Nowy budynek wielorodzinny w Otwocku, zaprojektowany przez MFRMGR Architekci, wyrasta z lokalnego kontekstu jak współczesna odpowiedź na historię miasta, jego dawne ambicje i utracony urok. Powstał przy ulicy Michała Elwiro Andriollego, twórcy stylu, który Konstanty Ildefons Gałczyński nazwał „Świdermajerem”. To właśnie tu, w miejscu dawnych sanatoriów i szpitali leczących choroby płuc, w miejscowości znanej z dobroczynnego mikroklimatu i świetnej komunikacji z Warszawą, architekci postanowili zaproponować nową jakość przestrzeni.
Przez dekady centrum miasta traciło spójność, a okolice dworca kolejowego – niegdyś tętniące życiem – popadały w chaos i zaniedbanie. Na działce, gdzie w czasach PRL działał kultowy „Bar Uniwersalny” Antoniego Jarząbka, dziś trudno odnaleźć ślady dawnej świetności. Architekci nie ukrywają, że ich ambicją było zaproponowanie impulsu do zmian. Jak podkreślają: „Nasz projekt z założenia miał stać się zaczynem do zmian w centrum Otwocka i przywrócenia jego blasku. Budynek może być jedną z wizytówek miasta. Tym projektem w tak eksponowanym miejscu chcieliśmy dać sygnał, że to miasto się rozwija i zmienia”- mówią architekci.
Współczesność spleciona z tradycją
Inspiracja Świdermajerem nie jest tu dosłowna. Projektanci świadomie unikają kopiowania historycznych form, wybierając subtelne odniesienia. „Chcieliśmy w sposób przewrotny (ale nie dosłowny) delikatnie nawiązać do inspiracji Świdermajerami. Pamiętając o dziedzictwie tego rodzaju architektury w kontrze zestawiając trochę syntetyczny, współczesny język architektury powiązany z tym dosłownym i tradycyjnym” – dodają. Najbardziej wyrazistym śladem tej inspiracji są balkony potraktowane jak współczesne ażurowe werandy, dające mieszkańcom przestrzeń do odpoczynku i obserwowania zmieniającej się okolicy.
Bryła budynku została podzielona na dwie części, co pozwoliło połączyć tradycję z nowoczesnością bez popadania w pastisz. Pierwsza z nich to dwukondygnacyjny drewniany segment, w którym projektanci odtworzyli lokalne detale, analizując historyczne przykłady. Druga – pięciokondygnacyjna, o współczesnej formie – została utrzymana w jednolitym jasnym kolorze, aby scalić różne materiały i uporządkować wizualny chaos okolicy. „Taki zabieg miał porządkować chaos kolorystyczny który istnieje w sąsiedztwie. Też dzięki temu światło słoneczne rysuje cienie i grafikę budynku” – tłumaczą.
Nowoczesna część jest ascetyczna, pozbawiona nadmiaru detalu, z naturalnym betonem pozostawionym na stropach balkonów i pionowymi przesłonami, które nadają fasadzie lekkości. Drewniana część, dzięki starannie odtworzonym elementom, przywołuje klimat dawnego Otwocka, ale nie udaje historycznej zabudowy.
Miejsce do życia, spotkań i aktywności
Budynek łączy funkcję mieszkalną i usługową, co ma ożywić tę część miasta. Przeszklony parter przewidziano na usługi, które mogą stać się lokalnymi punktami spotkań. Może tu działać na przykład księgarnia z kawiarnią czy sklep z produktami regionalnymi. W drewnianej części zaplanowano miejsca na księgowość, piekarnię rzemieślniczą lub lodziarnię. Na wyższych kondygnacjach znajdują się 23 mieszkania z werandami o zróżnicowanej powierzchni, dostępne z centralnie umieszczonej klatki schodowej i windy. Pod budynkiem zaprojektowano garaż podziemny, a od strony podwórka – zazieleniony dziedziniec przeznaczony wyłącznie dla mieszkańców.
Materiały wykończeniowe fasady (biały tynk, stal lakierowana proszkowo na biało oraz jasnoszare deskowanie) tworzą spójną, uporządkowaną kompozycję. Architekci zakładają, że z czasem werandy i tarasy wypełnią się zielenią, kwiatami i pnącym bluszczem, a w donicach pojawią się rośliny pielęgnowane przez mieszkańców.
Projekt MFRMGR Architekci nie jest jedynie propozycją estetyczną. To próba stworzenia miejsca, które sprzyja relacjom sąsiedzkim i budowaniu lokalnej wspólnoty. „Chcielibyśmy aby ten obiekt przyciągnął okolicznych mieszkańców w każdym wieku i zarazem stał się symbolem ciekawego, wygodnego współmieszkania. Dał ramy do wzajemnych nowych i życzliwych relacji sąsiedzkich” – podsumowuja autorzy projektu.
W centrum Otwocka, gdzie brakuje architektonicznych punktów odniesienia, nowy budynek ma szansę stać się początkiem zmian. Łącząc współczesność z lokalnym dziedzictwem, projekt pokazuje, że rozwój miasta może opierać się na szacunku dla historii, ale też na odwadze w formułowaniu nowych propozycji.
projekt: MFRMGR Architekci
zespół: Marta Frejda, Michał Gratkowski, Łukasz Ptak, Łukasz Rossa, Jacek Paśnik, Adam Górka, Joanna Barbachowska
konstrukcja: Michał Dyszkiewicz
zdjęcia: Oni Stories
Czytaj też: Elewacja | Minimalizm | Minimalizm | whiteMAD na Instagramie
