Muzeum Wojska Polskiego, które powstaje na warszawskiej Cytadeli ma być jednym z najbardziej nowoczesnych kompleksów muzealnych w Polsce. Właśnie poznaliśmy wyniki konkursu na koncepcję programowo-przestrzenną ekspozycji Muzeum Wojska Polskiego. Zwycięzcą konkursu okazała się pracownia NM Architekci. 

Wyniki konkursu poznaliśmy w środę 18 września 2019 roku. Do konkursu na zaprojektowanie stałej ekspozycji w Muzeum Wojska Polskiego przystąpiło 11 pracowni spośród których jury wybrało laureata – pracownię NM Architekci. 

W składzie juRY zasieli najważniejsi przedstawiciele polskiego świata architektury, sztuki oraz historycy. Wśród nich architekci Marcin Kwietniowicz oraz Stefan Wroński, artysta Jerzy Kalina, profesorowie Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie: Przemysław Krajewski i Marek Chowaniec, a także przedstawiciele muzeum: Witold Głębowicz, Paweł Żukowski i Jarosław Godlewski. Obradami kierował architekt Ryszard Jurkowski.

Jury spośród wszystkich złożonych koncepcji wyłoniło projekt pracowni Tomasza Marciniewicza i Zuzanny Szpocińskiej z pracowni NM architekci. W ocenie jury ich propozycja była najbliższa narracji zakładanej przez muzeum, a ekspozycje cechują się „dużym ładunkiem emocjonalnym i siłą wyrazu. Jury zwróciło uwagę również na funkcje ekspozycji. Poniżej pełne uzasadnienie werdyktu:

“Nagrodzona propozycja prezentuje spójną i atrakcyjną dla odwiedzającego ideę przestrzeni wystawienniczej, a zaproponowana narracja precyzyjnie definiuje trzy podstawowe funkcje:

Pierwszą jest uwzględniająca percepcję odbioru ścieżka zwiedzania, podzielona na trzy kategorie: krótką, średnią oraz długą i jest tak poprowadzona, że zróżnicowane grupy zwiedzających mogą w pełni, bez uszczerbku na jakości odbioru, zapoznać się z wymową i charakterem ekspozycji w wybranym przez siebie tempie.

Drugą jest stosunek do eksponatów. W zaproponowanej koncepcji są one traktowane z ogromnym szacunkiem, niemalże jak dzieła sztuki. Zgodnie z koncepcją, autentyczne eksponaty są najważniejszymi elementami wystawy. Prezentowane są w świadomie zaprojektowanych ekspozytorach oraz w tak zwanych „izbach” – rozświetlonych niczym wielkie gabloty wnętrzach, podkreślających ich jednostkowy i unikatowy charakter.

Trzecim elementem, niejako domykającym ścieżkę zwiedzania, są tak zwane „zworniki” kryjące w swoim wnętrzu dioramy. Zastosowany tu klucz interpretacyjny i myśl przewodnia koncepcji to zatrzymany czas, swoista filmowa stopklatka. Scena, wydarzenie z przeszłości, przy której można być obecnym, jak na wyciągnięcie ręki. Przestrzenie te są miejscami w których warto się zatrzymać z uwagi na niezwykłą atrakcyjność wizualną, widowiskowość, oraz ładunek emocjonalny, jaki ze sobą niosą. Wybrane sceny, sekwencje zdarzeń, zmuszają do refleksji i powodują wzruszenie, pozostawiając w pamięci zwiedzających wrażenie obecności, bycia w epicentrum historycznych wydarzeń. Co cenne, te swoiste artystyczne instalacje w minimalizmie działań przestrzennych pozostawiają odbiorcy pole do swobodnej gry wyobraźni.

Na uwagę zasługuje także umiejętność kreowania nastroju ekspozycji przy pomocy oszczędnie użytych multimediów, tj. projekcji, światła i dźwięku.

Zwycięski projekt wchodzi również w świadomy dialog z architekturą budynku kontynuując sposób myślenia o przestrzeni wnętrza i przyjęty system wartości — powściągliwość języka formalnego i szlachetność rozwiązań materiałowych wyrasta z ducha budynku, w którym pierwszoplanową rolę pełnić ma widz i eksponat.

Zaproponowaną artystyczną koncepcję wystawy można podsumować sentencją „minimum środków — maksimum wyrazu”, co w znacznej mierze może współgrać z finansowym i ekonomicznym wymiarem przedsięwzięcia.”

Przypomnijmy, że Muzeum Wojska Polskiej zostało zaprojektowane przez cenioną warszawską pracownię WXCA, która ma na swoim koncie wiele podobnych projektów. Obiekt ma zostać oddany do użytku w 2020 roku. Koszt ekspozycji stałej wyniesie 45 milionów złotych.

Autorzy:
Zuzanna Szpocińska,
Tomasz Marciniewicz,
Jerzy Grochulski,
Ewelina Czerwińska

źródło: NM Architekci