W czeskiej wsi Čečelice, położonej między Mělníkiem a Kostelcem nad Labem, na skrzyżowaniu dawnych dróg stanęła nowa kapliczka. To nie tylko obiekt architektoniczny, lecz także symbol duchowej pamięci miejsca. Jej powstanie jest wspomnieniem dawnej kapliczki zburzonej w latach 60., a jej forma przypomina zarówno tradycyjne kapliczki regionu, jak i zatarte w krajobrazie kamienne drogowskazy.
Mniej znaczy więcej
Nowa kapliczka nie dominuje przestrzeni – jest czytelna, celowo powściągliwa. Jej bryła orientuje się zgodnie z dawnym układem dróg. Minimalistyczna, biała powłoka i miękko wyprofilowane wnętrze tworzą miejsce skupienia, nie ekspozycji. Maryja nie pokazuje się od razu; trzeba ją odszukać, wejść głębiej, dać się prowadzić światłu i cieniowi. Projekt daje odwiedzającym trzy spojrzenia na figurę: dziewczęcą, macierzyńską i świętą. Wszystkie spotykają się w jednej kompozycji, w jednej postaci ukrytej „wewnątrz”, jak matka tuląca dziecko. Intymność tego gestu podkreśla fakt, że statuę umieszczono głęboko we wnętrzu; nie wystawia się na widok, lecz czeka na relację. To zaproszenie do jej odkrycia.
Rzeźbiarsko uformowane sklepienie wykonano z włókna szklanego położonego na specjalnym styropianowym formacie, a całość zwieńczono metalowym listowaniem. Dach kapliczki tworzą płyty piaskowca, stabilnie osadzone na podkonstrukcji z blachy. Projekt, choć oparty na innowacyjnych rozwiązaniach, pozostał głęboko zakorzeniony w lokalnych materiałach i historii – nawet pomysł użycia włókna szklanego odnosił się do dawnych tradycji przemysłowych w pobliskich Neratovicach.
Zwieńczenie tworzą płyty piaskowca osadzone na podkonstrukcji z blachy, która zapewnia stabilność i długowieczność. Statuetkę Matki Boskiej wykonano w technologii druku 3D – nie jako nowy artystyczny eksperyment, lecz świadomie wybrany, sprawdzony model, który wpisuje się w lokalną tradycję. Całość jest jak znak drogowy sprzed epoki neonów: prosta, wyraźna, nieprzegadana.
Wspólnota buduje
Najważniejszym narzędziem tej realizacji były ręce mieszkańców. To oni wznieśli kapliczkę wspólnym wysiłkiem, zamieniając projekt w doświadczenie sąsiedzkiej współpracy i gest odbudowy więzi. Otoczenie przy obiekcie uporządkowano tylko częściowo – gmina planuje przywrócić historyczną ścieżkę, więc krajobraz będzie się zmieniał wraz z kapliczką.
projekt: Ing. Martin Junek, Bc. Adam Cigler
współpraca: Ing. arch. Lucia Chotěborová
zdjęcia: Tomáš Slavík
Czytaj też: Czechy | Minimalizm | Detal | Architektura sakralna | whiteMAD na Instagramie
