Pośród zabytkowej zabudowy wzgórza Mont des Arts w Brukseli wyróżnia się smukły, pełen światła budynek o bogatej żelaznej dekoracji. Dawny dom towarowy Old England został wzniesiony pod koniec XIX wieku z myślą o nowoczesnym handlu i niemal natychmiast stał się jednym z najciekawszych przykładów belgijskiej secesji. Obecnie mieści się w nim Muzeum Instrumentów Muzycznych, będące instytucją o międzynarodowej renomie.
Od arystokratycznej rezydencji do handlowego imperium
Przed końcem XIX wieku główna siedziba firmy Old England znajdowała się w budynku dawnych arystokratycznych rezydencji z końca XVIII wieku, zlokalizowanych przy Place Royale. Kompleks powstał z inicjatywy hrabiego de Spangen, jednak w kolejnych dekadach przeszedł w ręce prywatnych przedsiębiorstw. Firma Old England zaczęła wykupywać kolejne części posesji w latach 1905, 1909 i 1911. Ostatecznie, w 1913 roku przeprowadzono modernizację całego zespołu, usuwając historyczne wnętrza, aby dostosować je do wymogów nowoczesnego handlu.
Architekt wizjoner i początki nowoczesnej secesji
Projekt nowego handlowego budynku przy Montagne de la Cour opracował Paul Saintenoy, jeden z przedstawicieli belgijskiej secesji. Architekt inspirował się rozwiązaniami Victora Horty i Paula Hankara, którzy jako pierwsi wprowadzili do architektury elementy nowoczesności oparte na stalowych konstrukcjach i dużych przeszkleniach. Saintenoy, choć nie osiągnął takiej sławy jak jego mistrzowie, zasłynął w Brukseli jako autor licznych kamienic w secesyjnym stylu, z których wiele przetrwało do dziś. Tworzył zgodnie z ideą racjonalizmu konstrukcyjnego, czerpiąc również z dorobku Eugène’a Viollet-le-Duca.
Old England – stal i szkło w służbie handlu
Nową filię Old England otwarto w 1899 roku w pobliżu dotychczasowej siedziby. Budynek zaprojektowany wspólnie z inżynierem Emilem Wyhowskim de Bukanskim powstał na wymagającej działce o zakrzywionym i pochyłym kształcie. Wzniesiono tam sześciokondygnacyjny gmach o stalowej konstrukcji, której głównym elementem był centralny wykusz z wysokim łukowym poddaszem. Na czwartym piętrze umieszczono zaś narożny wykusz zakończony metalową pergolą przypominającą wieżyczkę. Cała elewacja została niemal w całości przeszklona, dzięki czemu wnętrza sklepu były doskonale doświetlone naturalnym światłem. Obiekt robił naprawdę imponujące wrażenie.
Przejrzystość formy i nowoczesna estetyka
Fasada kamienicy, pomalowana na charakterystyczny ciemnozielony kolor, została wzbogacona o metaloplastykę inspirowaną roślinnymi motywami. Emaliowane napisy w odcieniach żółci i pomarańczy kontrastowały z jasnymi elewacjami okolicznych budynków, czyniąc dom towarowy punktem orientacyjnym w przestrzeni miasta. Przez szklane ściany przechodnie mogli oglądać ekspozycję wnętrza, co stanowiło zaproszenie do odwiedzin i podkreślało nowoczesny, transparentny charakter działalności handlowej. Był to jeden z pierwszych przykładów zastosowania odkrytej stalowo-szklanej konstrukcji na taką skalę w budownictwie komercyjnym.
Nowe życie dawnego domu towarowego Old England
Po zamknięciu sklepu Old England w 1972 roku budynek pozostał opuszczony. Jeszcze przedtem efektowna fasada została uproszczona i pozbawiona większości fantazyjnych detali, co znacznie zubożyło architekturę domu towarowego Saintenoya. Państwo belgijskie wykupiło go w 1978 roku, a dekadę później rozpoczęto gruntowną renowację. Obiekt był już wówczas w naprawdę złym stanie technicznym. W tym samym roku został wpisany do rejestru zabytków regionu stołecznego Brukseli. Między 1989 a 1994 rokiem przeprowadzono prace konserwatorskie i adaptacyjne, które umożliwiły przeniesienie do budynku Muzeum Instrumentów Muzycznych.
Siedziba unikatowego muzeum
Od 2000 roku w dawnej siedzibie domu towarowego Old England mieści się Muzeum Instrumentów Muzycznych. Instytucja, należąca do Królewskich Muzeów Sztuki i Historii, posiada jedną z największych kolekcji instrumentów muzycznych na świecie. Łącznie w jej zbiorach zebrano ponad 8 tys. eksponatów. Muzeum zajmuje także sąsiedni neoklasycystyczny budynek z XVIII wieku zaprojektowany przez Barnabé Guimarda. Dzięki swojemu położeniu w centrum miasta, muzeum jest łatwo dostępne dla każdego. Znajduje się w pobliżu Place Royale i Muzeum Magritte’a, a jego okolica obsługiwana jest przez stacje metra oraz kolei.
Źródło: admirable-facades.brussels, bruxellesmabelle.net
Czytaj też: Belgia | Secesja | Kultura | Sztuka | Detal | Zabytek | whiteMAD na Instagramie
