Katedra NMP w Tokio to jedno z najważniejszych dzieł architektury sakralnej XX wieku w Japonii. Powstała jako symbol odrodzenia po katastrofie II wojny światowej, która zamieniła wiele japońskich miast, w tym Tokio, w bezkresne morze gruzów. Dziś świątynia budzi nieustający podziw swoją niezwykłą formą oraz duchową, pełną mistycyzmu atmosferą.
Od gotyku do modernizmu
Pierwsza katolicka katedra w Tokio została zbudowana w 1899 roku w stylu, który nawiązywał do gotyku. Drewniany kościół przetrwał wielkie trzęsienie ziemi w 1923 roku, lecz uległ zniszczeniu podczas bombardowań stolicy w czasie II wojny światowej. Wierni przez następne lata gromadzili się w prowizorycznych kaplicach, m.in. w baraku czy szkolnych salach, aż w latach 50. część funkcji katedry przeniesiono do ocalałych świątyń. Na stulecie ponownego wprowadzenia katolicyzmu do Japonii archidiecezja tokijska ogłosiła konkurs na projekt nowej katedry. Wzięli w nim udział najwybitniejsi japońscy architekci, a zwycięzcą został Kenzō Tange. Jego propozycja wyróżniała się nowoczesną formą w kształcie krzyża i zastosowaniem cienkościennej żelbetowej konstrukcji.
Powstanie współczesnej katedry
Budowę rozpoczęto w kwietniu 1963 roku, a zakończono w grudniu 1964 roku. Świątynia składa się z ośmiu potężnych betonowych ścian, które pełnią jednocześnie rolę dachu i elewacji. Ich hiperboliczne krzywizny otwierają się ku niebu, tworząc w rzucie plan krzyża. Na zachód od katedry wzniesiono wolno stojącą dzwonnicę o wysokości ponad 61 metrów. W 1970 roku Kenzō Tange otrzymał papieskie odznaczenie Order św. Grzegorza Wielkiego w uznaniu za projekt katedry. To właśnie w tym miejscu w 2005 roku odbył się pogrzeb architekta.
Katedra NMP w Tokio – gra światła i forma
Katedra wyróżnia się niezwykłą grą światła. Wnętrze rozświetlają wąskie przeszklenia pomiędzy ścianami oraz świetlik w formie krzyża w dachu. Chociaż przestrzeń jest stosunkowo ciemna, kontrast światła i cienia potęguje jej religijną symbolikę. Zewnętrzne ściany obiektu pokryto stalą nierdzewną, która odbija promienie słońca niczym metaliczna szata. Dzięki temu świątynia nabiera lekkości i zmienia swój wygląd w zależności od pory dnia. Wrażenie ruchu potęgują asymetryczne skrzydła konstrukcji, których najwyższy punkt sięga niemal 40 metrów.
Wnętrze i wyposażenie
W podziemiu zastosowano kamienne bloki kontrastujące z metalową okładziną fasad. Do katedry prowadzi strefa wejściowa o niższym suficie, która wiedzie wiernych do głównej przestrzeni liturgicznej. W 2004 roku w katedrze zainstalowano nowy instrument – potężne organy wykonane przez włoską firmę Mascioni, doskonale dostosowane do akustyki wnętrza.
Katedra NMP w Tokio – dziedzictwo i znaczenie
Faktem jest, że niektórzy krytycy oceniali katedrę jako mało udane dzieło Tange’a. Z drugiej strony wielu dzisiejszych badaczy architektury uważa ją za jedno z najważniejszych osiągnięć jego twórczości. Świątynia skupia w sobie zachodnią tradycję sakralną z japońską wrażliwością przestrzenną, tworząc ponadczasowe miejsce.
Źródło: archdaily.com, tokyo.catholic.jp
Czytaj też: Architektura | Ciekawostki | Architektura sakralna | Historia | Japonia | Modernizm | whiteMAD na Instagramie
