Na Cyprze powstaje nowa instytucja kultury, która ma szansę stać się jednym z najważniejszych muzeów archeologicznych w Europie. Projekt autorstwa pracowni Theoni Xanthi XZA-Architects został wyłoniony w międzynarodowym konkursie, a jego realizacja rozpoczęła się w 2023 roku. Nowe Muzeum Cypru pomieści tysiące bezcennych zabytków wyspy.
Nowe Muzeum Cypru – wybór projektu
Proces projektowy rozpoczął się od konkursu, który trwał osiem miesięcy i przyciągnął 129 zgłoszeń z całego świata. Do drugiego etapu zakwalifikowano siedem prac, a trzy otrzymały nagrody. W jury zasiadali uznani architekci, m.in. Sir Peter Cook i Elias Zengelis. Ostatecznie wybrano koncepcję Theoni Xanthi XZA-Architects, która jest połączeniem nowoczesnych rozwiązań architektonicznych godnych XXI wieku, z podkreśleniem tożsamości kulturowej Cypru.
Skala i funkcje nowego muzeum w Nikozji
Nowe Muzeum Cypru będzie miało powierzchnię ponad 27 tys. m kw. i pomieści przestrzenie ekspozycyjne o powierzchni 7,5 tys. m kw. Oprócz sal wystawowych w kompleksie zaplanowano konserwatorskie laboratoria, przestrzenie badawcze, strefy edukacyjne oraz rozległe założenia krajobrazowe o powierzchni 23 tys. m kw. Projekt został przygotowany we współpracy z 22 zespołami specjalistów z czterech krajów, a jego kluczowym partnerem był cypryjski Departament Starożytności.
Architektura Nowego Muzeum Cypru
Projekt muzeum oparto na idei unoszącej się nad ziemią bryły, która symbolizuje wydobycie zabytków z mroków przeszłości i ich powrót do światła na powierzchni. Budynek podzielono na trzy horyzontalne strefy. Najwyższa, nazwana warstwą pamięci, mieści zasadniczą część ekspozycji. Środkowa, określana jako warstwa miasta, otwiera się na przestrzeń publiczną i ma integrować muzeum z Nikozją. Najniższa, warstwa rzeki, skupia codzienne funkcje i łączy się z nowym parkiem nad rzeką Pedieos.
Tematy wystawy stałej
Koncepcja ekspozycji została oparta na trzech narracjach odpowiadających wydzielonym bryłom muzeum. Część TOPOS poświęcona jest prehistorii i relacji pierwszych osadników z ziemią i jej zasobami. SEA ukazuje nieprzerwane związki Cypru z morzem, natomiast COSMOS przedstawia okres historyczny, skupiając się na kontaktach i wymianie kulturowej w basenie Morza Śródziemnego.
Zrównoważony rozwój i realizacja projektu xza-architects
Muzeum zaprojektowano jako obiekt o niemal zerowym śladzie energetycznym, zgodnie z aktualnymi przepisami i trendami. Uwzględniono także zabezpieczenia przeciwpowodziowe związane z pobliską rzeką. Budżet przedsięwzięcia wynosi ponad 121 milionów euro, a wykonawcą jest konsorcjum CYFIELD JOINT VENTURE & IACOVOU.
Nowa rola muzeum w kulturze Cypru
Nowe Muzeum Cypru będzie miejscem przechowywania i prezentacji jednej z największych kolekcji archeologicznych wyspy. Jego celem zarówno ochrona bezcennego dziedzictwa, jak i stworzenie otwartej przestrzeni, która wzbogaci życie kulturalne Nikozji i podkreśli znaczenie cypryjskiej tożsamości w międzynarodowej skali.
Źródło: materiały xza-architects
Projekt architektoniczny: Theoni Xanthi XZA Architects LLC
Główny architekt: Theoni Xanthi
Architekci współpracujący: Theodoros Androulakis, Margarita Zakynthinou-Xanthi
Koordynator opracowania architektonicznego: Kosmas Varkarolis
Koordynator nadzoru architektonicznego: G. Larios
Konsultanci architektoniczni: Yap Architects – Y. Andreadis
Fereos Architects LLC – P. Fereos (zastępca głównego projektanta)
Vap Architects – V. Poutetsis
Czytaj też: Architektura | Muzeum | Ciekawostki | Historia | Edukacja | whiteMAD na Instagramie
