fot. whiteMAD/Mateusz Markowski

Muzeum Getta Warszawskiego: pawilon okulistyki jest jak nowy

·15 maja 2026

Budowa Muzeum Getta Warszawskiego weszła w końcową fazę realizacji inwestycji. W zabytkowym kompleksie dawnego Szpitala Dziecięcego Bersohnów i Baumanów przy ulicach Siennej i Śliskiej trwają intensywne roboty wykończeniowe, co widać gołym okiem. Obecnie największe wrażenie robi dawny pawilon okulistyki, z którego zdjęto już rusztowania. Efekt jest imponujący i pozwala po raz pierwszy od dekad zobaczyć budynek w jego pierwotnej formie, jaką nadano mu 125 lat temu. Inwestycja, której wartość przekracza 323 mln zł, ma zostać udostępniona zwiedzającym jesienią 2027 roku.

Muzeum Getta Warszawskiego – szpital odzyskuje dawny wygląd

Bryła głównego gmachu dawnego szpitala jest szczelnie opakowana rusztowaniami, dlatego najbardziej w oczy rzuca się metamorfoza dawnego pawilonu okulistyki, stojącego od strony ulicy Siennej. Jeszcze kilka lat temu jego elewacje były płaskie, zabrudzone i pełne śladów prowizorycznych napraw. Obecnie można podziwiać pastelową kolorystykę wzbogaconą o eleganckie detale, m.in. opaski okienne i nową stolarkę plus boniowanie środkowej części fasady. Niemałe wrażenie robią ponadto metalowe elementy wykończenia, w tym oczywiście miedziany dach, nawiązujący do pierwotnego pokrycia sprzed 125 lat. Pawilon okulistyki stracił swój charakter wiele lat temu, teraz znów rozkwitł i stał się perełką w pejzażu ul. Siennej.

Cztery budynki i trzy kondygnacje pod ziemią

Nowa siedziba Muzeum Getta Warszawskiego powstaje według projektu Autorskiej Pracowni Projektowej Jerzego Wowczaka. Kompleks tworzą cztery budynki: dwa historyczne oraz dwa nowe, przeznaczone na funkcje administracyjne i techniczne. Całość zaoferuje ponad 11,5 tys. m kw. powierzchni użytkowej oraz niemal 67,4 tys. m sześć. kubatury. Pod dziedzińcem dawnego szpitala wybudowano już trzy kondygnacje podziemne przeznaczone na galerie wystawy stałej, magazyny i pracownie konserwatorskie. Realizacja tej części inwestycji należała do najbardziej wymagających etapów budowy. W bezpośrednim sąsiedztwie zabytkowych murów zastosowano ściany szczelinowe o głębokości dochodzącej do 32 metrów i grubości jednego metra. Grunt wzmacniano metodą jet grouting, która pozwoliła ograniczyć skalę głębokich wykopów.

Muzeum Getta Warszawskiego i wystawa o życiu i zagładzie Żydów

Główna ekspozycja muzeum powstaje w dawnym budynku dziecięcego szpitala, który jeszcze w 2014 roku przyjmował małych pacjentów. Zwiedzanie rozpocznie się na trzecim piętrze i poprowadzi przez dziewięć galerii schodzących aż do poziomu minus trzy. W trakcie adaptacji zachowano wiele autentycznych elementów dawnego wystroju, m.in. historyczną klatkę schodową oraz fragmenty posadzek. Narrację ekspozycji mają budować oryginalne świadectwa epoki: judaika, dzieła sztuki, archiwalia oraz artefakty wydobyte podczas badań archeologicznych prowadzonych na terenie dawnego getta. Od 2018 roku muzeum zgromadziło około 25 tys. obiektów, w tym tysiące niepublikowanych fotografii wykonanych w okupowanej Warszawie i innych gettach na ziemiach zajętych przez III Rzeszę.

Mediateka, VR i podziemne audytorium

Niezwykle ważną częścią inwestycji będzie rozbudowana Mediateka zlokalizowana w podziemiach. Znajdzie się tam biblioteka cyfrowa, interaktywna „Magic Wall” pozwalająca oglądać muzealia w technologii 2D i 3D, a także filmy VR przygotowane w technologii 360 stopni. Materiały przybliżą historię getta warszawskiego, dzieje szpitala Bersohnów i Baumanów oraz wybrane eksponaty z kolekcji muzeum. W tej części zaplanowano również salę audytoryjną dla ponad 130 osób, studio nagrań, przestrzeń wystaw czasowych, sklep muzealny i bistro inspirowane kuchnią przedwojennej społeczności żydowskiej Warszawy. Zwiedzający dostaną się do muzeum od ulicy Śliskiej przez podcień nowego budynku.

Muzeum Getta Warszawskiego za ponad 323 mln zł

Ten ambitny projekt jest realizowany dzięki wsparciu Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021-2027. Dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wynosi ponad 57,4 mln zł, natomiast całkowita wartość inwestycji przekracza 323,8 mln zł. Podczas budowy zastosowano rozwiązania ograniczające emisję CO₂, m.in. specjalną mieszankę betonu z mniejszą ilością cementu. Na dachach nowych budynków pojawiły się maty rozchodnikowe, łąki kwietne oraz instalacje fotowoltaiczne. Muzeum Getta Warszawskiego zostało powołane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2018 roku. Instytucja ma dokumentować życie, walkę i Zagładę polskich Żydów podczas niemieckiej okupacji, a zarazem przypominać o jednym z najtragiczniejszych rozdziałów historii Warszawy i Europy.

Historia dawnego Szpitala Bersohnów i Baumanów

Historia dawnego Szpitala Bersohnów i Baumanów sięga lat 1876-1878. Kompleks przy ulicach Siennej i Śliskiej powstał dzięki funduszom żydowskich rodzin Bersohnów i Baumanów według projektu Artura Goebla, a później został rozbudowany przez Henryka Stifelmana. Placówka należała do najnowocześniejszych szpitali dziecięcych w Warszawie i prowadziła bezpłatne leczenie najmłodszych pacjentów. Ze szpitalem związani byli wybitni lekarze, tacy jak Janusz Korczak oraz Anna Braude-Hellerowa. W czasie okupacji budynki znalazły się na terenie getta warszawskiego, gdzie mimo głodu i epidemii nadal prowadzono leczenie oraz badania nad chorobą głodową. Po wojnie działał tutaj Wojewódzki Szpital Zakaźny im. Dzieci Warszawy, zamknięty dopiero w 2014 roku. Dziś kompleks odzyskuje dawny charakter i jest modernizowany, aby już za nieco ponad rok otworzyć drzwi dla gości jako Muzeum Getta Warszawskiego.

Źródło: Muzeum Getta Warszawskiego

Pawilon okulistyki dawniej i obecnie. Fot. Google Maps i whiteMAD/Mateusz Markowski