One Kemble Street, znany również jako Space House, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych przykładów modernistycznej architektury biurowej w Londynie. Wieżowiec jest położony przy Kingsway w dzielnicy Camden i został zaprojektowany w latach 60. XX wieku przez George’a Marsha z pracowni Richarda Seiferta, znanej także z projektu Centre Point. Oba obiekty powstały na zlecenie dewelopera Harry’ego Hyamsa i przez pewien czas po ukończeniu pozostawały niewynajęte. Od 2015 roku Space House znajduje się na liście budynków chronionych prowadzonej przez Historic England.
Architektura i konstrukcja One Kemble Street
Kompleks składa się z dwóch połączonych budynków: ośmiokondygnacyjnego prostopadłościanu przy Kingsway oraz cylindrycznej wieży stojącej na trójkątnej działce ograniczonej ulicami Kemble Street, Wild Street i Keeley Street. Oba obiekty łączy dwupoziomowa, zabudowana kładka. Cylindryczna forma wieży została dobrana tak, aby minimalizować zacienienie okolicznych zabudowań. Wieża powstała z prefabrykowanych betonowych modułów, które montowano bez rusztowań, co w tamtym czasie stanowiło bardzo nowatorskie rozwiązanie. Każdy prefabrykat odpowiadał wysokości jednej kondygnacji, a jego średnica wynosiła trzy metry. Posadzki budynku zaprojektowano jako promieniście rozchodzące się betonowe panele osadzone na centralnym trzonie. Obiekt wsparto na charakterystycznych słupach w kształcie litery Y, identycznych jak w Centre Point. Prefabrykaty dostarczyła firma Portcrete Limited, a wykonawcą była firma Robert McAlpine and Sons. Prostopadłościenna część kompleksu, obecnie znana jako CAA House, również została wykonana z prefabrykatów i zaprojektowano ją jako otwartą przestrzeń biurową z centralnym układem słupów oraz strefami komunikacyjnymi po obu końcach.
Zmienne losy i modernizacje
Od 1975 roku budynek był wynajmowany przez Civil Aviation Authority. W styczniu 2015 roku wpisano go na listę zabytków. Po wygaśnięciu umowy najmu z CAA w 2019 roku rozpoczęto proces przebudowy kompleksu. Prace, prowadzone od 2022 roku przez biuro Squire and Partners oraz firmę Seaforth Land, objęły m.in. usunięcie technicznego piętra na szczycie wieży, które zastąpiono nowym poziomem oraz dodatkową, cofniętą kondygnacją. Pomimo faktu, iż wieża ma bardzo charakterystyczną, cylindryczną formę, została zaprojektowana tak, aby nie dominować nad otoczeniem. Pozostaje ukryta pomiędzy innymi budynkami i widoczna jest głównie z bocznych ulic. Jej elewacja z prefabrykowanego betonu tworzy regularny rytm, który wyróżnia ją na tle zabudowy Londynu, a jednocześnie nie przytłacza jej. Z kolei fasada części przy Kingsway nawiązuje do edwardiańskiego charakteru sąsiednich kamienic. W czasach powstania budynku strefa podziemna spełniała funkcje parkingowe i mieściła stację benzynową, odpowiadając na potrzeby epoki zdominowanej przez ruch samochodowy.
Przyszłość modernistycznego dziedzictwa
One Kemble Street pozostaje dzisiaj istotnym przykładem londyńskiego brutalizmu. Choć przez lata nie był w pełni doceniany, obecnie jego architektura zyskuje na znaczeniu jako przykład twórczego wykorzystania prefabrykacji i śmiałego kształtowania przestrzeni. Po niedawno zakończonym remoncie betonowy kompleks odzyskał pierwotne cechy i walory, które uległy zatarciu na przestrzeni lat, oraz dalej służy mieszkańcom i stanowi estetyczną ozdobę okolicy Camden.
Źródło: ianvisits.co.uk, spacehouse.london
Czytaj też: Architektura | Wielka Brytania | Londyn | Brutalizm | Wieżowiec
