bryły, ale całkowicie zmieniono jej estetykę. Modyfikacjom poddano elewacje, dachy, okna, schody oraz wnętrza. Drewno, kamień i białe tynki zniknęły na rzecz szarości z czerwienią, aluminium oraz futurystycznych form. Dawne eleganckie foyer zastąpiły minimalistyczne pomieszczenia o stonowanym wyrazie . W ramach przebudowy zniknęła część modernistycznych detali charakterystycznych dla lat 70., co do dzisiaj u wielu wzbudza poczucie nieodżałowanej straty.
Sala widowiskowa z technologią XXI wieku
Kolejny etap modernizacji dawnego Domu Kultury Zakładów Azotowych przeprowadzono w latach 2017-2018. Projekt przygotowała firma Sound&Space z Poznania, a wykonawcą została Moris Polska. Przebudowano wówczas główną salę widowiskową, poprawiono akustykę i zamontowano nowe systemy na scenie. Wnętrze otrzymało nową geometrię sufitu, okładziny, nowoczesne oświetlenie oraz system Dolby Atmos. Ponadto kino wyposażono w laserowy projektor NEC 4K. Teraz główna sala mieści około 600 widzów. Obiekt działa jako ważne centrum koncertowe, teatralne i konferencyjne.
Centrum Sztuki Mościce i utracony modernizm
Modernizacja niezaprzeczalnie była potrzebna, gdyż przestarzały obiekt nie spełniał współczesnych wymogów. Z perspektywy funkcjonalności i bezpieczeństwa inwestycja okazała się sukcesem. Centrum Sztuki Mościce należy dziś do najbardziej zaawansowanych technologicznie instytucji kultury w regionie. Sporna pozostaje tutaj jednak utrata autentyczności i charakteru pierwotnego projektu budynku. Surowa estetyka późnego modernizmu ustąpiła miejsca modnemu na początku XXI wieku postmodernizmowi, mało fortunnemu i negatywnie ocenianemu w dużej większości przypadków. Dawny, popeerelowski dom kultury był silnie związany z przemysłową historią Mościc i krajobrazem dzielnicy. Po serii przebudów zmienił się w obiekt przypominający raczej współczesne centrum konferencyjne.
Źródło: csm.tarnow.pl, tarnow.pl
Czytaj też: Postmodernizm | Modernizm | Architektura w Polsce | Ciekawostki | whiteMAD na Instagramie
