Gdańskie Nieruchomości przygotowują się do modernizacji zabytkowego domu wielorodzinnego przy ul. Władysława IV 10 w dzielnicy Nowy Port. Została już opracowana dokumentacja, co otwiera drogę do ogłoszenia przetargu na przeprowadzenie prac budowlanych i konserwatorskich. Sam obiekt powstał pod koniec XIX wieku i należy do historycznej zabudowy dawnej osady portowej.
Historia domu przy ul. Władysława IV 10
Piętrowy dom przy ul. Władysława IV 10 powstał najprawdopodobniej około 1890 roku. Znajduje się na obszarze historycznego zespołu urbanistycznego Nowego Portu i figuruje w Gminnej Ewidencji Zabytków. Pierwotnie budynek miał dwuspadowy dach kryty papą oraz wyraźnie zaznaczoną, szkieletową konstrukcję w ciemnej tonacji. Pola między drewnianymi elementami wypełniała jasna powierzchnia tynku lub cegły. W drugiej połowie XX wieku obiekt był stopniowo przekształcany przez kolejnych mieszkańców. Wymieniano okna, zmieniano układ części pomieszczeń i dodano niewielką przybudówkę od zachodniej strony.
Nowy Port i jego zabudowa
Dom reprezentuje typową zabudowę mieszkalną Gdańska, powstającą na przełomie XIX i XX wieku w podmiejskich dzielnicach portowych. Przy budowie tej nieruchomości użyto technologii muru pruskiego, czyli układu drewnianych rygli wypełnionych cegłą. Istotną wartość budynku tworzy zachowany układ bryły oraz proporcje elewacji. Ryglowa konstrukcja pełni tutaj konstrukcyjną i jednocześnie kompozycyjną funkcję, wyznaczając podział fasad. Na uwagę zasługują również fragmenty tradycyjnej stolarki oraz drewnianych, snycerskich zdobień.
Władysława IV 10 – architektura i układ
Jednopiętrowy dom przy ul. Władysława IV 10 posiada nieużytkowe poddasze oraz niewielką piwniczkę, która znajduje się pod częścią obiektu. Zewnętrzne ściany wykonano we wspomnianej już technice muru pruskiego i ozdobiono je obramieniami okiennymi czy wspornikami. Wnętrze budynku zachowało drewniane stropy oraz schody prowadzące na wyższe kondygnacje. Elewacje mają regularny układ prostokątnych okien, a front domu akcentuje ustawiony centralnie ganek, nad którym znajduje się balkon oparty na drewnianych słupach. W budynku znajdują się cztery mieszkania, w części z nich przetrwały piece kaflowe.
Zły stan techniczny budynku
Ekspertyza techniczna wykazała zły stan zachowania obiektu. Najpoważniejsze problemy dotyczą konstrukcji i zawilgocenia murów. W fundamentach i ścianach piwnic brakuje izolacji, co doprowadziło do degradacji materiałów budowlanych. Ponadto drewniana konstrukcja domu została w wielu miejscach uszkodzona przez grzyby i owady. Zniszczenia są widoczne w podwalinach, słupach oraz elementach więźby dachowej. Część końcówek belek stropowych wymaga wymiany. Problemy występują również wewnątrz oraz w obrębie dachu. Drewniane stropy są miejscami osłabione, a pokrycie dachowe utraciło szczelność. W złym stanie znajduje się również ganek, którego konstrukcja nie jest stabilna. Zużyte posadzki, uszkodzone piece kaflowe oraz zniszczona stolarka drzwiowa i część okien dopełniają obraz zniszczeń i potwierdzają konieczność pilnej renowacji.
Program prac remontowych i konserwatorskich
Prace zaplanowane dla tego obiektu koncentrują się na ratowaniu jego historycznej substancji oraz poprawie warunków użytkowania. W pierwszej kolejności zostanie przeprowadzony remont konstrukcji budynku. Dotyczy to ryglowych ścian, stropów i więźby dachowej. Zostaną wykonane izolacje przeciwwilgociowe i termiczne, a dach otrzyma nowe pokrycie wraz z systemem odwodnienia.
Równocześnie z tymi pracami będą prowadzone działania restauratorskie. W ich ramach zostanie odtworzona stolarka okienna i drzwiowa w formie nawiązującej do pierwotnych wzorów. Zaplanowano także odnowienie zachowanych elementów klatki schodowej oraz rekonstrukcję zniszczonych, drewnianych zdobień. Nie mniej ważne będą prace przy elewacjach i elementach konstrukcji. Ceglane wypełnienia muru pruskiego zostaną oczyszczone i zabezpieczone, a drewniane części konstrukcji poddane naprawie i impregnacji. Dodatkowo zostaną przeprowadzone zabiegi dezynfekcyjne eliminujące grzyby i owady niszczące drewno. Po zakończeniu wszystkich robót zabytkowy dom będzie piękniejszy niż kiedykolwiek w swojej ponadstuletniej historii.
Źródło: Gdańskie Nieruchomości
Czytaj też: Architektura w Polsce | Metamorfoza | Renowacja | Historia | Gdańsk
