Piwnice XIX-wiecznych kamienic przy dawnej ulicy Miłej 18 na terenie byłego getta warszawskiego zostały wpisane do rejestru zabytków przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Marcina Dawidowicza. To ważny krok w ochronie tego historycznego miejsca, które jest świadkiem dramatycznych wydarzeń z czasów II wojny światowej i powstania w getcie warszawskim.
Piwnice te przylegają do bunkra Anielewicza przy ulicy Miłej, który jest miejscem pamięci i ostatnim schronieniem bojowników Żydowskiej Organizacji Bojowej, w tym ich przywódcy, Mordechaja Anielewicza. Jest prawdopodobne, że piwnice te były częścią bunkra, co nadaje im szczególne znaczenie historyczne. Latem 2022 roku podczas prac archeologicznych odkryto fundamenty tych piwnic. Wśród znalezisk były liczne przedmioty związane z życiem codziennym oraz religijnym mieszkańców, takie jak fragmenty żydowskich modlitewników, naczynia do rytualnego obmywania rąk, oraz inne artefakty. W sumie wydobyto ponad trzy tysiące obiektów, które obecnie pozostają pod opieką Muzeum Getta Warszawskiego i będą prezentowane na wystawie stałej.
Decyzja o wpisaniu fundamentów piwnic do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego jest kluczowa dla ich ochrony. Jak powiedział Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, odkopane ruiny są „bardzo emocjonalnym i bezpośrednim świadkiem wydarzeń z czasów powstania w getcie warszawskim”. Wpis do rejestru zapewnia trwałą ochronę prawną, co pozwoli na zachowanie tego miejsca dla przyszłych pokoleń oraz umożliwi prowadzenie badań naukowych i refleksji nad dramatyczną historią tego miejsca. Dyrektor Muzeum Getta Warszawskiego, Albert Stankowski, podczas spotkania prasowego poinformował, że wydobyte przedmioty codziennego użytku zostaną za dwa lata udostępnione publiczności na wystawie stałej. Ekspozycja ta będzie prezentowana w budynku dawnego Szpitala Dziecięcego im. Bersohnów i Baumanów w Warszawie, o którym pisaliśmy TUTAJ.
Istnieje szansa i nadzieja, że dzięki wpisowi do rejestru zabytków, ta intratna działka na Muranowie nigdy nie zostanie zabudowana. Zachowanie tego miejsca jest nie tylko hołdem dla pamięci żydowskich mieszkańców Warszawy, ale także ważnym krokiem w edukacji przyszłych pokoleń o dramatycznych wydarzeniach z przeszłości.
Muranów – dzielnica, która została niemal całkowicie zrównana z ziemią po powstaniu w getcie, kryje w sobie warstwy historii, które są teraz odkrywane i chronione. Wpisanie piwnic przy dawnej ulicy Miłej 18 do rejestru zabytków to krok w kierunku zachowania pamięci o tych, którzy tam żyli i walczyli. Dzięki ochronie prawnej i planom wystawienniczym, przyszłe pokolenia będą miały szansę poznać i zrozumieć historię tego miejsca.
Źródło: Tu było, tu stało
Czytaj też: Zabytek | Kamienica | Historia | Warszawa | Ciekawostki
