W Muszynie rozpoczyna działalność Arche Metalowiec Muszyna — nowy hotel należący do polskiej grupy Arche SA. To 24. obiekt w kolekcji Władysława Grochowskiego, zlokalizowany w całorocznym kurorcie uzdrowiskowym w Beskidzie Sądeckim. Inwestor przejął zabytkowy zespół sanatoryjny ze zróżnicowaną historią i po czterech latach rewitalizacji przystosował go do współczesnych standardów hotelarstwa.
Muszyna leży w dolinie rzeki Poprad, na wysokości około 450 m n.p.m., niecałe pięć kilometrów od granicy ze Słowacją i około jedenaście kilometrów od Krynicy-Zdroju. Miasteczko od lat 20. XX wieku ma status uzdrowiska; obszar charakteryzują odwierty i rozlewnie wód mineralnych. W sąsiedztwie znajdują się lokalne atrakcje turystyczne, między innymi zamek i ogrody, co wpływa na sezonowy i całoroczny ruch turystyczny. Nowy hotel wpisuje się w ten kontekst — zarówno jako miejsce noclegowe, jak i ośrodek konferencyjny przyciągający gości krajowych i zagranicznych.
Historia obiektu i jego modernistyczna tożsamość
Pierwotny kompleks, znany jako Sanatorium Metalowiec (później „Gwiazda Gór”), powstał w latach 60. XX wieku w Złockiem jako inwestycja Zrzeszenia Hut Polskich. Autorem projektu był Jerzy Szanajca; obiekt uważany jest za jeden z lepszych przykładów polskiej architektury modernistycznej okresu PRL. W programie sanatorium znalazły się m.in. pawilon wejściowy z recepcją, pijalnia wód, sala klubowa, basen oraz budynek rehabilitacyjny. Wysoka jakość wyposażenia i zaplecza rehabilitacyjnego czyniły go jednym z bardziej zaawansowanych obiektów swojego czasu. W kolejnych dekadach kompleks podlegał remontom i przebudowom; przez kilkanaście lat stopniowo popadał w degradację, aż został kupiony przez Grupę Arche w grudniu 2021 r.
Metalowiec w okresie PRL:
Rewitalizacja i zakres inwestycji
Prace rewitalizacyjne ruszyły w sierpniu 2023 r. Projekt zakładał zarówno remont istniejących obiektów, jak i rozbudowę. Kompleks zajmuje obecnie 3,2 ha terenu z parkiem oraz 13 230 m kw. powierzchni użytkowej budynków. Po przebudowie hotel dysponuje 373 pokojami — 98 w odrestaurowanym starym budynku i 275 w części nowej — oraz 12 lokalami mieszkalnymi. Zaadaptowano przestrzenie konferencyjne o łącznej powierzchni 2 385 m2, z największą w regionie salą wielofunkcyjną o powierzchni 1 000 m kw. W skład oferty wchodzi strefa spa i wellness z krytym basenem oraz zewnętrzny basen z częścią dla dzieci. Koszty inwestycji Grupy Arche szacowane są na ponad 100 mln zł; obiekt ma docelowo dać zatrudnienie ponad 200 osobom.
Architektura, zachowane elementy i podejście konserwatorskie
Istotnym założeniem projektu było podkreślenie modernistycznej tożsamości dawnego sanatorium. Architekci z zespołu Arche SA pod kierunkiem Piotra Grochowskiego postawili na utrzymanie i wyeksponowanie warstw historycznych budynku przy jednoczesnym wprowadzeniu nowoczesnych rozwiązań funkcjonalnych. W praktyce oznaczało to odrestaurowanie oryginalnych elementów wystroju i konstrukcji: polichromii i mozaik autorstwa Kazimierza Manna, parkietów, kamiennych posadzek, balustrad i schodów oraz zachowanych mebli i lamp, które ponownie wykorzystano w restauracjach, kawiarniach i częściach hotelowych. Prace musiały jednocześnie obejmować skomplikowane wzmocnienia konstrukcyjne, wynikające z wcześniejszych, nie zawsze zgodnych ze sztuką konserwatorską przebudów i naturalnego zużycia. Nowe dobudówki i wnętrza zaprojektowano tak, by kontynuować pierwotny język architektoniczny, nie maskując przy tym współczesnych funkcji obiektu.
Metalowiec w okresie PRL:
Znaczenie obiektu i perspektywy użytkowe
Arche Metalowiec Muszyna staje się jednym z największych hoteli w województwie małopolskim i największym w Muszynie. Hotel łączy funkcje rekreacyjne, uzdrowiskowe i biznesowe. Znajdujące się w hotelu spa i pijalnia wód mineralnych odwołują się do uzdrowiskowej tradycji miejsca. Konserwatorskie podejście do modernistycznego dziedzictwa oznacza, że obiekt ma również znaczenie kulturowe — stanowi przykład adaptacji powojennej architektury modernistycznej do współczesnych standardów, z próbą zachowania autentycznych wartości materiałowych i artystycznych.
źródło: materiały prasowe
Czytaj też: Hotel | Modernizm | Renowacja | Zabytek | Polecane | Architektura PRL | whiteMAD na Instagramie
