Muzeum Historii Polski wśród najpiękniejszych na świecie

Budynek został doceniony przez jury nagrody architektonicznej Prix Versailles. Muzeum Historii Polski w Warszawie znalazło się w gronie kilku innych, które mogą pochwalić się mianem Najpiękniejszych Muzeów Świata. Warszawski budynek zaprojektowali architekci z pracowni WXCA.

Laureatów Nagrody Wersalskiej (Prix Versailles) poznaliśmy 13 czerwca podczas uroczystości w Paryżu. Muzeum Historii Polski znalazło się na liście The World’s Most Beautiful Museums 2024. To pierwszy raz w historii konkursu, kiedy dla architektury muzealnej przygotowano specjalną kategorię.

Na liście The World’s Most Beautiful Museums 2024 umieszczono siedem nowo otwartych (bądź otwartych ponownie) muzeów z całego świata. Obok Muzeum Historii Polski w Warszawie są to: Muzeum Sztuki A4 (Chengdu, Chiny), Wielkie Muzeum Egipskie (Giza, Egipit), Muzeum Trzęsienia Ziemi w Smritivan (Bhuj, India), Muzeum Sztuki Simose (Hiroszima, Japonia), Paleis Het Loo (Apeldoorn, Holandia) oraz Muzeum Oman Poprzez Wieki (Manah, Oman).

Misja muzeum została subtelnie wyryta na ścianach kamiennego monolitu Muzeum Historii Polski. Koncepcja pracowni WXCA zakładała pokrycie fasady płytami marmuru ułożonymi w poziome pasma, które podkreślają warstwową strukturę kamienia i zróżnicowanie poszczególnych kompozycji poprzez zmiany tonalności i faktury – piszą w uzasadnieniu jurorzy Prix Versailles. Jak dodają, dzięki reliefom symbolicznie odnoszącym się do motywów z tradycji architektonicznej, goście mogą – wyczytać misję muzeum na jego fasadzie.

Kamienny monolit jako metafora historii

Architektura Muzeum Historii Polski została zaprojektowana jako filozoficzna opowieść o procesie historii, w której językiem narracji o odkrywaniu śladów przeszłości został kamień. Jego minimalistyczna, monolityczna bryła może przypominać ociosany kamienny blok. Fasada muzeum została wyłożona kamiennymi płytami o różnorodnym rysunku. Są one ułożone w poziome pasma, podkreślające warstwową, stratygraficzną strukturę kamienia. To struktura właściwa materii geologicznej, ale też archeologii – zachodzącym po sobie procesom naturalnym, społecznym i kulturowym. Architekci zdecydowali się na marmur ze względu na jego wyrazisty rysunek. Jak tłumaczą autorzy z WXCA, każda z marmurowych płyt jest inna, niepowtarzalna, tak jak cała historia składa się z niepowtarzalnych, jednostkowych zdarzeń.


Wszystkie płyty zostały ułożone na zasadzie przemyślanej kompozycji, część w postaci  repetycji kolejnych płyt z bloku, inne na zasadzie lustrzanego odbicia. By podkreślić to zróżnicowanie, architekci zastosowali aż sześć metod obróbki kamienia. Symboliczne dopełnienie stanowi detal architektoniczny w postaci ornamentów będących cytatami z tradycji architektonicznej. Można je interpretować jako pochodzące z różnych okresów artefakty w przekroju archeologicznym. Nie są to jednak dosłowne cytaty, a poddane transformacjom geometrycznym przestrzenne grafiki będące odniesieniem do takich wzorów jak m.in. relief z Drzwi Gnieźnieńskich, znane z gotyku sklepienie kryształowe (m.in. Bazylika Mariacka, Gdańsk), dekoracje krakowskiej Kaplicy Zygmuntowskiej czy motyw z modernistycznej hali Spodek w Katowicach.

Przywrócenie miastu Cytadeli Warszawskiej

Jury konkursowe doceniło również fakt tożsamościowej i wspólnototwórczej rangi nowej siedziby Muzeum Historii Polski oraz powstałego razem z nią kompleksu muzealnego:

Dzięki lokalizacji Muzeum Historii Polski na Cytadeli Warszawskiej, w bezpośrednim sąsiedztwie Muzeum Wojska Polskiego i Muzeum Katyńskiego, instytucja jeszcze mocniej splata się z historią kraju, stanowiąc jeden z największych i najnowocześniejszych kompleksów muzealnych w Europie – podkreśla jury.

Wraz z otwarciem Muzeum Historii Polski, otwarty dla miasta został też zrewitalizowany, zielony teren zabytkowej Cytadeli Warszawskiej, który aktualnie pełni funkcję „parku kultury” – przestrzeni dedykowanej kulturze, pamięci oraz codziennej rekreacji. Samo Muzeum Historii Polski, będące jego centralnym elementem, zostało w istocie zaprojektowane przez WXCA jako wielofunkcyjny obiekt użyteczności publicznej: na 45 tys. mkw. poza częścią ekspozycyjną oraz pomieszczeniami do przechowywania i konserwacji artefaktów, znalazły się liczne przestrzenie o funkcji kulturalnej: sala koncertowa na 600 osób, sala kinowo-teatralna, biblioteka, sale konferencyjne i edukacyjne, punkty gastronomiczne, a także taras z panoramą Warszawy.

Na przestrzeni najbliższych miesięcy organizatorzy Prix Versailles ogłoszą listy World Selections w pozostałych kategoriach. Oficjalna gala wręczenia nagród jak co roku odbędzie się w siedzibie UNESCO w Paryżu.

Zespół autorski WXCA: Szczepan Wroński, Paweł Grodzicki, Krzysztof Budzisz, Marta Sękulska-Wrońska, Katarzyna Billik, Rafał Boguszewski, Kamil Cedzyński, Anna Dobek, Małgorzata Gilarska, Beata Głaz, Marcin Jurusik, Michał Kasprzyk, Ludwik Kaizerbrecht, Marcin Kruk, Paulina Kucharska, Michał Lipiec, Anna Majewska, Krzysztof Marciszewski, Adam Mierzwa, Mariusz Niemiec, Magdalena Nowak, Magdalena Julianna Nowak, Barbara Płonczyńska, Zuzanna Rosińska, Michał Staniszewski, Łukasz Szczepanowicz, Kajetan Szostok, Krystian Tomczyk, Paweł Wolanin, Michał Żurek, Paweł Słupski, Michał Kalinowski

projekt: WXCA

zdjęcia: Daniel Ciesielski

Czytaj też: Muzeum | Kultura | Sztuka | Elewacja | Warszawa | Architektura w Polsce | WXCA | whiteMAD na Instagramie

Najpopularniejsze

najczęściej czytane artykuły