W zabytkowym centrum czeskiego Žatca ukończono renowację kamienicy przy ul. Oblouková 171. Budynek należy do tej samej rodziny już od 100 lat, natomiast w ostatnim czasie nie był w najlepszej kondycji. Dzięki ośmioletnim pracom prowadzonym przez architektów Jana Horę i Barborę Horę z pracowni ORA dom przeobraził się w wielofunkcyjną gospodę z pokojami dla gości, miejscem dla właścicieli oraz piwiarnią nawiązującą do chmielarskich tradycji miasta figurującego na liście UNESCO. Dzisiaj rodzinna kamienica znów tętni życiem.
Rodzinna kamienica w Žatcu
Dzieje domu sięgają lat 20. XX wieku, kiedy prapradziadkowie obecnych właścicieli osiedlili się w Žatcu. Kolejne pokolenia mieszkały tutaj aż do czasu aksamitnej rewolucji w 1989 roku. Później budynek opustoszał, a nieudane remonty dodatkowo pogłębiły jego problemy. Gdy nieruchomość trafiła do spadkobierców, znajdowała się w stanie bliskim katastrofy budowlanej. Dach przeciekał i brakowało fragmentów więźby, stropy częściowo się zawaliły, a drewno zaatakował grzyb.
Osiem lat odbudowy i nauka rzemiosła
Prace remontowe trwały osiem lat i przebiegały w cieniu ograniczonego budżetu, problemów z dostępnością wykwalifikowanych wykonawców oraz pandemii COVID-19. Architekci traktowali inwestycję jak praktyczną lekcję konserwacji zabytków. Sami testowali technologie i materiały, aby lepiej współpracować z rzemieślnikami. Szczególną uwagę poświęcono tradycyjnym wapiennym tynkom oraz metodom pracy akceptującym naturalne nierówności historycznych ścian. Na każdym etapie prowadzono konsultacje z konserwatorami zabytków.
Rodzinna kamienica wymagała ratunku
Pierwszym zadaniem było ustabilizowanie budynku. Kamienicę wzmocniono stalowymi ściągami, odbudowano zawalone sklepienie, a najbardziej zniszczony strop zastąpiono betonową płytą. Największym wyzwaniem okazał się jednak trójpoziomowy strych służący dawniej do suszenia chmielu. To typowy element architektury Žatca, miasta od stuleci związanego z uprawą tej rośliny. Na drewnianych belkach zachowały się nawet ślady dawnych oznaczeń używanych podczas liczenia worków z chmielem. Ostatecznie mistrzowie ciesielstwa przywrócili więźbie pełną nośność, ratując tę najcenniejszą część budynku.
Drugie życie materiałów
Znaczną część wyposażenia i elementów wykończeniowych pozyskano z rozbiórek oraz magazynów pełnych zapomnianych materiałów. Spróchniałe belki zastąpiło ręcznie ciosane drewno pochodzące z rozebranego domu w miejscowości Vrbovec, z kolei czerwone marmurowe płytki wydobyto z kontenera na odpady budowlane. W przejeździe wykorzystano oczyszczone kafelki ze starego gospodarstwa w południowych Czechach, niemal identyczne jak oryginalne. Dziedziniec wyłożono natomiast ceramicznymi płytkami z miejscowości Šatov, które przez około 100 lat przeleżały w stodole, zanim w końcu znalazły zastosowanie.
Rodzinna kamienica w Žatcu znów żyje
Pod zabytkowymi posadzkami ukryto ogrzewanie podłogowe, a za nierównymi tynkami poprowadzono nowe instalacje. Powstały też nowe drzwi przeciwpożarowe wykonane z litego jesionowego drewna oraz okna zaprojektowane specjalnie dla tego obiektu. W całym przedsięwzięciu niezwykle ważna była fasada od strony ulicy. W latach 90. XX wieku utraciła niemal wszystkie dekoracje. Po analizie archiwalnych fotografii architekci odtworzyli gzymsy i obramienia okien w uproszczonej formie, zachowując historyczne proporcje budynku. Dzisiaj urocza kamienica znów tętni życiem, m.in. dzięki piwiarni prowadzonej we współpracy z browarem FALKON Flying Brewery. W mieście słynącym z chmielu takie sąsiedztwo wydaje się wyjątkowo naturalne.
Projekt: ORA
Zdjęcia: BoysPlayNice
Czytaj też: Dom jednorodzinny | Czechy | Wnętrza | Metamorfoza | whiteMAD na Instagramie
