Charles-Édouard Jeanneret-Gris, znany jako Le Corbusier dokonał rewolucji w architekturze współczesnej. Prekursor modernizmu, architekt, malarz, który zmienił oblicze miast doczekał się wystawy w Centrum Pompidou, która zaczyna się 29 kwietnia i trwa aż do 3 sierpnia! Obowiązkowy punkt Waszej letniej wycieczki do Paryża.

W Centrum Pompidou będziemy mieć szanse zobaczyć retrospektywę prac Le Corbusier’a. Bez skończenia szkoły architektonicznej, napisał 50 książek i stał się jednym z najważniejszym architektów XX wieku. Dla niektórych “Papież” nowoczesnej architektury, dla innych twórca betonowych blokowisk, które do dziś budzą kontrowersje. Dla miłośników architektury jest to piękna okazja by poznać bliżej twórczość architekta. Uniwersalna zasada Le Corbusier’a to Modulor (1944), czyli wykorzystanie sylwetki człowieka w architekturze. System został opracowany na złotej zasadzie podziału ludzkiego ciała otrzymując harmonię. Co ciekawe, w opracowywaniu systemu brał udział polski architekt Jerzy Sołtan (profesor Uniwersytetu Harvarda, w latach1967-1974 dziekan tamtejszego Wydziału Architektury).

W 1887 roku Charles-Édouard Jeanneret-Gris urodził się w La Chaux-de-Fonds, w Szwajcarii, mieście, które słynęło na świecie z najlepszych zakładów zegarmistrzowskich. Tak więc jako nastolatek pracował u swojego stryja, gdzie zajmował się wyrabianiem inicjałów i zdobień na zegarkach. Na swojej drodze spotkał Charlesa L’Eplatteniera, który nakłonił go do architektury. W wieku lat siedemnastu, zaprojektował bez żadnych uprawnień swoją pierwszą budowlę- willę Fallet. Poprzez podróże po Europie oraz wstąpienie do paryskiej pracowni Auguste’a Perret’a oraz następnie do niemieckiej pracowni Peter’a Behrens’a, pionierów nowoczesnej architektury, rozwijał swoje umiejętności.

Od 1920 roku Charles-Édouard Jeanneret-Gris przemienia się Le Corbusier’a. Tym pseudonimem podpisuje swoje publikacje w czasopiśmie „L’Esprit Noveua”, które założył wraz z malarzem Amédée Ozenfant’em. Oboje zainicjonowani nowy ruch artystyczny- puryzm. Twierdzili, że bryły geometryczne są uniwersalne i zrozumiale dla wszystkich. W Paryżu Le Corbusier czuje się wspaniale, stając się częścią artystycznej bohemy. Zdecydował się nawet przyjąć francuskie obywatelstwo po 10 latach jako emigrant.

W 1922 roku otwiera w Paryżu swoje studio architektoniczne, które prowadzi ze swoim kuzynem Pierre’em Jeanneret’em. Po trzech latach publikacji w “L’Esprit Noveau”, Le Corbusier zbiera swoje teksty w książkę “ Vers une architecture”, która stała się manifestem wzywającym do rewolucji. Architekt wierzył, ze nadchodzą nowe czasy, które wymagają zniszczenia starej zabudowy miejskiej w Paryżu, na której miejsce powstaną domy-maszyny- nowoczesne budynki, które miały wprowadzić również rewolucje społeczną. W nowych mieszkaniach miały mieszkać zdrowe, szczęśliwe rodziny, którym będą przewodzić elity inżynierów. Hasła te wzbudzają wiele kontrowersji, gdyż przypominają hasła reżymów totalitarnych. Nie możemy zapomnieć, że Le Corbier sam przyznawał, że w swojej filozofii życia kieruje się ideami z “Tako rzecze Zaratustra” Nietzchego.

Le Corbusier stworzył pięć zasad, które były realizowane w nowoczesnych budynkach:
-budynek wzniesiony ponad powierzchnię terenu na betonowych słupach zwanych pilotis
-wolny plan – podział wnętrz zależny od potrzeb, z naciskiem na tworzenie otwartych przestrzeni
-wolna fasada (niezależna od konstrukcji budynku)
-wstęgowe okna – zapewniające dostęp światła do wszystkich pomieszczeń
-płaski dach lub ogród na dachu

Do najbardziej znanych projektów architekta należy Willa La Roche z 1923 roku jako jeden ze słynnych domów jednorodzinnych oraz Willa Savoye w Possi z 1928 roku, w które wcielił postulaty sztuki purystycznej. Oba budynki realizują 5 postulatów nowoczesnej architektury. Willa Savoye budziła sprzeczne emocje i została nazwana „ pudełkiem na słupach” przez Frank’a Lloyd Wright’a. Jednak Le Corbusier został wierny swoim ideom. Podkreślał, że światło, zieleń oraz przestrzeń mają ułatwić mieszkańcom prowadzenie zdrowego stylu życia.

W Marsylii jednostka mieszkaniowa stworzona w latach 1947-52, uznawana jest za pierwowzór współczesnych blokowisk. Le Corbusier również zaprojektował serie mebli o metalowych konstrukcjach. Możemy znaleźć krzesła, fotele, czy sofy, które szokowały surowością. Swoje idee, architekt również stosował w urbanistyce. Przygotował wiele planów miast, w tym dla : Sztokholmu, Paryża, Moskwy, Algieru czy Barcelony, lecz większość z nich nie została wcielona w życie, ponieważ były zbyt radykalne.

Le Corbusier budzi wiele kontrowersji. Jego wizje jednak pozostały do dziś w naszej przestrzeni publicznej. Karta ateńska z 1933 była zbiorem rozwiązań dla zniszczonych miast europejskich. Powojenna Warszawa stała się miejscem dla nowych budowli, które miały szerzyć architekturę Corbusier’a. Możemy być dumni, że w Polsce mamy okazję wybrać się szlakami corbusierowskimi i zwiedzić miejsca jak osiedle Za Żelazną Bramą w Warszawie. By zgłębić głębiej temat intrygującej postaci, polecam wybrać się na wystawę w Centrem Pompidou poświęconej architektowi. „Zabójca miast” czy „Papież architektury? Zdecydujcie sami.

10394034_10153376457854638_3121141578712332169_n

Autor:Karolina Hein