Skyshelter.zip to  z pewnością jeden z najbardziej nietypowych wieżowców na świecie. Jego wyjątkowa konstrukcja pozwala nie tylko na szybkie i łatwe rozłożenie nawet w naprawdę trudnych warunkach, ale również na zaoszczędzenie miejsca, które w sytuacjach kryzysowych jest na wagę złota.

Projekt, który stworzyli Damian Granosik, Jakub Kulisa i Piotr Pańczyk – studenci Politechniki Łódzkiej, Krakowskiej i Wrocławskiej, został doceniony przez jury w międzynarodowym konkursie eVolo Skyscraper Competition. Polacy zajęli pierwsze miejsce spośród 526 zgłoszonych prac z całego świata.


ZASTOSOWANIA I INFORMACJE OGÓLNE
Ilość katastrof naturalnych na świecie zwiększa się stale z każdym rokiem. Zmagając się z niszczycielskimi siłami natury, standardowe środki zarządzania kryzysowego często okazują się niewystarczające. Kiedy dany region nawiedza trzęsienie ziemi, powódź lub huragan – pomoc musi nadejść natychmiast. Często jednak łatwiej jest powiedzieć to niż zrobić, ponieważ uszkodzenia infrastruktury lub niedogodne położenie geograficzne mogą sprawić, że zadanie to staje się ekstremalnie trudne. Projekt Skyshelter.zip próbuje zmierzyć się z tymi wyzwaniami, proponując rozwiązanie, które zapewniając dużą powierzchnię użytkową, pozostaje jednocześnie łatwe w transporcie i może być wykorzystane przy minimalnych nakładach czasu i siły roboczej. Skyshelter.zip ma za zadanie spełniać rolę wielofunkcyjnego centrum różnego rodzaju operacji ratunkowych.

ŁATWY TRANSPORT
Skyshelter.zip jest wyjątkowo łatwy w transporcie dzięki swoim unikalnym właściwościom. Cała konstrukcja może zostać złożona w sposób harmonijkowy, przywodzący na myśl origami lub akordeon. Oznacza to, że możliwym jest spakowanie całej struktury wewnątrz stosunkowo małej paczki o niewielkiej wysokości i rozmiarze podstawy zredukowanym do rzeczywistej powierzchni zabudowy. Taką paczkę można następnie przemieścić w dowolne miejsce przy użyciu helikopterów, powszechnie stosowanych przez służby ratunkowe i wojsko w sytuacjach kryzysowych. Z uwagi na fakt, że elementy składowe nie muszą być przewożone oddzielnie przy pomocy ciężarówek, możliwe jest znacznie szybsze i łatwiejsze dotarcie do miejsc odciętych od infrastruktury.

NIEWIELKA POWIERZCHNIA ZABUDOWY

Jedną z największych zalet pionowego ułożenia wewnątrz budynku niezbędnych w obliczu katastrofy naturalnej funkcji jest redukcja zajmowanego przez nie miejsca. Powierzchnia zabudowy jaką wykorzystuje Skyshelter.zip jest średnio trzydziestokrotnie mniejsza niż powierzchnia zajmowana przez stosowane tradycyjnie namioty lub kontenery. W związku z tym, znacznie mniej czasu należy poświęcić na odgruzowanie, oczyszczenie i zabezpieczenie terenu przeznaczonego pod obóz. Jest to szczególnie ważne w gęsto zaludnionych strefach, ale wszędzie indziej oznacza, że tymczasowe schronienia lokować można będzie znacznie bliżej zniszczonych domów ofiar.

NATYCHMIASTOWA GOTOWOŚĆ DO UŻYCIA
Skyshelter.zip może zostać bez wysiłku i natychmiastowo rozłożony, nawet na niestabilnym gruncie. Zakres robót ziemnych jest minimalny, gdyż bezpośrednio po zakotwieniu podpór, konstrukcja rozłożona zostaje dzięki sile nośnej ogromnego, napełnianego helem balonu, który znajduje się w jej wnętrzu i jest dzięki temu chroniony przed czynnikami zewnętrznymi. Lekkie stropy, wykonane w technice druku trójwymiarowego, doczepione są bezpośrednio do balonu i do siebie wzajemnie za pomocą stalowych lin konstrukcyjnych. Balon unosi w górę stropy i napina liny, które uzyskują sztywność zabezpieczającą obiekt przed działaniem sił parcia wiatru. Zewnętrzne i wewnętrze ściany są jedynie doczepionymi do stropów fragmentami przypominającego tkaninę materiału, które rozkładają się wraz z całą strukturą. Cały proces jest odwracalny i złożony moduł wykorzystać można ponownie w innym miejscu.

MOŻLIWOŚĆ ADAPTACJI
Zależnie od ilości gazu wpompowanego do wnętrza balonu, możliwe jest kontrolowanie ilości pięter, które mają zostać rozłożone. Tym sposobem, operując pojedynczym, masowo produkowanym modułem, da się reagować na nieprzewidywalne zdarzenia o różnej skali.

FUNKCJE
Zależnie od specyficznych potrzeb poszczególnych sytuacji, wewnątrz rozlokowane mogą zostać przeróżne funkcje, między innymi: strefa recepcji, magazyny, szpital polowy, noclegownie i farma wertykalna wykorzystująca glebę pozyskaną w trakcie kotwienia. Dodatkową zaletą Skyshelter.zip jest jego wysokość, częściowo zawdzięczana objętości i rozmiarom balonu. Dzięki niej, obiekt służyć może jako punkt orientacyjny, widoczny ze znacznych odległości i kierujący osoby dotknięte kataklizmem w stronę ośrodka, gdzie zostanie im udzielona pomoc.

ROZWIĄZANIA EKOLOGICZNE
Wykorzystując dużą powierzchnię zewnętrznej powłoki, autorzy przewidzieli wykorzystanie nanomateriału opartego na folii ETFE, na który naniesione zostały perowskitowe ogniwa słoneczne. Dzięki temu, budynek jest zdolny do samodzielnej produkcji ekologicznej energii elektrycznej, niezbędnej w sytuacjach kryzysowych. W oparciu o podobną filozofię, zlokalizowany na górze balon ukształtowano tak, by woda deszczowa mogła przepływać przez jego puste wnętrze, gdzie oczyszczają ją wyspecjalizowane filtry, a następnie gromadzona jest do dalszego użycia.