Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków podjął decyzję o wpisaniu do rejestru zabytków kamienicy stojącą pod adresem Wilcza 9A w Warszawie. Budynek powstał w latach 1923-1925 według projektu Gustawa Trzcińskiego, jednego z pionierów żelbetowego budownictwa w Polsce.
Wilcza 9A – historia posesji
Kamienica znajduje się w południowej pierzei ulicy wyznaczonej na terenach dawnego folwarku Kałęczyńskiego. Działkę wydzielono w drugiej połowie XIX wieku, a nowy etap jej historii rozpoczął się wraz z zakupem przez inż. Feliksa Wiślickiego, chemika i dyrektora Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu. Inwestycję współtworzył także Hilary de Chardonnet, wynalazca sztucznego jedwabiu. Po zachodniej stronie działki wzniesiono czterokondygnacyjną kamienicę czynszową z jednym podwórzem. Budowa była realizowana przez firmę Paweł Holc i S-ka. Obiekt pełnił funkcję siedziby warszawskiego oddziału Zarządu Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu, która jako pierwsza w imperium rosyjskim rozpoczęła produkcję sztucznych włókien.
Funkcje budynku w okresie międzywojennym
W okresie 20-lecia międzywojennego kamienica była siedzibą kilku instytucji i przedsiębiorstw. Działało tu m.in. Towarzystwo Elektryczne „Kandem”, Biuro Agenturowe Maksymilian Engel i Salon Wystawowy „Auto-Koncern”, będący polskim przedstawicielstwem marki Chrysler. W budynku odbywały się również wydarzenia kulturalne, takie jak koncerty charytatywne organizowane przez Towarzystwo „Radio”. Część kamienicy zajmowały komfortowe mieszkania przeznaczone dla bardziej zamożnych mieszkańców.
Wilcza 9A – powojenne losy
Budynek przetrwał II wojnę światową bez istotnych zniszczeń, z wyjątkiem uszkodzenia fragmentu dachu na froncie. W latach 50. przeprowadzono naprawy oraz częściowo zmieniono układ wnętrz. W tym okresie w kamienicy działało m.in. Prezydium Rady Narodowej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych oraz Związek Emerytów ZUS. W 2005 roku, na zlecenie Zarządu Domów Komunalnych Warszawa-Śródmieście, przeprowadzono remont frontowej i podwórzowej elewacji, bramy przejazdowej oraz nawierzchni dziedzińca. Podczas prac przywrócono część pierwotnych detali architektonicznych i wymieniono stolarkę okienną oraz drzwiową na wzory zgodne z oryginałem.
Architektura i walory zabytku
Projekt Gustawa Trzcińskiego łączy w sobie cechy klasycyzującego historyzmu z uproszczoną formą właściwą dla wczesnego modernizmu. Kompozycję elewacji frontowej oparto na schemacie antycznej świątyni, z osiowym układem pilastrów i wieńczącym tympanonem, pełniącym funkcję attyki. Uwagę zwracają duże przeszklenia – witryny lokali usługowych i wielokwaterowe okna mieszkań – oraz pozbawiony przęseł przejazd bramny. Wysoką jakość architektoniczną podkreśla inskrypcja z nazwiskiem projektanta umieszczona na elewacji. Konsekwencja w realizacji stylu widoczna jest zarówno w detalach dziedzińca, jak i we wnętrzach kamienicy. Cennym elementem wystroju jest zachowana metaloplastyka, obejmująca m.in. bramę wjazdową, balustrady czy uchwyty na flagi.
Zachowany historyczny układ przestrzenny, reprezentacyjne klatki schodowe oraz oryginalne wewnętrzne detale dodatkowo podnoszą wartość obiektu. Wpis kamienicy do rejestru zabytków potwierdza jej znaczenie dla architektonicznego dziedzictwa Warszawy i ochrony międzywojennej spuścizny miasta.
Źródło: Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków
Zdjęcia: WUOZ
Czytaj też: Kamienica | Warszawa | Architektura w Polsce | Ciekawostki | whiteMAD na Instagramie
