Przy alei Hallera we Wrocławiu znajduje się modernistyczny gmach, gdzie działało dawniej kino Lwów. Obiekt przez przez wiele ostatnich lat ulegał degradacji, a opuszczone wnętrza, wybite szyby i zniszczona elewacja stały się symbolem trudnej sytuacji zabytku. Wszystko ma szansę ulec zmianie dzięki temu, że nieruchomość trafiła właśnie do miejskiego zasobu. Lokalne władze zapewniają, że nie pojawi się w tym miejscu ani hotelowy kompleks, galerie handlowe, ani zabudowa mieszkaniowa. Zapowiadany kierunek to przywrócenie funkcji publicznych i ocalenie wartości architektonicznej ikonicznego zabytku.
„To miejsce w którym nie tylko ja, ale wielu mieszkańców i wiele mieszkanek naszego miasta uczyło się kina. Przypomnę, że Wrocław skomunalizował już inny obiekt kultury, czyli Pałacyk przy ul. Kościuszki, gdzie cały czas pracujemy nad nową funkcją. Chcemy, żeby to samo stało się z dawnym kinem Lwów. Sprawimy, że ten budynek znowu będzie służył Wrocławiowi” – mówi prezydent Wrocławia Jacek Sutryk.
Kino Lwów – historia budynku
Obiekt powstał w latach 1924-1925 dla organizacji Odd Fellows. Wyróżniał się oryginalną modernistyczną bryłą i bogactwem detalu. Po likwidacji działalności stowarzyszenia w okresie nazistowskim przeszedł adaptację na kino. Po II wojnie światowej ruszyły projekcje pod nazwą Przodownik, natomiast w latach 80. do repertuaru miasta wpisało się kino Lwów. Na widowni mogło zasiąść około 500 osób, a balkony zapewniały dodatkowe miejsca. Dla południowych rejonów Wrocławia przez wiele dekad była to ważna instytucja kultury.
Modernizm Adolfa Radinga
Autorem koncepcji był Adolf Rading, jeden z czołowych architektów kojarzonych z wrocławskim środowiskiem modernistów. Twórca miał istotny udział w kształtowaniu oblicza miasta w okresie międzywojennym. W kręgu jego realizacji znajduje się między innymi willa doktora Kriebla przy ulicy Karola Lipińskiego. Budynek przy Hallera zachował oryginalne elementy z lat 20., w tym balkon nad widownią i wyróżniający się detal fasady. Obiekt widnieje w rejestrze zabytków, co nakłada na właściciela obowiązek poszanowania jego architektury.
Kino Lwów i jego trudne losy
Po ostatnim seansie w 2011 roku kino należało kolejno do dwóch prywatnych inwestorów. Pierwszy planował przekształcenie budynku na centrum fitness, co wymagałoby znaczącej przebudowy wnętrz. Konserwator zabytków sprzeciwił się wówczas projektom ingerującym w balkon oraz inne historyczne elementy, co przerwało negocjacje. Kolejny nabywca, jakim była spółka Verdano Investment, nie upublicznił swojej wizji na adaptację gmachu i unikał wypowiedzi. 24 grudnia 2024 roku prezydent Jacek Sutryk poinformował, że podpisano akt notarialny, na mocy którego kino przeszło na własność miasta. Transakcja opiewała na 4,7 mln zł.
Potencjalne kierunki rozwoju zabytkowego gmachu
Miasto rozważa różne scenariusze przywrócenia budynku do życia, przy czym priorytetem ma pozostać funkcja publiczna. Pod uwagę brane są rozwiązania pozwalające wykorzystać tę przestrzeń jako miejsce wydarzeń kulturalnych, kameralnych wystaw lub konferencji, a także ośrodek animujący aktywność lokalnych twórczych środowisk. Analizowane są również możliwości wprowadzenia usług gastronomicznych i rozrywkowych oraz ograniczonej działalności handlowej, która nie przekroczy 400 m kw. powierzchni sprzedaży. Całość ma funkcjonować w ramach blisko 3 tys. m kw., co otwiera pole do dopasowania przyszłej koncepcji bez agresywnych ingerencji w zabytkową substancję.
Dawne kino Lwów na nowo
Przejęcie kina Lwów przez miasto otwiera drogę do realnej ochrony jednego z najbardziej rozpoznawalnych modernistycznych obiektów w stolicy Dolnego Śląska. Przed władzami i specjalistami od konserwacji stoi perspektywa wykorzystania budynku zgodnie z jego architektoniczną i społeczną rangą. W przypadku wdrożenia odpowiednich decyzji możliwe jest stworzenie przestrzeni, która ponownie stanie się centrum lokalnej kultury.
Źródło: wroclaw.pl
Czytaj też: Architektura w Polsce | Zabytek | Historia | Wrocław
