Jak często kosić trawnik? To pytanie od lat budzi gorące dyskusje. Podczas gdy zwolennicy niskiej roślinności pragną estetyki i wygody użytkowania, przyrodnicy niezmiennie podkreślają znaczenie wyższych roślin dla owadów i innych organizmów. Właściwej równowagi przez trzy lata szukał interdyscyplinarny zespół Uniwersytetu Jagiellońskiego. Badania prowadzono na terenie Kampusu 600-lecia Odnowienia UJ w Krakowie. Co ustalono?
72 poletka i tysiące obserwacji
W 2023 roku na III Kampusie UJ utworzono 72 poletka badawcze, na których stosowano różną częstotliwość koszenia. Część terenów przycinano raz w roku, inne kilka lub kilkanaście razy, a niektóre pozostawiano same sobie nawet przez dwa lata. Wraz z upływem sezonu różnice między poszczególnymi poletkami stawały się coraz bardziej widoczne. Naukowcy analizowali skład roślinności, liczebność owadów i innych bezkręgowców, aktywność organizmów żyjących w glebie, a także temperaturowe i wilgotnościowe warunki. Badania dotyczyły również bakterii, grzybów oraz jakości gleby, w tym obecności metali ciężkich i substancji ropopochodnych. Dzięki temu było możliwe obserwowanie skutków różnych sposobów pielęgnacji terenów zielonych w rzeczywistych warunkach.
Jak często kosić trawnik?
Wyniki badań wskazują, że zbyt intensywne koszenie ogranicza biologiczną różnorodność. Na trawnikach koszonych sześć do 12 razy w roku wyraźnie ubywało roślin kwitnących, a wraz z nimi schronień i źródeł pokarmu dla wielu gatunków owadów. Mniej było m.in. pszczół, motyli i pasikoników. Skutki zaobserwowano także pod powierzchnią ziemi. Regularne skracanie roślinności osłabiało aktywność organizmów glebowych, w tym dżdżownic odpowiedzialnych za utrzymanie żyzności podłoża. Dodatkowo odsłonięta gleba szybciej się nagrzewała i gorzej zatrzymywała wilgoć, co wpływało na funkcjonowanie całego niewielkiego ekosystemu poletka.
Kleszcze po skoszeniu trawy
Jednym z najczęściej powracających argumentów za częstym koszeniem jest obawa przed kleszczami. Wyniki eksperymentu okazały się jednak bardziej złożone. Pajęczaki znajdowano na poletkach o bardzo różnej wysokości roślinności, od terenów koszonych co miesiąc po miejsca pozostawione niemal bez ingerencji człowieka. Badacze podkreślają, że liczba obserwacji była ograniczona, dlatego temat wymaga dalszych analiz. Dotychczasowe wyniki sugerują jednak, że regularne skracanie trawy nie daje gwarancji ograniczenia obecności kleszczy. Krótki trawnik nie działa więc jak skuteczna bariera ochronna.
Jak często kosić trawnik? Najlepiej rzadziej
Eksperci zwracają uwagę na fakt, iż całkowite porzucenie koszenia również nie jest korzystne dla gleby. W takich warunkach przewagę mogą zdobywać pojedyncze gatunki roślin, w tym gatunki inwazyjne, co prowadzi do spadku przyrodniczej różnorodności. Najlepsze efekty przynosi umiarkowane podejście. Naukowcy rekomendują rzadsze koszenie, najlepiej nie częściej niż raz w miesiącu, a także pozostawianie części terenu bez ludzkiej ingerencji. Taka mozaika fragmentów o różnej wysokości roślin tworzy odpowiednie warunki dla wielu grup organizmów. Wnioski z badań wykorzystano do stworzenia internetowej aplikacji „Kosić czy nie kosić?”, która pomaga podejmować decyzje dotyczące pielęgnacji zieleni i przybliża zależności zachodzące w miejskich ekosystemach.
Źródło: uj.edu.pl
Czytaj też: Łąki kwietne | Ekologia | Zieleń | Miasto | whiteMAD na Instagramie
