Głównym celem pracy magisterskiej „Struktury zabudowane a obszary chronione Natura2000. Projekt mariny jachtowej w Rewie” było zwrócenie uwagi na potrzebę współpracy ekologów, przedsiębiorców i lokalnej ludności, zwłaszcza przy projektach, gdzie występują struktury zabudowane na obszarach chronionych programem Natura 2000. Jest to o tyle istotne, gdyż tylko wtedy możliwe jest uzyskanie balansu pomiędzy budowaniem a ochroną ekosystemu.

Rewa leży pomiędzy wodami Zatoki Puckiej i Zatoki Gdańskiej. Jej tereny obejmują niezwykle cenne gatunki przyrodnicze oraz liczne walory turystyczne, kulturowe i rekreacyjne. Z tego względu obszary gminy zostały objęte szczególną ochroną prawną. Utworzono m.in. Nadmorski Park Krajobrazowy, Rezerwat Przyrody „Mechelińskie Łąki”, Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 oraz Obszar Ochrony Siedlisk Natura 2000.

Obecnie Rewa, jak i okolice, są idealną lokalizacją, jeśli chodzi o aspekty turystyczne czy rekreacyjne. Widać to z roku na rok po liczbie turystów oraz po wzroście zainteresowania pięknymi widokami nad morzem, sportami wodnymi czy żeglarstwem. Jednak nie zmienia to faktu, że Rewa pozostaje w dużym stopniu niewykorzystana i często przegrywa w konkurencji np. z Półwyspem Helskim czy Trójmiastem. Stąd przyszedł pomysł na budowę mariny w Rewie – miejsca, które samo w sobie zachęci do przyjazdu do miejscowości, czyniąc ją wizytówką całej gminy, a nawet i Pomorza.  

Inspiracje do projektu zostały zaczerpnięte z wielu marin budowanych na całym świecie, m.in. w Holandii, Skandynawii czy w Azji, gdzie takie rozwiązania przyniosły zniewalające efekty, doprowadzając do rewitalizacji zapomnianych czy mniej użytkowanych miejsc.

Podczas tworzenia projektu mariny głównym celem było takie zagospodarowanie terenu, aby wpływ na środowisko był jak najmniej odczuwalny. Koncepcja składa się z mariny wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz z budynków o funkcji gastronomiczno–hotelarskiej. Jest to propozycja dla szybko rozwijającego się obszaru, który wymaga urbanistycznego ukształtowania z naciskiem na zachowanie walorów ekologicznych w gminie. Celem działań jest wypromowanie żeglarstwa w regionie oraz stworzenie zaplecza turystycznego przy minimalnym oddziaływaniu dla środowiska. 

W projekcie można wyróżnić dwie zasadnicze części: tereny należące do Natury 2000 oraz obszar czysto inwestycyjny, w skład którego wchodzi marina jachtowa. Pierwsza część zakłada tereny wolne od zabudowy, nastawione na ochronę i promocję ekologiczno – edukacyjną. II część obejmuje zaplecze mariny wraz z towarzyszącą zabudową kubaturową o charakterze rekreacyjnym. 

Całe założenie oparte jest na głównym kanale żeglugowym, który prowadzi od Zatoki Puckiej w głąb lądu. Istniejący rów melioracyjny ma ulec poszerzeniu, aby stworzyć główny, 20-metorwy tor wodny. Cała koncepcja powstała na sieci istniejących, częściowo zachowanych kanałów.

W I części projektu zaprojektowano 18 miejsc cumowniczych i jest to część o charakterze poczekalni, schronienia lub w celu tymczasowego zacumowania. Dodatkowo to jedyny obszar, na który mogą wpływać większe jednostki, czyli do 20 metrów. Przy miejscach cumowniczych znajdują się trzy jednokondygnacyjne budynki o niewielkich gabarytach (jako zaplecze mariny z funkcją sanitarno-socjalną). Dodatkowo w tej części projektu zaprojektowano miejsca parkingowe, szlaki komunikacyjne oraz punkty obserwacji ptaków. Wszystkie funkcje uwzględniono z myślą o zrównoważonym rozwoju oraz tak aby zachować pierwotny charakter tego terenu. 

II część projektu zakłada teren samej mariny. W tej strefie zaprojektowano prawie 200 miejsc cumowniczych dla jednostek o dł. do 8 metrów. Centralnym punktem projektu jest teren wysunięty w głąb mariny, na którym znajduje się budynek o wielorakich funkcjach. Do obiektu prowadzi promenada wzdłuż nabrzeża. Na północ od głównego obiektu zaprojektowano cztery obiekty o funkcji towarzyszącej. Od strony zachodniej znajdują się budynki, służące obsłudze mariny. Natomiast część południową i wschodnią obejmuje zabudowa hotelarsko-wypoczynkowa, składająca się z 16 budynków o charakterze niskiej architektury (o max. wysokości do 10 m). 

Na terenie przewidziano ponad pół tysiąca (526) miejsc postojowych naziemnych.  Zrezygnowano z parkingów podziemnych w celu ograniczenia ingerencji w strukturę gruntową na tych terenach. Miejsca postojowe zaprojektowane na południowej części obszaru w okresie letnim pełnią funkcje miejsc parkingowych, a w sezonie zimowym służą jako teren do zimowania jachtów.  Dodatkowo w projekcie zawarto ciągi pieszo-jezdne, woonerf-y czy pętlę autobusową, tak aby zachęcić mieszkańcom i turystom do korzystania z komunikacji miejskiej. 

Marina poza funkcjami takimi jak edukacyjna czy rekreacyjna, spełnia głównie potrzeby związane ze swoim podstawowym przeznaczeniem, czyli. z postojem jednostek pływających. Zaplecze mariny jest wyposażone we wszystkie niezbędne udogodnienia. Znajdują się tam m.in. keja warsztatowa, bosmanat, slip wodny czy stacja paliw. Dodatkowo w tej strefie zaprojektowano dwa budynki „hangary” pełniące funkcję techniczną. Cały projekt mariny zaprojektowano pod postacią pomostów stałych oraz pomostów pływających na pływakach, a także odnóg cumowniczych tzw. wysięgników.

Zaprojektowany budynek składa się z czterech osobnych parterowych brył, połączonych ze sobą częściowo zielonym dachem. Pierwsza z nich pełni funkcję żeglarskiego ośrodka szkoleniowego, natomiast druga służy jako zaplecze sanitarne (zarówno dla żeglarzy, jak i turystów). W pozostałych dwóch obiektach znajdują się lokale gastronomiczne. Całość została przystosowana dla osób niepełnosprawnych.

Forma obiektu posiada kilka otwarć widokowych, które nie tylko eksponują unikatowe walory krajobrazowe, ale również tworzą przestrzenie wspólne. Odrębne budynki ze ściętymi narożnikami umożliwiają otwarcie widokowe na cały teren, dzięki czemu przeciętny odbiorca z każdego miejsca jest w stanie dostrzec marinę oraz otaczającą naturę. Zagospodarowanie terenu na styku wody i lądu miało na celu stworzenie wysokiej jakości stref publicznych, tak aby jak najlepiej wykorzystać nadwodny potencjał obszaru. Wprowadzone zostały elementy małej architektury (ławki, leżaki i platformy pływające).

Dach funkcjonuje jako częściowo-użytkowy taras widokowy wraz z urządzoną roślinnością i
z panoramą na marinę jachtową.  Na poziom tarasu prowadzą łagodne schody, które służą nie tylko jako komunikacja pionowa, ale również jako miejsce do odpoczynku i spotkań. Dodatkowo na zadaszeniu znajdują się otwory – „świetliki”, które zapewniają nasłonecznie dla przestrzeni publicznych na poziomie zero. 

Bryła budynku sama w sobie nie jest masywna, a jedno wspólne zadaszenie wpływa na odczucie spójności całego obiektu oraz odczucie zespolenia z naturą. Inspiracją do projektu była zmienność krajobrazu – od morza i fal przez zielone łąki, które przeistaczając się z roku na rok, nieustannie tworzą nowe formy.

Projekt zakłada wykorzystanie tylko naturalnych materiałów tak, aby w jak najmniejszym stopniu ingerować w środowisko. W elewacjach budynków zostanie użyte m.in. drewno, beton i szkło, natomiast ścianki ażurowe wykonano z eko-pustaków z naturalnych materiałów.

W trakcie przygotowywania projektu zainspirowałam się tematyką ekomateriałów, którą wykorzystałam w ażurowej części elewacji w budynku. Pojedyncze pustaki pełnią funkcję estetyczną i są elementem dekoracyjnych ścian. To właśnie ten element zachęcił mnie do stworzenia własnego pustaka „EmptySeed” jako dodatkowy aspekt pracy magisterskiej. Koncepcja zaprojektowania proekologicznego pustaka skupiała się nie tylko na stworzeniu elementu budowlanego, ale również na rozwinięciu aspektu edukacyjno-integracyjnego. Jego głównym celem jest zachęcenie mieszkańców i turystów do poszerzania wiedzy w zakresie ekologii oraz zainspirowanie do stworzenia własnoręcznie takiego eco-pustaka. Głównym założeniem projektu było stworzenie pustaka w możliwie najbardziej ekologiczny sposób. W tym celu zredukowano ilość składników do minimum oraz wykorzystano naturalne, biodegradowalne materiały (nasiona dla ptaków, woda, piasek). W efekcie podczas szukania „masy idealnej” powstało ok. 40 próbek, różniących się między sobą proporcjami i składnikami. Mam nadzieję, że stworzony przez mnie pustak zachęci innych do inwestowania w ekologiczne zamienniki oraz w innowacyjne rozwiązania. 

Ciekawą atrakcją mogą stać się również punkty widokowe na rzadkie gatunki ptaków. W tym celu zostały zaprojektowane specjalne czatownie, które umożliwią ornitologom i turystom obserwacje ptaków oraz podziwianie walorów krajobrazowych Rewy. Bryła ma wysokość ponad 5 metrów i została wykonana całkowicie z drewna. Wejście na punkt widokowy jest umożliwiane za pomocą drabiny. Całą panoramę można oglądać zarówno w formie stojącej, jak i siedzącej. Dodatkowo zaprojektowano układ nieutwardzonych ścieżek wodoprzepuszczalnych, które wraz z punktami obserwacji tworzą świetną przestrzeń do edukacji, refleksji, a także wypoczynku. 

Przy każdej realizowanej koncepcji ważne jest świadome i ekologiczne podejście do inwestowania. Projekt mariny jachtowej ma stanowić nie tylko miejsce rekreacji, ale również znacząco przybliżyć mieszkańców i turystów do otaczającej natury. Wierzę, że projekt marina w Rewie posiada niewykorzystany i niezauważalny potencjał i ma szansę stać się jednym z ważniejszych centrów żeglarskich w Polsce, przy jednoczesnym poszanowaniu miejsca oraz aspektów środowiskowych. W projekcie warto zwrócić uwagę nie tylko na lokalizację, ale także na wykorzystane materiały oraz na ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko, a także na spójność pomiędzy formą a otaczająca naturą. Zrównoważone podejście do inwestycji ma zapewnić ład i harmonię pomiędzy strukturami zabudowanymi a otaczającą przyrodą.

MARINA JACHTOWA W REWIE. PRACA MAGISTERSKA KONSTANCJI OLSZEWSKIEJ.
Typ: praca dyplomowa magisterska
Rok obrony: 2020
Temat: Struktury zabudowane a obszary chronione Natura 2000. Projekt mariny w Rewie.
Autor: mgr inż. arch. Konstancja Olszewska
Promotor: dr inż. arch. Jan Cudzik
Uczelnia: Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej

Czytaj też: Portfolio | Polscy projektanci | Architektura | Gdańsk | Gdynia

źródło: materiały prasowe /

Hansgrohe