Gdańskie Nieruchomości przeprowadzą konserwację złotego sgraffita „Niebo Północne” Jana Heweliusza, które zdobi ściany kamienicy przy ul. Bednarskiej 2. Przedstawienie XVII-wiecznej mapy fragmentu nocnego sklepienia autorstwa słynnego astronoma powstało w 2008 roku. Od tamtej pory uległo już częściowemu zniszczeniu – na jego powierzchni pojawiły się ubytki i ślady wandalizmu. Prace wykonają twórcy dzieła, profesorowie oraz dawni studenci Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku.
Sgraffito inspirowane atlasem Jana Heweliusza
Malowidło powstało w październiku 2008 roku na ślepych ścianach oficyny stojącej naprzeciw pomnika Jana Heweliusza, tuż obok Skweru Heweliusza i Ratusza Staromiejskiego. Zrealizowano je w technice sgraffito, polegającej na nakładaniu kilku warstw kolorowego tynku i wydrapywaniu ich w taki sposób, by odsłonić barwy znajdujące się pod spodem. Inspiracją dla dzieła była mapa „Niebo Północne” z atlasu „Firmamentum Sobiescianum sive Uranographia”. To ostatnie wielkie opracowanie Jana Heweliusza, wydane pośmiertnie w 1690 roku przez jego żonę, Elżbietę Koopman Heweliusz. Atlas zawierał mapy obu półkul nieba, a gdańskie sgraffito prezentuje część poświęconą północnemu sklepieniu.
„Niebo Północne” gdańskiego astronoma
Na burgundowym tle widnieją złote wizerunki klasycznych konstelacji północnego nieba. Najwięcej uwagi przykuwają jednak gwiazdozbiory opracowane przez samego Heweliusza. Są to Tarcza Sobieskiego, Psy Gończe, Żyrafa, Jaszczurka, Sekstans oraz Mały Lew. Spośród dziesięciu konstelacji zaproponowanych przez gdańskiego astronoma Międzynarodowa Unia Astronomiczna zachowała siedem. Do tego grona należy jeszcze Ryś, który nie został umieszczony na sgrafficie. Z astronomicznych katalogów zniknęły natomiast Cerber, Mały Trójkąt i Muszka.
Całą kompozycję przy Bednarskiej 2 zaplanowano w bardzo przemyślany sposób. Pomnik Jana Heweliusza ustawiono naprzeciw ściany tak, aby sprawiał wrażenie, że uczony obserwuje własną mapę nieba. W ten sposób stworzono plenerową opowieść o dorobku najsłynniejszego gdańskiego astronoma.
Twórcy wracają, by odnowić „Niebo Północne”
Pomysłodawcą sgraffita był profesor Jan Szczypka. Projekt przygotowali profesorowie Andrzej Dyakowski i Jacek Zdybel, a wykonaniem zajęli się wraz ze studentami i absolwentami Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku: Anną Waligórską, Agnieszką Budenko, Anną Kloc, Małgorzatą Witschenbach, Anną Taut, Justyną Dziechciarską, Zofią Błażko oraz Sergiuszem Powałką. Po blisko 20 latach od powstania dzieło wymaga konserwacji. Widoczne uszkodzenia oraz bohomazy pozostawione przez wandali sprawiły, że Gdańskie Nieruchomości zdecydowały o jego odnowieniu. Za prace odpowiadać będą ci sami artyści związani z Akademią Sztuk Pięknych, którzy stworzyli sgraffito w 2008 roku.
Źródło: Gdańskie Nieruchomości, gaps.gda.pl
Czytaj też: Murale | Sztuka | Gdańsk | Elewacja | Detal | whiteMAD na Instagramie
