Projekt Hugona Kowalskiego i Marcina Szczeliny “Let’s talk about garbage” („Porozmawiajmy o śmieciach”), który reprezentuje Polskę na głównej wystawie 15 Międzynarodowego Biennale Architektury w Wenecji zbiera entuzjastyczne oceny i recenzje zagranicznych dziennikarzy i krytyków architektury. Włoski magazyn Exibart.com uznał projekt Polaków za jeden z dwóch najlepszych na wystawie głównej.

Piętnaste Biennale Architektury w Wenecji stoi pod znakiem architektury społecznie zaangażowanej. Reporting from the front – bo tak nazwano tę edycję Biennale – jest zbiorem doniesień z frontu, na którym architektura konfrontuje się z niesprawiedliwymi warunkami społeczno-ekonomicznymi oraz walczy z napotykanymi w różnych miejscach świata problemami.

Kowalski i Szczelina zwracają naszą uwagę na to, co musimy dostrzec: na olbrzymią ilość śmieci, którą produkujemy każdego dnia. Nie estetyzują odpadów, ale też nie rzucają nam ich w twarz. Zamiast tego organizują je, konfrontują nas z ich istotą, z ich pochodzeniem, a następnie prezentują, w bardzo wyraźny sposób – sposoby ich przetwarzania, skupiając się na kreatywności mieszkańców slumsu Dharavi, którzy pozyskują i ponownie wykorzystują to, co wyrzuca miasto, tworząc budulec lepszego świata. Stosując, co nazwać można wyjątkowymi umiejętnościami teatralnymi, stworzyli jedną z najbardziej przejrzystych i jedną z najmocniejszych wystaw na tegorocznym Biennale. – Aaron Betsky, krytyk architektury, dziekan Frank Lloyd Wright School of Architecture w Arizonie

Po raz pierwszy w historii Biennale Architektury w Wenecji, do głównej wystawy zostali zaproszeni polscy twórcy. Kuratorem głównej wystawy jest Alejandro Aravena, zdobywca tegorocznej nagrody Pritzkera.  Projekt Hugona Kowalskiego i Marcina Szczeliny, zajmuje powierzchnię aż 200m2, długość 20m i wysokość ponad 3 m.

Let’s talk about garbage mierzy się z globalnym problemem nadprodukcji śmieci. Współczesne konsumpcyjne społeczeństwa nie troszczą się wystarczająco o “życie po życiu” swoich masowo wytwarzanych produktów, szczelnie owiniętych w kolejne warstwy opakowań z tworzyw sztucznych. Projekt to próba wskazania nowych alternatywnych strategii w walce z zalewającą nasze miasta lawiną odpadów. W jaki sposób architektura może wpływać na zmniejszenie ilości odpadów? Jak możemy skuteczniej uczestniczyć w procesie recyklingu? Dlaczego jest to ważne zagadnienie ciągle marginalizowane w większości miast świata?– to tylko kilka z wielu pytań, na które twórcy wystawy starają się odpowiedzieć.

Photograph made by Marco Magoga (1)

Projektowane rzeczy do jednorazowego lub krótkotrwałego użytku, wykonane najczęściej z tworzyw, które rozkładać się będą na wysypiskach setki, a nawet tysiące lat, w dłuższej perspektywie czasu stają się jedynie produkowanymi odpadami zamiast nowymi produktami powstałymi w procesie recyklingu. Twórcy wystawy przedstawiają m.in. cykl życia wyrzucanych przedmiotów – ich zbieranie, sortowanie, przetwarzanie i powtórne wykorzystanie. To recykling, upcykling czy projektowanie produktu z myślą o jego przyszłym przetworzeniu wskazują nam alternatywy dla problemu nadprodukcji śmieci.

Wrzucamy wszystko do czarnego worka, myśląc, że nie jest to już więcej nasz problem – twierdzą Kowalski i Szczelina. Do tej idei nawiązuje czarna ściana wystawy, ukrywająca swój rewers, dalsze losy odpadów – bogaty świat nieznanych zazwyczaj danych dotyczący śmieci oraz życia milionów ludzi żyjących z recyklingu tego, co wyrzucają inni. Twórcy prezentują również bogatą paletę materiałów i produktów dostępnych na rynku, które maksymalizują korzyści z recyklingu, proponują ekologiczne i trwałe rozwiązania.

Photographs made by Marco Magoga (6)

Ostatnich 7 miesięcy kompletnie wywróciło nasze życie do góry nogami. Projekt pochłonął nas bez reszty. Zebraliśmy świetny zespół wspaniałych ludzi z wielu dziedzin, aby jak najszerzej spojrzeć na problem śmieci. Współpracujemy ze specjalistami z tej dziedziny, m.in profesorzy z Uniwersytetu w Mumbaju czy Massachusetts Institute of Technology. Dlatego bardzo nas cieszy tak pozytywny odbiór naszego projektu, gdyż jest to praca wielu specjalistów z całego świata. Mamy olbrzymią konkurencję w Wenecji, na wystawie głównej jest aż 11 laureatów nagrody Pritzkera oraz kilkudziesięciu innych architektów. Dlatego jesteśmy dumni, że tak ważny temat jakim jest nadprodukcja śmieci jest tak szeroko i entuzjastycznie nagłaśniany za pomocą mediów z całego świata. – dodają twórcy.

Kowalski i Szczelina, planują wydanie książki, nakładem wydawnictwa DOM Publishers, która będzie podsumowaniem projektu i zarazem pracą badawczą, którą zebrali w ostatnich kilku miesiącach.