Miasto Warszawa rozpoczęło kolejny etap działań związanych z zagospodarowaniem potężnego budynku znanego jako Szpiegowo. W połowie grudnia ogłoszono konkurs, którego przedmiotem jest opracowanie koncepcji przebudowy nieruchomości stojącej przy ulicy Sobieskiego 100. Przedsięwzięcie ma otworzyć drogę do ponownego wykorzystania tego obszaru na potrzeby mieszkaniowe. Rozstrzygnięcie konkursu zaplanowano na czerwiec 2026 roku.
Historia Szpiegowa
Kompleks budynków przy Sobieskiego 100 na warszawskim Mokotowie przez wiele lat pozostawał poza kontrolą miasta. Obiekt był zajmowany bez tytułu prawnego najpierw przez Związek Radziecki, a następnie przez Federację Rosyjską. Po długim okresie sporów oraz nieskutecznych prób odzyskania nieruchomości, w 2022 roku w końcu doszło do formalnego przejęcia Szpiegowa. W styczniu 2025 roku teren został przekazany miastu, co umożliwiło rozpoczęcie przygotowań do konkursu na projekt zagospodarowania opuszczonego kompleksu. Jak podkreśla prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski, po przejęciu obiektu i wykonaniu niezbędnych ekspertyz stało się możliwe rozpoczęcie procedury konkursowej. Władze miasta zakładają, że teren będzie wykorzystywany z myślą o potrzebach mieszkańców stolicy.
Pochodzenie potocznej nazwy „Szpiegowo”
Określenie Szpiegowo pojawiło się w potocznym języku w związku ze wspomnianym już wyżej, wieloletnim użytkowaniem kompleksu przez instytucje Związku Radzieckiego, a następnie Federacji Rosyjskiej. Teren pozostawał wówczas zamknięty i niedostępny dla postronnych osób, a informacje na temat jego funkcjonowania nie były ściśle chronione. Ograniczony dostęp, stała ochrona oraz brak przejrzystości w zakresie prowadzonej tam działalności sprzyjały narastaniu spekulacji dotyczących obecności służb wywiadowczych. W efekcie utrwaliła się ta nieformalna nazwa.
Zakres opracowania konkursowego
Uczestnicy konkursu zostali postawieni przed zadaniem przekształcenia istniejącego kaskadowego budynku, ze szczególnym uwzględnieniem układu mieszkań. Obiekt figuruje w gminnej ewidencji zabytków, dlatego jego zewnętrzna forma podlega prawnej ochronie. Projektanci muszą jednocześnie dostosować budynek do aktualnych przepisów oraz poprawić funkcjonalność wnętrz. Wytyczne obejmują także zaprojektowanie nowego budynku od strony ulicy Sobieskiego. Ma on powstać w miejscu obecnego wielofunkcyjnego pawilonu oraz dawnego przedszkola, które przewidziano do rozbiórki. Istotnym elementem koncepcji pozostaje również zagospodarowanie terenu wokół całego zespołu.
Zasady i przebieg konkursu na nowe Szpiegowo
Postępowanie konkursowe zaplanowano w dwóch etapach. W pierwszej fazie uczestnicy przygotują opracowania studialne. Sąd konkursowy wybierze spośród nich maksymalnie pięć propozycji, których autorzy zostaną zaproszeni do drugiego etapu. Na tym etapie powstaną pełne prace konkursowe, spośród których zostanie wyłoniona najlepsza koncepcja. Zwycięska pracownia otrzyma nagrodę finansową oraz zaproszenie do negocjacji w trybie z wolnej ręki na wykonanie kompletnej dokumentacji projektowej.
Szpiegowo i dotychczasowe działania
Prace analityczne rozpoczęły się jeszcze przed ogłoszeniem konkursu. W 2023 roku wykonano inwentaryzację całego kompleksu oraz ekspertyzę techniczną. Po przejęciu terenu przez miasto w 2025 roku przeprowadzono dodatkowo inwentaryzację zieleni oraz analizę konstrukcji budynku. Opracowanie pozwoliło wskazać elementy, które można usunąć bez konieczności wzmacniania konstrukcji. Wykonana analiza ma duże znaczenie ze względu na istniejące lokale o znacznej powierzchni, które wymagają gruntownej przebudowy i dostosowania do nowego programu mieszkaniowego.
Harmonogram dalszych prac
Ogłoszenie wyników konkursu jest planowane na czerwiec 2026 roku. Jesienią tego samego roku miasto zamierza podpisać umowę na opracowanie dokumentacji projektowej. Zakończenie prac związanych z nową koncepcją przewidziano na sierpień 2027 roku, co pozwoli na ogłoszenie przetargu na długo wyczekiwaną przebudowę.
Na realizację inwestycji w budżecie Warszawy zabezpieczono środki przekraczające 132 miliony złotych.
Źródło: UM Warszawa
Czytaj też: Architektura w Polsce | Warszawa | Modernizm | Architektura PRL | whiteMAD na Instagramie
