Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku wybiera wykonawcę drugiego etapu budowy Muzeum Westerplatte. Inwestycja zaowocuje nowym podziemnym obiektem służącym ekspozycjom, a ponadto skupi się na pracach konserwatorskich przy najważniejszych zabytkach półwyspu oraz dalszym odtwarzaniu historycznego układu dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Ponadto na Westerplatte trwają roboty realizowane w ramach pierwszego etapu inwestycji.
Muzeum Westerplatte i główny gmach
Kilka dni temu Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku ogłosiło przetarg na prace związane z inwestycją „Budowa Muzeum Westerplatte – Oddziału Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku – zakres 2”. Jej najważniejszym elementem będzie budowa głównego gmachu muzeum na około 12 ha półwyspu, położonych na południe od ulicy mjr. Henryka Sucharskiego. W pobliżu Pomnika Obrońców Wybrzeża powstanie podziemny budynek o powierzchni użytkowej około 7 tys. m kw., z czego blisko 2,8 tys. m kw. zajmie ekspozycja. Jak zapowiada dyrektor Muzeum II Wojny Światowej prof. Rafał Wnuk, wystawa opowie o przebiegu walk z września 1939 roku, losach polskich żołnierzy, historii samego Westerplatte, jego przemianach oraz wpływie wojny na miejscowy ekosystem. Za projekt odpowiada konsorcjum, którego liderem jest pracownia Muro Architekci, a w jego skład wchodzą również Lachman Pabich Architekci oraz Pracownia Architektoniczna „Projektownia”. Wizualizacje wykonało z kolei FFAR Studio.
Pierwszy etap prac w Muzeum Westerplatte
Pierwszy etap inwestycji trwa od lutego br. i prowadzi go firma Strabag. Prace koncentrują się na północnej części dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej i mają odtworzyć jej historyczny wygląd z okresu międzywojnia. To właśnie tam we wrześniu 1939 roku polscy żołnierze przez siedem dni bronili się przed niemieckim atakiem. Roboty obejmują rekonstrukcję ścieżek oraz wybranych obiektów, w tym budynku zawiadowcy stacji, sześciu schronów amunicyjnych i drugiej linii obwałowań. Są także prowadzone prace konserwatorskie przy zachowanych zabytkach oraz budowa drogi technicznej do dawnej elektrowni i niezbędnej infrastruktury. Całość uzupełni mała architektura, system informacji, stylizowane oświetlenie, monitoring oraz udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami. Muzeum zapowiada udostępnienie zwiedzającym tej części Westerplatte w drugiej połowie 2027 roku.
Konserwacja zabytków i odsłonięcie reliktów
Drugi etap inwestycji skupi się na odtworzeniu kolejnej części historycznego układu dróg i ścieżek oraz wyeksponowaniu zachowanych fundamentów nieistniejących już obiektów. Konserwatorzy zajmą się Pomnikiem Obrońców Wybrzeża, a także ruinami południowego skrzydła nowych koszar. Z kolei północne skrzydło zostanie przedstawione w formie tzw. wanny archeologicznej. Odwiedzający zobaczą relikty odkryte podczas tegorocznych badań, w tym oryginalną zabytkową posadzkę. Inwestycja ma przywrócić historyczny wygląd Wojskowej Składnicy Tranzytowej, a nowe elementy zagospodarowania ułatwią poruszanie się po półwyspie i poprawią warunki zwiedzania. Wybrana firma będzie miała 35 miesięcy od podpisania umowy na wykonanie wszystkich robót.
Muzeum Westerplatte – nowe odkrycia
Całe przedsięwzięcie jest realizowane pod stałym nadzorem archeologów Muzeum II Wojny Światowej. Ponadto trwają też badania północnego skrzydła nowych koszar. Specjaliści odsłaniają i zabezpieczają pozostałości budynku, dokumentują ich stan oraz gromadzą informacje potrzebne do przygotowania przyszłej ekspozycji. Prace archeologiczne mają potrwać do sierpnia 2026 roku. Oba etapy budowy finansuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach wieloletniego programu.
Historia Westerplatte – symbolu początku II wojny światowej
Historia Westerplatte sięga znacznie wcześniej niż słynne wydarzenia z września 1939 roku. Już od XVII wieku, ze względu na strategiczne położenie przy wejściu do gdańskiego portu, na piaszczystej wyspie wznoszono ziemne umocnienia i baterie artyleryjskie służące obronie miasta. Z czasem ich znaczenie jednak osłabło, a w XIX wieku teren zaczął przekształcać się w popularny nadmorski kurort z hotelami, restauracjami i plażami. Po utworzeniu Wolnego Miasta Gdańska wszystko uległo jednak zmianie. Za zgodą Ligi Narodów z 14 marca 1924 roku utworzono tam Wojskową Składnicę Tranzytową, a Polska przejęła ten teren 31 października 1925 roku.
Nad ranem 1 września 1939 roku o godzinie 4.45 niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” rozpoczął ostrzał polskiej placówki. Załoga dowodzona przez majora Henryka Sucharskiego przez siedem dni odpierała kolejne ataki znacznie silniejszego przeciwnika. Po zakończeniu konfliktu zrujnowane Westerplatte przekształcono w najważniejsze miejsce pamięci o początku II wojny światowej. Od 2016 roku są tam prowadzone badania archeologiczne, podczas których odkryto m.in. relikty budynków oraz szczątki dziewięciu polskich obrońców. Ich uroczysty pochówek odbył się w latach 2021 i 2022 na nowym Cmentarzu Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte. Pisaliśmy o nim TUTAJ. Trwająca obecnie inwestycja ma utrwalić wyniki tych badań i stworzyć pełne muzealne zaplecze poświęcone historii heroicznej obrony Westerplatte oraz polskiej kampanii z 1939 roku.
Źródło: muzeum1939.pl
Czytaj też: Architektura w Polsce | Muzeum | Historia | Gdańsk | whiteMAD na Instagramie
