W czeskim mieście Liberec znajduje się tajemnicze miejsce o długiej tradycji. Tym miejscem jest Leśny Basen – kąpielisko ukryte wśród stuletnich drzew, znane okolicznym mieszkańcom od pokoleń. Dziś funkcjonuje w nowej odsłonie, która jest efektem pracy społecznej wielu rąk. Jej celem było przywrócenie funkcji rekreacyjnych temu wyjątkowemu miejscu. Za inwestycją stoi lokalne stowarzyszenie Lesní koupaliště, założone przez architektów z pracowni Mjölk.
Leśny Basen – proces odbudowy kąpieliska
Po przejęciu zarządzania Leśnym Basenem stowarzyszenie rozpoczęło działania od samych podstaw. Brak środków finansowych sprawił, że pierwsze prace całkowicie opierały się na zaangażowaniu lokalnego społeczeństwa Liberca. Po niedługim czasie z dostępnych materiałów budowlanych stworzono tymczasowe wyposażenie stoiska gastronomicznego, które stało się pierwszym widocznym znakiem idących zmian. Znaczną część pieniędzy na reaktywację basenu pozyskano w ramach budżetu obywatelskiego miasta, a dodatkowe wsparcie zapewnili prywatni darczyńcy. W 2022 roku władze wydały pozwolenie na budowę. To był przełomowy moment. W pierwszej kolejności naprawiono fundamenty i system kanalizacyjny. Główne prace budowlane ruszyły natomiast rok później, mimo wciąż ograniczonych funduszy. Dzięki wsparciu sponsorów i pracy wolontariuszy możliwe było kontynuowanie inwestycji. Ostatecznie udało się uzyskać jednorazową dotację miejską, która pozwoliła dokończyć trwającą od lat budowę. W końcu, wiosną 2025 roku otwarto nowe zaplecze kąpieliska z pełną infrastrukturą. Obiekt służy teraz mieszkańcom Liberca, w którym brakuje ogólnodostępnych basenów.
Architektura i funkcje nowego obiektu
Projekt nowego budynku basenu powstał z myślą o prostocie wykonania, etapowości oraz minimalnym nakładzie finansowym. W konstrukcji wykorzystano system łączący panele CLT i lekkie drewniane szkielety – wszystko doskonale pasujące do leśnego otoczenia. Budynek mieści magazyny, toalety, bistro oraz saunę z częścią wypoczynkową. Stalowa konstrukcja dachu pełni funkcję ochronną, osłaniając zarówno bryłę budynku, jak i przyległe przestrzenie. Pod dachem znalazły się także prysznice, przebieralnie i szafki. Obiekt zbudowano na pierwotnej betonowej płycie kąpieliska, dostosowując go do dwóch poziomów istniejącego podłoża.
Leśny Basen i jego tło historyczne
Historia Leśnego Basenu sięga lat 30. XX wieku, kiedy stowarzyszenie „Waldbad in Ruppersdorf” złożyło wniosek o założenie kąpieliska nieopodal Liberca. Jego budowę zrealizowano w latach 1937-1940. Po otwarciu obiekt funkcjonował jako teren wojskowy, ale też i miejsce publiczne. Po II wojnie światowej do basenu dobudowano nowe zaplecze, drogę dojazdową, parking i restaurację. W 1980 roku powstał dobrze znany starszym mieszkańcom budynek, który spłonął w 2010 roku. Od 2007 roku kąpielisko było zamknięte, a teren stopniowo niszczał. Renowację kompleksu rozpoczęto w 2016 roku od remontu niecki i uporządkowania zaniedbanej przestrzeni. Basen otwarto ponownie w 2018 roku, jednak problemy z niskim poziomem wody nie pozwoliły w pełni rozwinąć jego funkcji, a obiekt nadal wymagał gruntownej modernizacji.
Wspólna inicjatywa i plany
W 2020 roku opiekę nad terenem przejęło stowarzyszenie Lesní koupaliště. Dzięki konsekwentnym działaniom i społecznej mobilizacji powstał nowy budynek, a kąpielisko zyskało drugie życie. W planach znajdują się kolejne etapy rozbudowy kultowego kompleksu, w tym wodny plac zabaw, strefy sportowe oraz przestrzenie rekreacyjne. Poprzez wspólną pracę było możliwe przywrócenie mieszkańcom miejsca, które od zawsze stanowiło część tożsamości Liberca.
Projekt: Mjölk architekti
Lokalizacja: Liberec, Czechy
Rok ukończenia: 2025
Powierzchnia zabudowy: 320 m kw.
Zdjęcia: BoysPlayNice
Czytaj też: Architektura | Sport | Zdrowie | Basen | Renowacja | Czechy
