Bryła zaprojektowana przez pracownię G. Natkevicius & Partners powstała z połączonych modułów i została wybudowana na malowniczym stoku zielonej dzielnicy Žaliakalnis w Kownie. Z tego miejsca rozciąga się szeroki widok na centrum miasta. Dom wzniesiono na małej działce otoczonej drzewami rosnącymi na zboczu, a tuż obok znajdują się schody Kaukas prowadzące do śródmieścia. W pobliżu stoi też dawna willa premiera niepodległej Litwy Juozasa Tubelisa, obecnie użytkowana przez szkołę artystyczną.
Dom na małej działce i jego kontekst
Otoczenie domu jest zwarte pod względem architektonicznym, a natura wywiera na nie duży wpływ, ponieważ parcela leży na szczycie stoku. Emocjonalny ciężar tego miejsca wiąże się z faktem, że pierwotnie willę Juozasa Tubelisa zaprojektowano jako kompletną kompozycję i dodatkowe zabudowania nie były przewidziane. Z czasem sytuacja uległa zmianie, wydzielono nową działkę, a architektom powierzono zadanie stworzenia odmiennej odpowiedzi przestrzennej. Projekt miał szanować istniejące otoczenie i wprowadzić współczesną bryłę bez udawania, że jest elementem historycznej zabudowy. Istotne było zachowanie czytelności pierwotnych obiektów i nie przesłonienie widoków z historycznej willi stojącej powyżej.
Budynek podporządkowany ukształtowaniu terenu
Z uwagi na bardzo zróżnicowany profil terenu projektanci dążyli do uzyskania formy, która przeniknie w głąb działki. Budynek powstał z niewielkich modułów rozmieszczonych tak, jakby zostały rozsypane na stoku. Podwójne i zwężone ściany miały nadać wrażenie, że każdy segment jest osobnym elementem dołączonym do kolejnego. Z jednego większego wolumenu wyodrębniono cztery mniejsze, a wewnątrz nich przestrzenie wzajemnie się przenikają i tworzą dynamiczny układ. Zastosowano tutaj betonową elewację o naturalnej surowości, której industrialny charakter równoważy szkło o delikatnym wyrazie.
Psychologia przestrzeni w trudnym terenie
Położenie na zboczu rodzi wyzwania związane z odbiorem domu. Wiele osób niechętnie schodzi do przestrzeni umieszczonych poniżej poziomu wejścia, kojarząc je z chłodem i brakiem komfortu. W tym projekcie sytuacja jest odwrotna, ponieważ z poziomu podejścia widoczny jest dach, a życie codzienne toczy się poniżej, jak na tarasie. Dom jest częściowo zagłębiony oraz oparty na betonowych ścianach.. Sama działka jest bardzo wąska, jednak jej niewielka szerokość nie ogranicza funkcjonalności. Znalazło się na niej nawet miejsce na niewielki ogród.
Dom na małej działce pełen energii
Lokalizacja pulsuje zarówno energią natury, jak i historią. Zadaniem projektantów było stworzenie domu, który wprowadzi szczególny nastrój oraz zyska indywidualny charakter. Budynek miał sprawiać wrażenie przestrzeni wykraczającej poza standardowe postrzeganie formy. Dużym wyzwaniem było takie obniżenie domu, aby z wnętrza nie odczuwać obecności gruntu za plecami. Ideą było osiągnięcie komfortu i poczucia bezpieczeństwa oraz otwarcie widoku na panoramę, która obejmuje krajobraz, ukształtowanie terenu i centrum miasta.
Wnętrze jako rozwinięcie zewnętrznej formy
Kompozycja bryły stała się podstawą scenariusza wnętrz. Zróżnicowane poziomy i dynamiczny układ powtarzają się w środku. Obserwując zewnętrzne wolumeny, można zauważyć ich kontynuację w przestrzeni mieszkalnej. Wchodząc do środka, użytkownik doświadcza kolejnych sekwencji: niskiej strefy, następnie wysokiej przestrzeni o pionowym charakterze, po czym całość przechodzi w kolejne zagęszczenia i otwarcia. Taki układ pozwolił na uzyskanie szerokiego kadru widokowego, który w tym projekcie odgrywa kluczową rolę.
Projekt: G. Natkevicius & Partners
Lokalizacja: Kowno, Litwa
Powierzchnia: 289 m kw.
Zdjęcia: Lukas Mykolaitis
Czytaj też: Dom jednorodzinny | Litwa | Minimalizm | Beton | Szkło | whiteMAD na Instagramie
