Na terenie dawnego opactwa Herkenrode w belgijskim Hasselt powstała niezwykle oryginalna instalacja. Artystyczno-architektoniczna konstrukcja odtwarza zarys budynków, które nie zachowały się do naszych czasów. Projekt CLAUSURA autorstwa duetu Gijs Van Vaerenbergh powstał w ramach uczczenia jubileuszu 20 lat działalności pracowni.
20 lat Gijs Van Vaerenbergh
Studio Gijs Van Vaerenbergh zostało założone w 2006 roku przez architektów Pietejana Gijsa i Arnouta Van Vaerenbergha. Na przestrzeni tych 20 lat wypracowało swój własny, rozpoznawalny język balansujący pomiędzy architekturą, sztuką przestrzenną i refleksją nad kulturowym dziedzictwem. Artyści od lat eksperymentują z formą, percepcją oraz sposobem odbioru przestrzeni. Ich realizacje często operują uproszczeniem, powtarzalnością i iluzją, sprawiając, że budynki wydają się raz materialne, a za chwilę niemal znikają z pola widzenia. Wśród ich najbardziej znanych projektów można wyróżnić półprzezroczysty kościół Doorkijkkerk w Borgloon, o którym pisaliśmy TUTAJ.
Opactwo Herkenrode odzyskało swój kontur
Najważniejszym projektem jubileuszowego roku istnienia pracowni jest CLAUSURA, przygotowana dla historycznego opactwa Herkenrode. Obiekt należał niegdyś do najbogatszych cysterskich klasztorów w całych Niderlandach. Przez kolejne stulecia kompleks tracił jednak na znaczeniu, popadając stopniowo w ruinę. Szczególnie dotkliwy w skutkach był pożar w 1826 roku, po którym wspaniały niegdyś zabytek praktycznie przestał istnieć. Największą stratą, jaką poniósł klasztor w tamtym tragicznym wydarzeniu, było zniknięcie krużganków otaczających klasztorne ogrody. To właśnie one przez wieki tworzyły duchowe i funkcjonalne centrum całego założenia. Dzisiaj po dawnym opactwie pozostały jedynie fragmenty zabudowy, kaplica oraz relikty dawnej infirmerii i pomieszczeń sióstr zakonnych.
Architektura narysowana w powietrzu
Projektanci z Gijs Van Vaerenbergh postanowili przypomnieć o czasach świetności Herkenrode. Nie odtworzyli jednak historycznych budynków w dosłowny sposób, zamiast tego budując ogromny przestrzenny rysunek wykonany z cienkich stalowych rur. Konstrukcja odzwierciedla rzeczywiste gabaryty nieistniejących obiektów, wyznaczając przebieg ich ścian, sklepień, dachów, okien i wież. Efekt zmienia się wraz z położeniem obserwatora. Z niektórych miejsc stalowe linie niemal stapiają się z krajobrazem, podczas gdy z innych tworzą wyraźny obrys dawnych zabudowań.
Opactwo Herkenrode z nowym życiem
Zachowane fragmenty budynków dawnego klasztoru zostały zabezpieczone przed dalszym niszczeniem i uzupełnione lekkimi stalowymi konstrukcjami. W wielu miejscach odtworzono przebieg historycznych dachów, których ślady wciąż były widoczne w murach. W ten sposób powstały zadaszone przestrzenie możliwe do czasowego użytkowania. Realizacja projektu CLAUSURA jest prowadzona etapami. Pierwsza część, będąca zarazem największym fragmentem całego przedsięwzięcia, zostanie udostępniona odwiedzającym 18 czerwca 2026 roku.
o pracowni:
Gijs Van Vaerenbergh to belgijska pracownia z siedzibą w Leuven, założona przez Pietejana Gijsa i Arnouta Van Vaerenbergha, którzy poznali się podczas studiów. Twórcy realizują projekty o różnej skali, od miejskich instalacji i okazałych form po scenografie oraz obiekty użytkowe. Ich działalność wymyka się jednoznacznym klasyfikacjom, balansując pomiędzy architekturą, sztuką i rzeźbą. W swoich realizacjach łączą wiedzę techniczną z eksperymentalnym podejściem, koncentrując się na sposobie odbioru przestrzeni przez widza oraz relacjach pomiędzy obiektem a otoczeniem. Charakterystycznym elementem ich twórczości jest podważanie utartych reguł architektury poprzez wykorzystywanie strategii zaczerpniętych ze sztuk wizualnych.
projekt: Gijs Van Vaerenbergh
źródło: clubparadis.prezly.com
Czytaj też: Belgia | Architektura sakralna | Kultura | Sztuka | Detal | Instalacja Artystyczna | whiteMAD na Instagramie
