Położona na wysokości 2087 m n.p.m. Granatkapelle w Austrii jest jednym z najbardziej niezwykłych przykładów współczesnej architektury sakralnej w Europie. Kaplicę przypominającą kamień granatu zaprojektował Mario Botta – słynny szwajcarski architekt, który zainspirował się minerałem od wieków związanym z austriackim regionem Zillertal.
W otoczeniu alpejskich szczytów, nad krystaliczną taflą jeziora Penken znajduje się obiekt, który na pierwszy rzut oka nie przypomina tradycyjnej świątyni. Granatkapelle, ukończona w 2013 roku, od początku miała być czymś więcej niż miejscem modlitwy. To współczesna interpretacja relacji między naturą, geometrią i duchowością.
Architektura inspirowana kamieniem szlachetnym
Pomysł na budowę kaplicy narodził się w rodzinie Brindlingerów, której przodkowie zajmowali się wydobyciem granatów w Tyrolu. Architekt zaprojektował budynek w formie dwunastościanu rombowego – bryły złożonej z dwunastu identycznych ścian. Efekt przypomina oszlifowany kamień szlachetny wynurzający się z alpejskiego krajobrazu. Geometryczna forma została obłożona stalą kortenowską, której charakterystyczna patyna komponuje się z kolorami skał i górskich zboczy.
Z zewnątrz budowla sprawia wrażenie surowej i niemal niedostępnej. Wnętrze stanowi jednak całkowite przeciwieństwo tej estetyki. Dominuje tu drewno modrzewiowe, które nadaje przestrzeni ciepły i kameralny charakter.
Między niebem a ziemią
Jak tłumaczył Mario Botta w rozmowie dla Zillertal Magazin, projekt miał opowiadać o spotkaniu dwóch światów – racjonalności człowieka i nieokiełznanej natury. Jak mówił, tak czysta forma, jest okazją do ukazania związku między niebem a ziemią.
Architekt zwracał również uwagę na kontrast materiałów. Twarda, odporna na warunki atmosferyczne stal chroni delikatne drewniane wnętrze. Jak sam obrazowo opisywał budynek, jest on niczym „orzech” – z twardą skorupą i miękkim środkiem.
Kluczową rolę odgrywa także światło. Przeszklona kopuła znajdująca się w najwyższym punkcie bryły wpuszcza do środka naturalne światło, które w ciągu dnia nieustannie zmienia charakter wnętrza.
Sakralna architektura XXI wieku
Choć powierzchnia kaplicy jest niewielka, jej oddziaływanie wykracza daleko poza funkcję religijną. Granatkapelle stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych współczesnych obiektów architektonicznych w tej części Alp.
W przypadku projektu Botty natura nie stanowi tła dla architektury. To właśnie ona staje się jej współtwórcą. Alpejskie otoczenie, zmienność światła, a także otaczająca świątynię górska przyroda sprawiają, że wizyta czy też sam spacer wokół Granatkapelle są niezwykłym doświadczeniem.
Kaplicę wewnątrz można odwiedzać tylko w okresie letnim.
tekst i zdjęcia: Tomasz Kobylański
Czytaj też: Architektura sakralna | Austria | Minimalizm | Polecane | whiteMAD na Instagramie
