Dwie ceramiczne mozaiki z Siedlec, zdobiące budynek Starostwa Powiatowego, zostały wpisane do rejestru zabytków. Kompozycje powstały pod koniec lat 60. XX wieku według projektu Izabelli Płacheckiej i są dziś jedynymi tego typu pamiątkami w mieście.
Sztuka w przestrzeni powojennych miast
Mozaiki umieszczone na elewacji dawnego gmachu Miejskiej Rady Narodowej odzwierciedlają szeroki nurt artystyczny obecny w Polsce w latach 60. i 70. XX wieku. Ówcześnie duże, plastyczne formy tego typu zaczęły pojawiać się na fasadach budynków użyteczności publicznej jako wyrazisty element ich kompozycji. Kolorowe, często abstrakcyjne prace miały łagodzić surowość modernistycznych brył i nadawać im bardziej przystępny wyraz. Realizacja Izabelli Płacheckiej to jedyny zachowany przykład tego rodzaju dekoracji w Siedlcach, dlatego tym bardziej nie dziwi decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o objęciu ich prawną ochroną.
Mozaiki z Siedlec – unikat
Obie kompozycje zdobią boczne ściany przy głównym wejściu, czyli miejsca dobrze widoczne dla przechodniów. Ich forma ma reprezentacyjny i estetyczny wymiar, a zarazem niesie określone treści. Panneau zestawiają motywy odnoszące się do dziejów regionu z dynamicznymi, barwnymi układami pełnymi abstrakcji. Wśród figuratywnych elementów pojawia się m.in. herb miasta, wizerunek syreny oraz schematyczne przedstawienie okolicznych miejscowości. Całość dzieła Płacheckiej odzwierciedla ambicje ówczesnych władz Siedlec i sposób myślenia o rozwoju lokalnej wspólnoty.
Architektura gmachu przy ul. Piłsudskiego w Siedlcach
Budynek, przy którym znajdują się mozaiki, powstał w drugiej połowie lat 60. według projektu Ryszarda Piechoty z Wojewódzkiego Biura Projektów w Warszawie. Pierwotnie mieścił siedzibę Miejskiej Rady Narodowej oraz finansowe i usługowe instytucje, takie jak PKO, PZU czy przedsiębiorstwo „Ruch”. Bryła obiektu ma układ w kształcie litery C. Główny, pięciokondygnacyjny korpus ustawiono równolegle do ulicy Piłsudskiego, natomiast od południa dobudowano dwa niższe pawilony. Pomiędzy nimi znajduje się podest z szerokimi schodami prowadzącymi do wejścia.
Dwie mozaiki z Siedlec zostały zabytkiem
Budynek w ciągu swojej 60-letniej historii przeszedł kilka modernizacji. W ich ramach zmieniono układ okien w bocznych skrzydłach od strony dziedzińca oraz zmodyfikowano schody wejściowe, przy okazji sadząc w ich sąsiedztwie zieleń i dodając nowe poręcze. Pomimo tych ingerencji w pierwotny projekt Ryszarda Piechoty, mozaiki zachowały się w bardzo dobrym stanie. Teraz są chronione przez prawo, więc nie znikną jak inne tego typu dzieła w mieście.
Źródło: Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków
Zdjęcia: Delegatura w Siedlcach – WUOZ w Warszawie
