Jeszcze nie tak dawno czeski Pałac w Kvaseticach był chylącą się ku ostatecznemu upadkowi ruiną, której przyszłość wydawała się przesądzona. Wszystko uległo jednak zmianie i dzięki prywatnej inicjatywie obiekt odzyskał dawny urok. Dziś ponownie tętni życiem jako hotel, restauracja oraz miejsce dla kultury.
Pałac w Kvaseticach – rezydencja z XIX wieku
Pałac w Kvaseticach (cz. Zámek Kvasetice) znajduje się w kraju Wysoczyna (Kraj Vysočina), około 15 kilometrów od Havlíčkowego Brodu. Rezydencję wzniesiono w 1864 roku z inicjatywy Prokopa Richlýego, właściciela majątku Květinov-Kvasetice, jako reprezentacyjną siedzibę jego syna Viléma – ostatecznie jednak przypadła na własność córce Bercie. Po jej ślubie z doktorem prawa Jaroslavem Schmidtem pałac przez wiele dziesięcioleci pozostawał własnością rodziny Schmidtów.
Bryłę zaprojektowano w modnym w połowie XIX wieku pseudogotyckim stylu. Dwukondygnacyjny korpus uzupełniała wysoka czworoboczna wieża, ostrołukowe okna, krenelaże oraz dekoracyjne detale inspirowane średniowieczną architekturą obronną. Rezydencję otaczał piękny park, a historyczne założenie uzupełniały zabudowania gospodarcze, kaplica oraz rodzinny grobowiec. Na początku XX wieku kompleks powiększono o oranżerię i ogród zimowy, które ukończono w latach 1920-1921.
Wojna, nacjonalizacja i wieloletnia degradacja
Rozkwit pałacu brutalnie przerwała II wojna światowa. Obiekt zajęły wojska niemieckie, a po zakończeniu konfliktu dawni właściciele utracili majątek. W 1948 roku, po przejęciu władzy w Czechosłowacji przez komunistów, rezydencję znacjonalizowano. W kolejnych latach mieściła się tutaj stacja inseminacji, szkoła oraz różne instytucje państwowe. Niekontrolowane adaptacje wnętrz, brak systematycznych remontów i postępujące zaniedbania doprowadziły budynek do bardzo złego stanu technicznego. Po aksamitnej rewolucji w 1989 roku i przemianach ustrojowych pałac wrócił do rodziny Schmidtów, jednak koszt odbudowy przekraczał możliwości właścicieli. Obiekt zatem dalej niszczał i czekał na lepsze czasy.
250 ciężarówek gruzu i odbudowa od podstaw
Nowy rozdział w dziejach Pałacu w Kvaseticach nastąpił w 2016 roku, kiedy kupili go Lubomír i Dana Dvořákovie. Małżeństwo miało finanse i wielkie chęci uratowania zrujnowanego majątku. Pierwsze miesiące prac upłynęły pod znakiem usuwania gruzu, zawalonych fragmentów budynku oraz dzikiej roślinności. W ciągu roku wywieziono około 250 ciężarówek odpadów, odsłaniając historyczną bryłę rezydencji. Największym wyzwaniem okazał się dach. Większość więźby była spróchniała lub zawalona, a część sklepień wymagała całkowitej odbudowy. W wielu miejscach zachowało się tak niewiele oryginalnej substancji, że prace prowadzono na podstawie wiedzy o historycznych technikach budowlanych oraz analizy zachowanych fragmentów.
Pałac w Kvaseticach z szacunkiem dla historii
Renowację prowadzono z dużą dbałością o historyczny wygląd obiektu. Elewacje otrzymały stonowaną kolorystykę podkreślającą pseudogotycki wyraz budynku. Odtworzono dekoracje sztukatorskie i opaski okienne, dobierając odpowiedni skład tynków we współpracy z wapiennią Vitošov. Do odbudowy dachu zamiast ciężkiego łupka wykorzystano ceramiczną dachówkę o barwie nawiązującej do tego materiału. W ten sposób udało się zachować historyczny wygląd bez nadmiernego obciążania i tak sfatygowanej już więźby i osłabionych murów.
W pałacowych wnętrzach zachowano kamienne obramienia, schody i wiele innych oryginalnych detali. Nowe okna oraz drzwi wykonano z drewna, a okucia odtworzono na podstawie jedynego zachowanego egzemplarza odnalezionego podczas prac. Dużą rolę w odbudowanym obiekcie odgrywa granit z kamieniołomu Dolní Březinka. Powstały z niego kominki, posadzki, parapety oraz imponujące kolumny klatki schodowej, z których każda waży ponad 800 kilogramów. W restauracji pozostawiono stalowe podpory, obudowując je elementami z piaskowanego granitu. Właściciele samodzielnie wykonali żyrandole, klamki, uchwyty oraz wiele dekoracji inspirowanych gotyckim motywem czwórliścia.
Pałac w Kvaseticach i jego nowe funkcje
W 2022 roku w podniesionym z ruiny pałacu odbyło się pierwsze wesele, rozpoczynając próbne funkcjonowanie obiektu. Wkrótce oficjalnie otwarto restaurację, a rok później działalność rozpoczął butikowy hotel. Dziś rezydencja służy również jako miejsce konferencji i wydarzeń okolicznościowych. Nie zapomniano także o otoczeniu. Systematycznie jest odnawiany zabytkowy park, a przy restauracji działa ogród dostarczający warzywa i owoce do hotelowej kuchni. Obiekt zdobył już pierwsze wyróżnienie gastronomiczne Gault & Millau. Mimo ogromu wykonanych prac właściciele podkreślają, że odbudowa nadal trwa. Lwią jej część wykonali własnymi rękami wraz z rzemieślnikami specjalizującymi się w konserwacji historycznej architektury.
źródło: Zámek Kvasetice
Czytaj też: Renowacja | Ciekawostki | Pałac | Elewacja | Czechy | whiteMAD na Instagramie
Pałac dawniej i dziś:
