Jeszcze nie tak dawno przyszłość modernistycznej kamienicy stojącej pod adresem Grzybowska 73 w Warszawie pozostawała niepewna. Budynek przez długi czas pozostawał opuszczony, popadając w coraz większą ruinę. Brak remontów i postępująca degradacja doprowadziły do sytuacji, że kiedy już nadszedł ratunek, konieczne stało się niemal całkowite usunięcie wnętrz. Mimo tak dużej ingerencji w historyczną substancję obiektu podjęto decyzję o jego odbudowie. Rozpoczęła się renowacja, której efektem będzie powstanie kameralnego apartamentowca, gdzie architektura lat 30. XX w. łączy się z wymaganiami współczesnego budownictwa.
Grzybowska 73 – dzieje kamienicy
Kamienica przy ulicy Grzybowskiej 73 została wzniesiona w latach 1935-1937 z myślą o firmie Hurewicz i S-ka, prowadzącej w tym miejscu zakład graficzny. Projekt stworzył Szymon Syrkus, jeden z czołowych architektów polskiej międzywojennej awangardy, znany m.in. z realizacji willi na Saskiej Kępie oraz osiedli mieszkaniowych w Łodzi i Warszawie. Syrkus był współtwórcą grup Blok i Praesens oraz aktywnym uczestnikiem międzynarodowego ruchu modernistycznego CIAM. Kamienica przy Grzybowskiej powstała w czasie intensywnego rozwoju modernistycznej architektury w stolicy i odznaczała się purystyczną formą oraz wysokim standardem wykończenia. Tamtejsze mieszkania wyposażono w centralne ogrzewanie i służbówki, budynek posiadał windę, a na elewacji zastosowano typowe dla epoki materiały i rozwiązania. Fasada obiektu opierała się na zasadach funkcjonalizmu. Ciemny klinkier w parterze kontrastował z jasnym tynkiem wyższych kondygnacji, a pasowe okna oraz wąski otwór doświetlający klatkę schodową podkreślały nowoczesny charakter budynku. Obiekt przez dziesięciolecia pełnił funkcję mieszkalną, przetrwał II wojnę światową, lecz w ostatnich latach popadł w ruinę. Zaniedbany i nieużytkowany, stopniowo niszczał. Po jego zreprywatyzowaniu nieruchomość trafiła do firmy Ghelamco.
Przebudowa modernistycznego zabytku
Obecnie kamienica znajduje się w cieniu powstającego wieżowca The Bridge. Ze względu na bardzo zły stan techniczny wnętrz budynku podjęto decyzję o ich całkowitym usunięciu. Z pierwotnej konstrukcji zachowano klatkę schodową oraz zewnętrzne mury, które zabezpieczono za pomocą stalowego rusztowania. Budynek figuruje w gminnej ewidencji zabytków, ale jego wnętrza nie były objęte formalną ochroną konserwatorską, dlatego mogły zostać wyburzone bez pozwoleń. Fasada zostanie jednak odnowiona z zachowaniem oryginalnego układu i materiałów. Projekt renowacji zakłada przywrócenie pierwotnego wyrazu estetycznego obiektu przy jednoczesnym wprowadzeniu współczesnych funkcji i rozwiązań technicznych.
Grzybowska 73 – nowa funkcja i renowacja
Zgodnie z planami inwestora kamienica przy Grzybowskiej 73 zostanie całkowicie odnowiona i zamieniona w kameralny apartamentowiec pod nazwą The Suite. Projekt przygotowuje Polsko-Belgijska Pracownia Architektury PROJEKT, odpowiedzialna również za sąsiednią inwestycję The Bridge. Elewacja modernistycznej perełki zostanie odtworzona w oparciu o zalecenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. W części parterowej pojawi się ciemna okładzina z terakoty, powyżej zastosowany zostanie tynk z dodatkiem piasku rzecznego. Przywrócone zostaną również charakterystyczne drewniane ramy okienne. Wnętrza zaprojektowano na nowo, uwzględniając potrzeby współczesnych użytkowników. Pojawi się podziemny parking, komórki lokatorskie, nowoczesne lobby oraz lokal usługowy dostępny od strony ulicy i placu Europejskiego. Za koncepcję wystroju części wspólnych odpowiada pracownia Colombe architektki Marty Chrapki, specjalizująca się w tworzeniu wnętrz z uwzględnieniem historycznego kontekstu. Pojawią się tutaj m.in. stylizowane stalowe drzwi, zrekonstruowana balustrada oraz kamienne elementy, inspirowane warszawskim funkcjonalizmem.
Przyszłość kamienicy w nowym otoczeniu
Pięciopiętrowy budynek pomieści jedynie 14 apartamentów o powierzchniach od 54 do 72 m kw. Każde z mieszkań zostało zaprojektowane z myślą o funkcjonalności i możliwości indywidualnej aranżacji. Część lokali wyposażona będzie w garderoby i dodatkowe toalety. Całość uzupełni podziemna hala garażowa. Zakończenie prac planowane jest na przełom pierwszego i drugiego kwartału przyszłego roku. Termin ten pokrywa się z oddaniem do użytku wieżowca The Bridge oraz planowaną przebudową ulicy Grzybowskiej. W ramach modernizacji tej części miasta pojawią się szersze chodniki, nowe ścieżki rowerowe, zieleń oraz przestrzeń publiczna w rejonie placu Europejskiego. Za projekt jego zagospodarowania odpowiada belgijskie studio Wirtz International, znane z realizacji miejskich parków i ogrodów w największych europejskich miastach.
Źródło: Ghelamco, miastarytm.pl, Kamień i co? Ratujemy warszawskie zabytki
Czytaj też: Kamienica | Warszawa | Architektura w Polsce | Modernizm | whiteMAD na Instagramie
Grzybowska 73 dawniej i w trakcie przebudowy. Autor zdjęcia: mamik/fotopolska.eu, Licencja: CC BY-SA 4.0 i whiteMAD/Mateusz Markowski
