Po 85 latach do Poznania powróciła studzienka hrabiego Raczyńskiego. Zrekonstruowany obiekt odsłonięto 19 grudnia przy ul. Długiej, w bezpośrednim sąsiedztwie Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego. Uroczystość zgromadziła przedstawicieli władz miasta, środowiska akademickiego oraz służb konserwatorskich. Realizacja przedsięwzięcia była efektem współpracy Miasta Poznania, Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego oraz Miejskiego Konserwatora Zabytków.
Studzienka hrabiego Edwarda Raczyńskiego
Studzienkę ufundowano w 1846 roku z inicjatywy hrabiego Edwarda Raczyńskiego i jego żony Konstancji. Była jedną z czterech budowli dostarczających źródlaną wodę ze wzgórz winiarskich do mieszkańców. Jej realizacja była częścią pierwszego nowoczesnego systemu wodociągowego, który miał poprawić warunki sanitarne mieszkańców. Dzięki temu rozwiązaniu Poznań znalazł się w gronie pionierów w regionie pod względem dostępu do czystej wody pitnej.
Architektura i forma obiektu
Projekt studzienki opracował Christian Gottlieb Cantian. Obiekt przybrał postać około 6-metrowej neogotyckiej kapliczki z piaskowca, wkomponowanej w ceglany mur szpitala przy ul. Długiej. W centralnej części umieszczono figurę Matki Bożej z Dzieciątkiem, inspirowaną Madonną Sykstyńską autorstwa Rafaela Santi. Całość pełniła użytkową oraz symboliczną funkcję, będąc charakterystycznym i efektownym elementem miejskiego krajobrazu.
Studzienka hrabiego Raczyńskiego – zniszczenie
W 1940 roku studzienka została rozebrana przez niemieckich okupantów, a jej elementy przeznaczono do recyklingu. Od tego momentu stuletni obiekt zniknął z przestrzeni miasta. Jego forma była znana jedynie z archiwalnych fotografii i opisów. Przez kolejne dziesięciolecia nie było możliwości i chęci odtworzenia budowli w pierwotnym miejscu, aż do 2015 roku. Wtedy rozpoczęto realne działania na rzecz jej powrotu na ul. Długą.
Proces rekonstrukcji
Prace budowlane toczyły się z przerwami przez 10 lat. Ich finał miał miejsce w 2025 roku. Rekonstrukcję studzienki zrealizowano na podstawie projektu architekta Jacka Wilczaka, a całe przedsięwzięcie było możliwe dzięki zaangażowaniu Miejskiego Konserwatora Zabytków oraz władz Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego. Finansowanie zapewniły środki Rządowego Programu Odbudowy Zabytków Polski Ład, budżet Miasta Poznania oraz fundusze Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego.
Autorzy i realizacja
Figurę Madonny wykonał rzeźbiarz Marcin Sobczak, natomiast kamienną neogotycką kapliczkę odtworzył Marek Zielonka. Za kompleksową realizację projektu odpowiadała firma Orlikon sp. z o.o. Odbudowa zamknęła wieloletnie społeczne działania zainicjowane przez Stowarzyszenie Bono Serviamus oraz Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Co ciekawe, budowla nie stoi dokładnie w tym samym miejscu, co pierwowzór. Nowa studzienka musiała zostać zrekonstruowana nieco dalej na wschód, gdyż kolidowałaby z wjazdem na teren szpitala.
Łączny koszt rekonstrukcji wyniósł 2 mln zł.
Źródło: UM Poznań
Zobacz też: Architektura w Polsce | Zabytek | Metamorfoza | Poznań | whiteMAD na Instagramie
