Przy reprezentacyjnej alei Passeig de Gràcia w Barcelonie można znaleźć ikony architektury katalońskiego modernizmu. Przykładowo słynne Casa Batlló i Casa Milà to dwa wybitne projekty genialnego Antoniego Gaudiego. Jednak kilkadziesiąt metrów dalej, za ukośną aleją skrywa się nieco mniej znana perła secesji. Casa Comalat to budynek o dwóch, odmiennych twarzach i surrealistycznym wnętrzu, które rozlewa się w bajkowe formy. Wybudowanej w 1911 r. Casa Comalat należy się miejsce w panteonie secesyjnej architektury Barcelony.
Nowe miasto
Przemiana zwartej barcelońskiej zabudowy w geometryczny układ hippodamejski była podyktowana chęcią usprawnienia transportu i higieny w mieście. Całe centrum nowoczesnego miasta składa się z setek bloków zabudowy w kształcie kwadratu o ściętych wierzchołkach. Jednak konieczność utworzenia dużych ukośnych arterii stworzyła bloki, które wyłamują się z tej reguły. To właśnie w przepołowionym bloku przy Avenida Diagonal powstał jeden z najciekawszych gaudyjskich budynków, który nie jest wcale dziełem słynnego architekta z Barcelony.
Salvador Valeri i Pupurull, będący istotnym, lecz mniej znanym architektem katalońskiej secesji zaprojektował Casa Comalat dla właściciela zakładów tekstylnych Joana Comalata. Co ciekawe, architekt nie ukrywał inspiracji stylem Gaudiego, który zaprojektował pobliską Casa Batlló. Jednak projekt Pupurulla to nie żadna kopia a kreatywny popis. Z kolei o pierwszym dziele Gaudiego można przeczytać TUTAJ.
Dwie twarze
Główną fasadę znajdującą się przy wielkiej alei wyróżnia elewacja z lokalnego piaskowca Montjuïc. Co ciekawe, z tego samego materiału wykonano elewację Sagrady Familii. Na beżowy kamień nałożono secesyjne zdobienia w postaci wolut, festonów i naczółków. Lejące się ornamenty nawiązują także do uwielbianych przez ten styl motywów roślinnych, a liście, kwiaty i owoce „porastają” przestrzeń nad oknami i pod głównym wykuszem. Warto zaznaczyć, że obudowane stalaktytowymi słupami okna bezpośrednio nawiązują do Casa Batlló. Na szczycie widnieją dwie postacie kobiece i obowiązkowe rzeźby smoków. Te mityczne stworzenia rozsiane są po całym mieście, co czyni je symbolem Barcelony. Z kolei, ciemnozielony dach przypomina trochę smocze łuski.
Twarz Casa Comalat od strony niewielkiej Carrer de Còrsega wydaje się zaprzeczeniem głównej fasady. Elewacja tylnej ściany wybrzusza się w stronę ulicy ogromnym wykuszem z drewna. Zasłaniane roletami balkony przypominają wielką arabską maszrabijję. Jednak najciekawszym elementem tylnej fasady są mozaikowe zdobienia na ścianach. Kolorowe szklane elementy zostały ułożone w płynne wzory przez najważniejszego mozaikowego artystę Barcelony — Lluísa Bru i Salellesa. Dolna część fasady nawiązuje wyglądem do secesyjnych form przedniej ściany, ale jej kolorystyka jest o wiele żywsza.
Marzenie senne
Wnętrza budynku uderzają rozpływającym się wystrojem ścian. Wejściowa sień została wyłożona ciemnym wijącym się drewnem, polichromiami i odlewanymi elementami ceramicznymi, których abstrakcyjne kształty przypominają obce formy życia. Wśród dziwacznych zdobień secesji znalazło się miejsce na klasyczne malowidła oraz proste, choć marmurowe stopnie. Jednak cała reszta wystroju to kolorowe szaleństwo architekta. W pomieszczeniach dominują witrażowe okna, a także paraboliczne i gładkie kształty. Mnogość abstrakcyjnych i roślinnych zdobień secesji równa się barokowemu przepychowi.
Ukryte dzieło Pupurulla zostało wyremontowane w latach 90., a obecnie kamienica jest własnością prywatną, przez co zwiedzanie jej wnętrz jest niemożliwe. Casa Comalat to sen artysty, który połączył wszelkie dziedziny sztuki, żeby stworzyć szczytowy przykład kończącej się wtedy epoki barcelońskiej architektury. Lata 20. zerwały z katalońską secesją, a epoka syntezy sztuk przerodziła się w późniejsze style takie jak choćby art déco. Mimo że Casa Comalat przez lata stała w cieniu budynków Gaudiego, to można powiedzieć, że kamienica Pupurulla przebija niektóre z dzieł najsłynniejszego architekta Barcelony.
Źródło: BCN Magica
Czytaj też: Architektura | Ciekawostki | Kamienica | Secesja | Barcelona | Hiszpania | whiteMAD na Instagramie
