Nowa Scena Teatru im. Wandy Siemaszkowej to nie tylko nowy budynek, ale również wizjonerski projekt, który redefiniuje pojęcie przestrzeni performatywnej w sercu Rzeszowa. Zlokalizowana w ścisłym centrum, tuż obok istniejącej siedziby teatru przy ulicy Sokoła, nowa inwestycja została zaprojektowana tak, aby obok historycznej architektury powstała spójna, funkcjonalna całość otwierająca się na dynamiczne życie miejskie. Wejście od strony Alei Cieplińskiego, jednej z najbardziej uczęszczanych ulic miasta, czyni teatr bardziej dostępnym dla mieszkańców i turystów, a przestrzenie budynku doskonale wpisują się w rytm codziennego ruchu miejskiego. Projekt przygotowali architekci z pracowni Plus3 Architekci.
Jednym z najważniejszych założeń projektu autorstwa Plus3 Architekci było zachowanie cennego drzewostanu, w tym dwóch wiekowych dębów, uznawanych za pomniki przyrody na terenie inwestycji. Od samego początku projektanci zdecydowali, że te drzewa stanowią integralną część kompozycji przestrzennej. Aby nie zakłócić systemu korzeniowego, część budynku została posadowiona na palach, rezygnując z tradycyjnych fundamentów, co umożliwiło zachowanie naturalnego mikroklimatu otoczenia. Innowacyjny system napowietrzania i nawodnienia gleby zapewnia, że drzewa mogą rozwijać się w harmonii z nowoczesną konstrukcją, co jest szczególnie widoczne w rozwiązaniach podobnych do tych zastosowanych przy przedszkolu „Pod Dębami” w warszawskiej dzielnicy Wesoła.
Architektura Nowej Sceny świadomie kontrastuje z XIX-wiecznym otoczeniem. Nowoczesne prefabrykaty betonowe z charakterystyczną fakturą, zestawione z zabytkową zabudową, podkreślają zarówno odrębność, jak i komplementarność obu światów. Projektanci rozczłonkowali bryłę budynku, nie forsując zwartej formy, lecz adaptując konstrukcję do istniejącej zieleni i miejskiego krajobrazu. W rezultacie nowa inwestycja nie tylko uzupełnia, ale również wzbogaca historyczną tkankę urbanistyczną Rzeszowa, tworząc żywy dialog między tradycją a nowoczesnością.
Przemyślana przestrzeń
Centralnym elementem budynku jest podłużne, przeszklone foyer, które łączy najważniejsze funkcje parteru – prowadzi zarówno do dwóch sal teatralnych, kawiarni, jak i przestrzeni wystawienniczej. Foyer, z widokiem na zadbane patio i otaczającą zieleń, stało się miejscem, gdzie teatr zaprasza swoich widzów do uczestnictwa nie tylko w spektaklach, ale także w licznych wydarzeniach kulturalnych.
Nowa Scena to zespół dwóch budynków. Główna część to obiekt teatralny, a osobno zaprojektowany magazyn dekoracji – oba tworzą kompleks, który zaspokaja różnorodne potrzeby artystyczne. W ramach głównej części powstały dwie sale: większa typ black box, mieszcząca 180 osób, oraz mniejsza, „Młoda Scena”, z miejscem dla 60 widzów. Obie sale wyposażono w nowoczesne systemy sceniczne umożliwiające różne konfiguracje przestrzeni, a ich elastyczność przyciąga artystów eksperymentujących z formą i treścią spektakli.
Na piętrze budynku mieści się Szajna Galeria – przestrzeń wystawiennicza dedykowana twórczości Józefa Szajny, wybitnego artysty, scenografa i reżysera ściśle związanego z historią teatru. Galeria, ze swoim niezależnym wejściem i zawieszoną konstrukcją, zaprasza do spotkań artystycznych i dialogu między różnymi dziedzinami kultury, nadając inwestycji dodatkowy wymiar symboliczny i kulturowy.
Innowacyjne rozwiązania
Aranżacja wnętrz Nowej Sceny utrzymana została w minimalistycznej, ale eleganckiej stylistyce. Czarne ściany oraz grafitowe posadzki tworzą stonowane tło dla spektakli, jednocześnie pozwalając na wyeksponowanie ekspresyjnych elementów scenografii. Sufit foyer, zbudowany z nieregularnych, miedzianych lamelek, nadaje przestrzeni niepowtarzalny charakter, modelując ją w subtelny sposób i tworząc efekt scenicznej oprawy samą w sobie. Wnętrza, dzięki dużym przeszkleniom i przemyślanemu systemowi zasłon, potrafią płynnie zmieniać charakter – od jasnych, otwartych przestrzeni po całkowicie zaciemnione środowisko idealne do kameralnych przedstawień.
Drzwi wykonane z surowej, przecieranej miedzi, kontrastujące z ciemnym tłem ścian, podkreślają wejście do sal teatralnych, stając się symbolicznym elementem przepustki między różnymi strefami budynku. Wspólne przestrzenie urządzone zostały z dbałością o trwałość i funkcjonalność, z zastosowaniem energooszczędnych rozwiązań oświetleniowych oraz elastycznych systemów scenicznych, tak aby dostosować się do wszelkich artystycznych potrzeb.
Na dachach Nowej Sceny zastosowano tzw. dachy deszczowe z grubą warstwą substratu retencyjnego o grubości 40–50 cm, umożliwiającą zatrzymanie wody i wsparcie dla rozwoju roślinności. Dodatkowo, niektóre powierzchnie zostały wyposażone w instalacje fotowoltaiczne, co wpisuje się w ideę zrównoważonego rozwoju i ekologicznego podejścia do urbanistyki.
Otwarcie na miasto
Nowa Scena Teatru im. Wandy Siemaszkowej to projekt, który symbolicznie otwiera się na miasto i jego mieszkańców. Dzięki otwartości, elastyczności przestrzeni i kreatywnym rozwiązaniom architektonicznym, budynek staje się miejscem wielofunkcyjnym – zarówno przestrzenią przedstawień teatralnych, jak i punktem spotkań artystycznych, edukacyjnych oraz kulturalnych wydarzeń. Inwestycja stała się nowym etapem w historii teatru, w którym kreatywność i dialog między architekturą a sztuką spotykają się, tworząc inspirujące miejsce dla obecnych i przyszłych pokoleń.
projekt: Plus3-Architekc
zespół: arch. Katarzyna Głażewska, arch. Krzysztof Bagiński, arch. Aleksandra Stoltz
Czytaj też: Sztuka | Kultura | Rzeszów | Modernizm | Minimalizm | whiteMAD na Instagramie
