Na cmentarzu w praskiej dzielnicy Hostivař wybudowano nowe kolumbarium autorstwa pracowni Bakyta Architekti & Fertyk Architekti. Obiekt rzuca zupełnie inne światło na architekturę miejsca pochówku. Projektanci stworzyli tutaj ascetyczną betonową kompozycję z łąką urnową, przestrzenią kontemplacji i modlitwy oraz alejkami naśladującymi dawny przebieg ścieżek.
Kolumbarium w praskiej Hostivařze
Główną częścią projektu jest kolumbarium, czyli cmentarna budowla pełniąca funkcję zbiorowego grobowca, przeznaczona wyłącznie do przechowywania prochów zmarłych. Tutaj przyjęła ona formę prostego, ortogonalnego układu. Cztery masywne ściany z monolitycznego betonu wyznaczają granice działki, otulając łąkę przeznaczoną do pochówku. Wszelkie powierzchnie wewnątrz obiektu poddano piaskowaniu, dzięki czemu surowy materiał nabrał miękkości i bardziej przyjemnej, niemal matowej faktury. Architekci świadomie ograniczyli liczbę środków wyrazu. Beton, zieleń i światło wystarczyły, aby stworzyć atmosferę wyciszenia, odcinającą odwiedzających od miejskiego hałasu oraz innych przypadkowych bodźców.
Sama łąka ma formę subtelnie modelowanego zagłębienia terenu. Jej przekrój przywołuje archetypiczny obraz mogiły, lecz bez dosłowności znanej z tradycyjnych cmentarzy. W tej części nekropolii może spocząć około 960 osób, a miejsce pochówku ma odnawialny charakter. Nad całością góruje samotna śliwa rosnąca swobodnie pośrodku łąki. Drzewo pozostawiono jako naturalny akcent, otwarty na wiele religijnych i świeckich interpretacji.
Urny i łąka kontemplacji
W ścianach kolumbarium umieszczono cylindryczne urny wykonane z duraluminium. Ich forma została dostosowana do otworów wywierconych w betonie. Każda urna posiada szczelną pokrywę z identyfikacyjną tabliczką utrzymaną w jednolitej oprawie graficznej. Łącznie ściany mieszczą 1050 urn. Powtarzalny rytm okrągłych nisz nadaje betonowym płaszczyznom nieco abstrakcyjny charakter, zmieniający się wraz z kątem padania światła.
Wzdłuż całego obwodu ścian poprowadzono szeroki chodnik z betonowym cokołem na świece. Ten prosty detal pomaga zbudować intymny rytuał pamięci. Wejścia do kolumbarium architekci umieścili tam, gdzie wcześniej znajdowała się polna ścieżka przecinająca teren cmentarza. Dawna, utarta i wydeptana przez tysiące nóg trasa nie zniknęła po realizacji inwestycji. Nadal można tędy przejść skrótem w kierunku przystanku autobusowego, spacerować z psem lub zatrzymać się na chwilę refleksji. To sprawia, że nekropolia funkcjonuje zarówno jako przestrzeń codziennego życia miasta, jak i miejsce skupienia, bez ostentacyjnych gestów i zbędnych architektonicznych form.
projekt: Bakyta Architekti & Fertyk Architekti
zespół: inż. arch. Róbert Bakyta, inż. arch. Ivan Boroš, inż. arch. Matúš Grega Jakub, inż. arch. Peter Janeček, inż. arch. Stanislav Krčmárik, inż. Ľubica Lašáková, inż. arch. Lukáš Radošovský
budowa: 2023-2025
zdjęcia: Matej Hakár
Czytaj też: Łąki kwietne | Czechy | Beton | Brutalizm | Minimalizm
