Odnowiona fasada kamienicy stojącej pod adresem Podgórna 18 w Bytomiu znów przyciąga wzrok mieszkańców i przechodniów. Niedawno zakończyły się tutaj prace konserwatorskie, które przywróciły dawny urok jednemu z najcenniejszych przykładów architektury przełomu XIX i XX wieku w całym mieście.
Podgórna 18 w Bytomiu – architektura z końca XIX wieku
Kamienica została wybudowana w 1897 roku według projektu berlińskiego architekta Alberta Bohma. To właśnie ten budynek był jego pierwszą realizacją w Bytomiu. W późniejszych latach Bohm zaprojektował także klasycystyczny gmach Opery Śląskiej i secesyjne kamienice przy ulicy Józefczaka. Charakterystyczną cechą obiektu przy Podgórnej są trzy szczyty z inskrypcją „Erb: 1897”. Fasada bogato zdobiona antropomorficznymi i roślinnymi motywami kryje w sobie także elementy klasyczne, takie jak korynckie kolumienki na konsolkach. Wystroju dopełniają dekoracyjnie ukształtowane metalowe ankry.
Własność rodziny Guttmannów
Historia kamienicy wiąże się z braćmi Simonem i Leopoldem Guttmannami, synami Jakoba Guttmanna, rabina Wrocławia i działacza wielu religijnych oraz naukowych organizacji. Do rodziny należały także inne kamienice przy bytomskim Rynku, między innymi domy oznaczone numerami 3, 4 i 8. Powstałe na przełomie XIX i XX wieku budynki na rogu Rynku i ul. Podgórnej przez lata stanowiły wizytówkę miasta. Ich strzeliste narożniki ze spiczastymi hełmami przypominały wieże bramne i były często utrwalane na pocztówkach z różnych epok.
Zniszczenia i przebudowy kamienicy
W trakcie kolejnych dziesięcioleci kamienica była często przebudowywana. Zmieniano w niej układ mieszkań, dobudowywano witryny sklepowe, a po II wojnie światowej konieczne było usunięcie zniszczeń dachu i stropów. W tym samym czasie uproszczono bogaty wystrój narożnego budynku, zniknął m.in. hełm z wieżyczki oraz zdobienia szczytów. Kamienica dotrwała w tej okrojonej formie do XXI wieku, kiedy jej tragiczny stan wymusił wysiedlenie mieszkańców. W 2021 roku zaczęły spadać fragmenty elewacji, zagrażając przechodniom.
Podgórna 18 w Bytomiu – remont
We wrześniu 2024 roku rozpoczął się wyczekiwany od lat, gruntowny remont kamienicy. W jego ramach wymieniono dach i stolarkę okienną, a także przeprowadzono kompleksową renowację elewacji. Już kilka lat wcześniej usunięto stare drewniane stropy i zastąpiono je żelbetowymi, co zapewniło budynkowi solidne wzmocnienie całej konstrukcji, silnie nadwerężonej przez czas.
Dzięki przeprowadzonym pracom kamienica pod adresem Podgórna 18 znów stała się jednym z najbardziej zachwycających obiektów w centrum Bytomia. Niestety, przy okazji remontu nie zdecydowano się na odtworzenie brakujących elementów wystroju.
Zdjęcia: H. Klimek, A. Janocha – archiwum UM Bytom
Czytaj też: Metamorfoza | Kamienica | Elewacja | Cegła | Bytom | whiteMAD na Instagramie
