Albi uchodzi za jedno z najpiękniejszych francuskich miast. Pośród tej imponującej i wiekowej architektury zrealizowano inwestycję, która odpowiada na potrzeby współczesnej mobilności szanując jednocześnie tutejsze dziedzictwo. Na wiadukcie kolejowym z XIX wieku powstała nowa kładka pieszo-rowerowa, a jej projekt wybrano w drodze międzynarodowego konkursu, który w 2013 roku wygrała pracownia Ney & Partners. Realizacja przeprawy zakończyła się po latach, będąc szybko doceniona przez mieszkańców.
Nowa kładka – cele i założenia
Zamówienie publiczne ogłoszone przez „Communauté d’agglomération de l’Albigeois” miało na celu stworzenie przeprawy wspierającej zrównoważony transport w centrum miasta oraz poprawiającej dostępność dzielnicy La Madeleine i terenów rekreacyjnych Pratgraussals. Projekt był także częścią szerszego planu zarządzania historycznym centrum Albi, które od 2010 roku znajduje się pod ochroną UNESCO.
Tło historyczne i kontekst urbanistyczny
Albi rozwinęło się po południowej stronie rzeki Tarn. Jego architektura opiera się na spójnej stylistyce z wykorzystaniem różowej cegły – tzw. „briques foraines”. Do najbardziej charakterystycznych obiektów w mieście należą katedra św. Cecylii i pałac Berbie. Centrum posiada średniowieczny układ urbanistyczny z siecią małych ulic i placyków otaczających główny plac przed katedrą. To było istotnym punktem odniesienia dla projektantów. Sam wiadukt kolejowy powstał około 1865 roku. Obiekt jest całkowicie murowaną, siedmiołukową budowlą o rozpiętości przęseł 29 metrów i wysokości 30 metrów nad lustrem wody. Przed ogłoszeniem konkursu przeprowadzono badania, które wykazały jego dobrą kondycję techniczną i możliwe wykorzystanie w nowym projekcie. Dzięki współpracy z SNCF potwierdzono możliwość dodania lekkiej kładki. W momencie powstania wiaduktu nie brano pod uwagę jego wpływu na jakość przestrzeni publicznych. Potężna konstrukcja brutalnie przecięła dwa historyczne place, które przez dekady straciły na znaczeniu. Nowy projekt przywrócił im dawną rangę i miejską funkcję. Plan przebudowy przygotowała belgijska pracownia urbanistyczna MS-A.
Nowa przeprawa nad Tarnem
Zgodnie z założeniami konkursowymi dopuszczano dwie lokalizacje kładki – po wschodniej lub zachodniej stronie wiaduktu. Finalnie wybrano stronę zachodnią, która pozwoliła zachować ekspozycję ceglanej budowli oraz lepiej zintegrować inwestycję z miejskim krajobrazem. Nowa przeprawa została zaprojektowana jako rozwinięcie istniejącej sekwencji miejskich placów. Jej lokalizacja oferuje panoramiczne widoki na historyczne centrum, kadrowane przez arkady wiaduktu. Z tego powodu punkty widokowe stały się jednym z ważniejszych elementów kompozycyjnych. Geometria kładki odpowiada rytmowi starszej konstrukcji. Jej przebieg jest równoległy, z łagodnymi załamaniami, które nadają trasie dynamiczny charakter i wzbogacają wrażenia użytkowników. Główna część ma szerokość 3,5 metra, lecz przy arkadach rozszerza się do 7,5 metra, tworząc tarasy z ławkami i zacienieniem.
Rola przestrzeni nad rzeką
Kładka pieszo-rowerowa w Albi przywraca znaczenie zdegradowanym przez lata przestrzeniom miejskim i oferuje nowe spojrzenie na historyczne centrum miasta. Subtelna relacja między ciężką, ceglaną konstrukcją wiaduktu a lekką formą stalowej kładki tworzy ciekawą kompozycję, która została zaakceptowana i doceniona przez mieszkańców oraz miłośników architektury na całym świecie.
Projekt: Ney & Partners
Lokalizacja: Albi, Francja
Realizacja: 2016–2025
Wymiary: szerokość od 3,5 do 7,5 m, długość 180 m
Masa stali: 300 ton
Zdjęcia: Vincent Boutin
Czytaj też: Architektura | Zabytek | Miasto | Francja | whiteMAD na Instagramie
