Narożna kamienica Próchnickich stojąca pod adresem Koszykowa 70 w Warszawie przechodzi obecnie najważniejszy etap w swojej powojennej historii. Od 2023 roku trwa tam remont, który ma odwrócić skutki II wojny światowej i uproszczeń z lat 60. Budynek odzyskał już brakujące piętro oraz narożny hełm, jednak ich forma jest jedynie nawiązaniem do projektu z początku XX wieku. Właściciel wybrał bardziej oszczędną, unowocześnioną wersję.
Odbudowa zamiast rekonstrukcji
Decyzję o przywróceniu ostatniej kondygnacji i kopuły poprzedziło pozwolenie wydane przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Tego typu konstrukcje były popularne wśród narożnych kamienic czynszowych z początku XX wieku. Przy Koszykowej 70 inwestorzy zdecydowali się na interpretację historycznej formy, bez wiernego odtworzenia stanu sprzed zniszczeń w czasie ostatniej wojny. Nowy dach ma inny kształt, pozbawiono go mniejszych lukarn, a te większe wróciły w zmienionej wersji. Narożny hełm także różni się od swojego pierwowzoru. Zmodyfikowano jego proporcje oraz zwieńczenie i nie przywrócono części detali, które posiadał przed 1939 rokiem.
Koszykowa 70 – zakres remontu
Ostatnia kondygnacja kamienicy Próchnickich zostanie zaadaptowana na nowoczesne mieszkania z antresolami. Prace pod adresem Koszykowa 70 nie skończą się jednak wraz z oddaniem do użytku nadbudowy. Obecnie trwa remont elewacji, sieni oraz klatek schodowych. Projekt zakłada także uporządkowanie wizerunku kamienicy, w tym usunięcie anten satelitarnych. Wszystkie etapy inwestycji odbywają się pod nadzorem konserwatora. Dotyczy to badań stratygraficznych, doboru kolorystyki fasad, kamiennych elementów oraz odbiorów poszczególnych prac, zatwierdzanych przez ten urząd.
Kamienica Próchnickich i jej burzliwe losy
Kamienica powstała w latach 1913-1914 według projektu Mariana Kontkiewicza na zlecenie rodziny Próchnickich. Architekt zaproponował formę inspirowaną neoklasycyzmem i secesją, z rozbudowaną dekoracją i efektowną narożną kopułą. Miała ona podkreślać i eksponować elegancję budynku. II wojna światowa przyniosła poważne zniszczenia. Bombardowania pozbawiły kamienicę górnej partii i części misternych ozdób, a powojenny remont z lat 60. XX wieku przyniósł dalsze uproszczenia elewacji. Gzymsy, płaskorzeźby i boniowanie ustąpiły miejsca gładkim tynkom, wskutek czego obiekt stracił dawną finezję.
Koszykowa 70 w nowej odsłonie
Koszykowa 70 zapisała się w historii Warszawy nie tylko swoją architekturą. W jej murach mieszkali bowiem przedstawiciele przedwojennej elity, w tym Józef Piłsudski z rodziną, a w czasie okupacji Norbert Barlicki, działacz PPS zamordowany w Auschwitz. Trwający remont ponownie zaznaczył obecność tego obiektu w przestrzeni Śródmieścia, nawet jeśli nowe zwieńczenie różni się od przedwojennego pierwowzoru. Odbudowana kopuła i poddasze uzupełniają kompozycję narożnej kamienicy, która czekała na ten moment 80 lat.
Źródła: Społeczni Opiekunowie Zabytków – Warszawa, warszawa1939.pl
Zobacz też: Architektura w Polsce | Kamienica | Metamorfoza | Zabytek | Warszawa | whiteMAD na Instagramie
