Czy przyszłość designu może zaczynać się w warsztacie rzemieślniczym? W lokalnym surowcu, zapomnianej technice albo historii konkretnego miejsca? Specjalna edycja międzynarodowego konkursu make me! „Dziedzictwo Przyszłości” stawia właśnie takie pytania. W ramach tegorocznej edycji Polskiego Forum Designu: „Lokalność” Łódź staje się miejscem rozmowy o tym, jak z lokalnego dziedzictwa tworzyć nie muzealne eksponaty, lecz współczesne produkty, idee i rozwiązania. Partnerem wydarzenia jest Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego.
Dziedzictwo nie musi być przeszłością
W designie coraz częściej wracamy do tego, co przez lata wydawało się zbyt lokalne, zbyt pracochłonne albo po prostu nieprzystające do współczesności. Rzemiosło, naturalne materiały, tradycyjne technologie, ręczna produkcja i wiedza przekazywana między pokoleniami przestają być jedynie elementami kulturowej tożsamości. Stają się źródłem inspiracji dla projektowania odpowiadającego na współczesne potrzeby.
To właśnie ten aspekt lokalności wykorzystuje specjalna edycja konkursu make me! „Dziedzictwo Przyszłości”, organizowana w ramach Polskiego Forum Designu „Lokalność”. Konkurs, będący od 2008 roku jednym z kluczowych elementów Łódź Design Festival, tradycyjnie szuka nowych idei i projektów wyznaczających kierunki rozwoju designu. Tym razem punkt ciężkości przesuwa się w stronę rzemiosła i dziedzictwa – ale rozumianych nie jako zamknięty zbiór dawnych form, lecz jako kompetencje, materiały i wiedza, które można twórczo wykorzystać dziś i w przyszłości.
Rzemiosło jako technologia
W tej perspektywie rzemiosło nabiera zupełnie nowego znaczenia. Nie jest wyłącznie sposobem wykonywania przedmiotów ani dekoracyjnym dodatkiem do współczesnego designu. To wiedza o materiale, konstrukcji, trwałości, proporcji i procesie produkcji – rozwijana przez dziesięciolecia w warsztatach i pracowniach.
Właśnie dlatego konkurs make me! „Dziedzictwo Przyszłości: pyta nie tyle o to, jak zachować tradycję, ile o to, co można dzięki niej zaprojektować.
Punktem wyjścia dla twórców zgłaszających się do konkursu mogą być lokalne materiały, tradycyjne techniki, wzory, produkty czy historie związane z konkretnymi miejscami. Mogą zostać wykorzystane bezpośrednio, ale równie dobrze mogą stać się impulsem do stworzenia zupełnie nowej interpretacji.
To podejście dobrze wpisuje się w szerszą zmianę, jaka zachodzi dziś w projektowaniu. W świecie masowej produkcji i niemal nieograniczonej dostępności podobnych produktów coraz większą wartością stają się pochodzenie, autentyczność, trwałość oraz historia stojąca za przedmiotem. Lokalność może więc być nie ograniczeniem, ale przewagą – źródłem cech, których nie da się łatwo skopiować.
Konkurs otwiera się na wszystkich
Jedną z najważniejszych zmian w tegorocznej edycji make me! jest zniesienie kryterium wieku. Konkurs przestaje być przestrzenią przeznaczoną przede wszystkim dla młodych projektantów. Do udziału zaproszeni są wszyscy pełnoletni twórcy – niezależnie od wieku i doświadczenia zawodowego.
Swoje projekty mogą zgłaszać projektanci i projektantki, rzemieślnicy i rzemieślniczki, twórcy ludowi, studenci, absolwenci, grupy nieformalne, studia projektowe oraz firmy z branży projektowej. Zgłoszenia mogą być indywidualne lub zespołowe. Konkurs ma charakter międzynarodowy, a udział w nim jest bezpłatny. Formularz zgłoszeniowy dostępny jest na stronie Łódź Design Festival.
To poszerzenie formuły jest znaczące. Spotkanie projektanta z rzemieślnikiem może dziś oznaczać znacznie więcej niż współpracę nad pojedynczym produktem. Może prowadzić do wymiany kompetencji, eksperymentowania z materiałem, odkrywania zapomnianych technologii i tworzenia rozwiązań, których żadna ze stron nie opracowałaby samodzielnie.
Od lokalnego surowca do nowego produktu
Konkurs pozostawia twórcom sporą swobodę. Zgłaszać można zarówno gotowe produkty i modele, jak i koncepcje, wizualizacje czy projekty 3D. Projekty zakwalifikowane do finału muszą jednak zostać przedstawione w postaci prototypu lub gotowego produktu, w odpowiedniej skali pozwalającej zaprezentować ich funkcje.
To ważny element filozofii make me! Nie chodzi wyłącznie o efektowny koncept. Liczy się możliwość sprawdzenia idei w praktyce – jej funkcji, materiału, procesu, a potencjalnie również wdrożenia.
Jury oceni między innymi oryginalność rozwiązania, trafność realizacji założeń, walory estetyczne, związek z lokalnością i tradycyjnymi technikami oraz potencjał wdrożeniowy, rynkowy, komunikacyjny lub eksperymentalny. Spośród zgłoszeń wybranych zostanie od 20 do 40 projektów, które trafią na wystawę pokonkursową, na stronę Łódź Design Festival oraz do komunikacji medialnej. Autor lub autorka zwycięskiego projektu otrzyma nagrodę główną w wysokości 15 tysięcy zł brutto.
Województwo łódzkie jako materiał projektowy
W ramach konkursu powstała również dodatkowa, nieobowiązkowa kategoria „Przedmiot promujący województwo łódzkie”. To interesujący eksperyment na styku designu, tożsamości miejsca i współczesnej promocji regionu.
Zadaniem jest zaprojektowanie funkcjonalnego, możliwego do wdrożenia przedmiotu, który opowiada o województwie poprzez formę, materiał, funkcję lub detal. Inspiracją mogą być między innymi przemysłowa i włókiennicza historia Łodzi, lokalne rzemiosło, awangarda, przyroda, rzeki, ceramika z Bolimowa czy tradycyjne wzory ludowe.
Istotne jest jednak to, czego organizatorzy nie oczekują: prostego zestawienia regionalnych symboli. Herb, mapa czy logotyp nie wystarczą. Chodzi o znalezienie nowego języka opowiadania o regionie – takiego, który będzie atrakcyjny dla współczesnego odbiorcy i jednocześnie zakorzeniony w rzeczywistym dziedzictwie miejsca.
W tej kategorii pojawia się także bardzo konkretny wymiar wdrożeniowy. Zwycięski projekt może zostać przygotowany do produkcji przez Województwo Łódzkie.
Wełna jako test lokalności
Jednym z najbardziej wyrazistych przykładów potencjału lokalnych zasobów będzie prezentowana w Łodzi wystawa „Wełna”, odbywająca się w zabytkowej Elektrowni Karola Scheiblera w kompleksie Fuzja.
To miejsce ma znaczenie nie tylko jako efektowna przestrzeń wystawiennicza. Dawna elektrownia znajduje się w kompleksie, którego historia jest nierozerwalnie związana z łódzkim przemysłem włókienniczym. Właśnie tutaj opowieść o lokalnym materiale i jego przyszłości nabiera dodatkowego kontekstu.
Wystawa pokazuje drogę rodzimej wełny od hodowli i strzyży, przez tradycyjne techniki obróbki, aż po współczesne eksperymenty projektowe. Obok kilimów i tkanin pojawiają się między innymi panele akustyczne, produkty wykorzystujące właściwości izolacyjne materiału, rozwiązania dla budownictwa i ogrodnictwa czy wykorzystanie runa jako nawozu.
Wełna jest przy tym znakomitym przykładem problemu, który może stać się impulsem projektowym. Naturalny surowiec, którego potencjał przez lata był niedoceniany, może znaleźć nowe zastosowania właśnie dzięki połączeniu tradycyjnej wiedzy i współczesnego projektowania.
Siła dziedzictwa
Trzecim elementem Polskiego Forum Designu będzie bezpłatna konferencja „Siła Dziedzictwa”, poświęcona roli lokalnej kultury i rzemiosła we współczesnym projektowaniu.
Jej obecność obok konkursu i wystawy nie jest przypadkowa. Jeśli lokalność ma być czymś więcej niż atrakcyjnym hasłem, potrzebuje szerszego ekosystemu: projektantów, rzemieślników, producentów, przedsiębiorców, samorządów i instytucji kultury. Potrzebuje także rozmowy o tym, jak przekładać wiedzę i tradycję na produkty, usługi i miejsca, które mają znaczenie dla współczesnych odbiorców.
W tym sensie trzy elementy Forum tworzą spójną strukturę. „Wełna” pokazuje materiał. „Siła dziedzictwa” otwiera dyskusję o jego znaczeniu. Konkurs make me! sprawdza, co można z lokalnego potencjału zaprojektować na przyszłość.
Lokalność jako nowa forma innowacji
Polskie Forum Designu: „Lokalność” nie proponuje jednego stylu ani katalogu regionalnych motywów. Pokazuje raczej sposób myślenia o projektowaniu, w którym miejsce staje się punktem wyjścia.
W czasach globalnej produkcji lokalny materiał może być odpowiedzią na potrzebę większej przejrzystości łańcucha dostaw. Rzemiosło może dostarczać wiedzy o trwałości i naprawialności. Tradycyjne techniki mogą inspirować nowe technologie. Historia miejsca może stać się tworzywem dla współczesnej marki. A projektowanie może połączyć to wszystko w produkt, który nie jest rekonstrukcją przeszłości, lecz jej kolejną wersją.
To właśnie dlatego hasło „Dziedzictwo Przyszłości” jest czymś więcej niż nazwą konkursu. Sugeruje zmianę perspektywy: zamiast pytać, co z przeszłości należy zachować w niezmienionej formie, można zapytać, co z niej warto zabrać ze sobą dalej.
- Konkurs make me! „Dziedzictwo Przyszłości” – specjalna edycja w ramach Polskiego Forum Designu „Lokalność”. Nabór trwa do 23 września 2026 roku, do godz. 23:59. Udział jest bezpłatny. Wystawa finalistów odbędzie się podczas specjalnej edycji Łódź Design Festival 5–11 października 2026 roku, a część projektów zostanie następnie zaprezentowana podczas Barcelona Design Week 22–24 października 2026 roku.
- Polskie Forum Designu 2026 „Lokalność” odbędzie się w Łodzi w dniach 8–11 października.
- Wystawa „Wełna” będzie prezentowana w łódzkiej Fuzji (Milionowa 6a, wejście do kompleksu także od ulicy Tymenieckiego) od 5 do 18 października.
- Konferencja „Siła dziedzictwa” odbędzie się 9 października o godzinie 10:00 w Łódź Art Center (ulica Tymienieckiego 3).
Po więcej informacji zapraszamy na stronę oraz media społecznościowe Łódź Design Festival:
https://lodzdesign.com/make-me-2026-dziedzictwo-przyszlosci
https://lodzdesign.com/polskie-forum-designu-lokalnosc
https://www.facebook.com/Lodz.Design
https://www.instagram.com/lodzdesign
Artykuł sponsorowany.
Czytaj też: Łódź | Wydarzenia | Wystawa | Polecane | whiteMAD na Instagramie
