Zabytkowy dworzec w Wałczu czeka na kompleksowy remont od 2000 roku. Właśnie wtedy został opuszczony i rozpoczął się jego powolny upadek. Teraz pojawiła się realna szansa na ratunek budynku. PKP podpisały umowę na przygotowanie projektu modernizacji, a prace mają ruszyć w drugiej połowie 2027 roku.
Dworzec w Wałczu z 1903 roku
Kolej dotarła do Wałcza w 1881 roku, gdy miasto otrzymało połączenie z Piłą. Początkowo podróżnych obsługiwał tymczasowy dworzec. Obecny budynek wzniesiono w 1903 roku, natomiast z biegiem lat cała stacja była rozbudowywana. Ceglany gmach wyróżnia się architekturą nawiązującą do niderlandzkiego manieryzmu. Ze względu na swoje historyczne i estetyczne wartości został wpisany do rejestru zabytków. Przez blisko 100 lat służył mieszkańcom oraz kolejarzom, jednak wszystko uległo zmianie po transformacji ustrojowej. Znaczenie lokalnych połączeń kolejowych zaczęło wówczas gwałtownie spadać. W 2000 roku zawieszono regularny ruch pasażerski na trasie przez Wałcz, co ostatecznie przypieczętowało los całej stacji oraz dworca. Obiekt stracił swoją podstawową funkcję i stopniowo wyłączano go z użytku – to przekładało się na pogarszanie stanu technicznego.
26 lat oczekiwania na remont
Paradoksalnie kolej wróciła do Wałcza wcześniej niż życie do zabytkowego dworca. Po remoncie linii nr 403 połączenia pasażerskie zostały przywrócone w 2012 roku, jednak historyczny budynek nadal pozostawał niewykorzystany. Wieloletni brak odpowiedniego użytkowania i remontów odbił się na jego stanie technicznym. Zniszczeniu uległy m.in. elementy więźby dachowej, a ponadto budynek wymaga kompleksowej modernizacji instalacji, wymiany stolarki i odnowienia ceglanej elewacji. Nadzieje na realizację tych potrzeb nadeszły w 2023 roku, gdy wałecki dworzec znalazł się na podstawowej liście nowej edycji Programu Inwestycji Dworcowych na lata 2024–2030. W lipcu tego roku PKP podpisały umowę z pracownią ARCHMO Mołdzyński Pracownia Projektowa, która przygotuje pełną dokumentację inwestycji.

Dworzec w Wałczu odzyska dawny wygląd
Remont będzie prowadzony pod nadzorem konserwatora zabytków. W pierwszej kolejności zostaną wymienione zniszczone fragmenty więźby dachowej, dach otrzyma ocieplenie, a wnętrza nowe instalacje. Wymieniona stolarka okienna i drzwiowa ma zachować historyczne formy, aby nie zmieniła charakteru obiektu. Odnowiona zostanie także ceglana elewacja – po latach zaniedbania w końcu ukaże swoje pierwotne piękno. Jednym z priorytetów inwestycji będzie ponadto likwidacja barier architektonicznych. Dworzec stanie się dostępny dla osób z niepełnosprawnościami, seniorów oraz rodziców z dziećmi. Pojawią się także systemy monitoringu i bezpieczeństwa oraz instalacje ograniczające zużycie energii.
Poczekalnia, muzeum i nowa przestrzeń przed dworcem
Po remoncie parter odzyska funkcję obsługi podróżnych. Znajdzie się tu poczekalnia z ławkami i systemem informacji pasażerskiej, a także ogólnodostępne toalety przystosowane do potrzeb osób o ograniczonej mobilności. Część pomieszczeń będzie natomiast przeznaczona na wynajem. Co ciekawe, w zabytku znajdzie się też przestrzeń dla niewielkiego muzeum. Urząd Miasta Wałcza rozważa wykorzystanie części dworca na potrzeby Muzeum Ziemi Wałeckiej. W ramach renowacji zmieni się również otoczenie obiektu. Powstaną nowe chodniki, wiata rowerowa oraz miejsca postojowe, w tym stanowiska dla osób z niepełnosprawnościami. Prace budowlane mają ruszyć w drugiej połowie 2027 roku. Po ich zakończeniu zabytkowy dworzec będzie ponownie pełnił swoją pierwotną funkcję, przy jednoczesnym wzbogaceniu programu o usługi i atrakcje dla mieszkańców.
Źródło: kurier-kolejowy.pl, pkp.pl
Czytaj też: Architektura w Polsce | Dworzec kolejowy | Zabytek | Renowacja



