Pałac Wiatrów (znany też pod nazwą Hawa Mahal) w Jaipurze to niewątpliwie jeden z najbardziej zachwycających zabytków Indii. Obiekt wybudowano w 1799 roku na polecenie maharadży Sawai Pratapa Singha i już od ponad 200 lat wyróżnia się wśród historycznej zabudowy miasta. Największe wrażenie robi przede wszystkim pałacowa fasada i jej niezliczone detale.
Pałac Wiatrów – powstanie
Inicjatorem budowy posiadłości był Sawai Pratap Singh, znany jako mecenas literatury, sztuki oraz architektury, który władał Jaipurem w latach 1778-1803. Projekt pałacu opracował Lal Chand Ustad, co przyniosło mu wielką sławę i rozpoznawalność. Jego arcydzieło stanęło w południowo-wschodniej części rezydencjonalnego zespołu maharadży, przy jednej z głównych arterii miasta. Według przekazów budynek został poświęcony Krysznie, a jego forma nawiązuje do mukutu, czyli korony tego bóstwa.
Dawna funkcja i znaczenie Hawa Mahal
Nie zachowały się źródła jednoznacznie wyjaśniające pierwotną rolę obiektu. Wzniesienie pałacu przypada na okres ścisłego przestrzegania zasady purdah, ograniczającej publiczną obecność kobiet. Z tego powodu przyjmuje się, że gęsto perforowana fasada umożliwiała damom dworu obserwowanie ulicznego życia Jaipuru bez wychodzenia na zewnątrz. Z wyższych kondygnacji otwiera się również panorama na Jantar Mantar, historyczne obserwatorium astronomiczne, oraz na zabudowę miasta.
Architektura fasady
Pałac wzniesiono z czerwonego piaskowca. Jego wschodnia elewacja tworzy pięciopiętrową ścianę o wyrazistej, ażurowej strukturze. Składa się ona z 953 niewielkich balkonów typu dżarokha, osłoniętych kamiennymi transennami. Układ tych elementów przywodzi niektórym na myśl plaster miodu. Motyw potrójnych dżarokh, z centralnym otworem flankowanym przez dwa mniejsze, powtarza się w pionowych i poziomych pasach, wprowadzając do kompozycji fasady rytmiczny porządek.
Pałac Wiatrów i jego architektura
Bryła pałacu otacza dwa wewnętrzne dziedzińce. Każde piętro zaprojektowano jako wąski trakt z pojedynczym pomieszczeniem, a grubość ścian nie przekracza 20 centymetrów. Trzy dolne kondygnacje są dekorowane powtarzalnym układem balkonów, powyżej którego znajdują się dwa poziomy zamykające całość. Czwarta kondygnacja różnicuje wysokość dżarokh, tworząc wyraźne zwieńczenie, natomiast piąte piętro podtrzymuje dach typu bangaldar. Lekka konstrukcja sprzyja naturalnej cyrkulacji powietrza, co przekłada się na odczuwalny chłód we wnętrzach, nawet podczas upalnych dni typowych dla klimatu Radżastanu. Właśnie to zjawisko dało nazwę pałacowi.
Hawa Mahal dzisiaj
Obecnie w murach pałacu Wiatrów funkcjonuje muzeum archeologiczne. W jego zbiorach znajdują się rzeźby oraz wyroby lokalnych rzemieślników. Najstarsze obiekty prezentowane w ekspozycji datowane są na II wiek przed naszą erą.
Źródło: tourism.rajasthan.gov.in
Czytaj też: Architektura | Ciekawostki | Pałac | Indie | Zabytek | whiteMAD na Instagramie
