Łódzki modernizm pozostawił po sobie wiele realizacji, które do dziś przyciągają uwagę swoją prostotą formy i eleganckim detalem. Jednym z najbardziej charakterystycznych przykładów tego nurtu jest kamienica stojąca pod adresem Zielona 25, znana przede wszystkim z niezwykłej klatki schodowej w stylu nawiązującym do art déco. To właśnie ona nadaje budynkowi niespotykany charakter i sprawia, że obiekt jest uznawany za jedną z najciekawszych realizacji międzywojnia w mieście.
Zielona 25 – historia i projekt
Kamienicę wzniesiono na zlecenie łódzkiego przedsiębiorcy Judy Salomonowicza w miejscu dawnych fabrycznych zabudowań. Prace rozpoczęły się w maju 1936 roku. Pierwszy projekt zakładał budynek trzy- i czteropiętrowy z ryzalitami zarówno od frontu, jak i od strony podwórza. Już w czerwcu 1936 koncepcję zmieniono, zwiększając wysokość do pięciu kondygnacji i ograniczając liczbę ryzalitów od zaplecza. W 1938 roku przeprojektowano też centralny fragment fasady. Dokumentację sygnował architekt Henryk Lewinson.
Budynek powstał z myślą o zamożnych lokatorach, co widać zarówno w jego formie, jak i w wysokim standardzie wykończenia. Od początku był przykładem architektury nowoczesnej, łączącej funkcjonalność z dekoracyjnymi akcentami inspirowanymi art déco. Obiekt jest wpisany dziś do gminnej ewidencji zabytków Łodzi.
Architektura kamienicy Judy Salomonowicza w Łodzi
Kamienica ma plan w kształcie litery L. Od strony ul. Zielonej jej fasadę zdobią dwa ryzality, a od strony dziedzińca znajduje się jeden dodatkowy. Wjazd prowadzi od ul. Gdańskiej, wzdłuż północnej ściany szczytowej, natomiast główne wejście mieści się od frontu. Budynek liczy cztery piętra i piwnicę, a wewnątrz zaplanowano 38 mieszkań o różnej powierzchni. Większe z nich wyposażono w osobne wejścia dla służby, co podkreślało luksusowy charakter inwestycji. Parter przeznaczono na trzy lokale usługowe z dużymi witrynami w ryzalitach. W obiekcie znajdują się dwie klatki schodowe: zwykła, pełniąca funkcję komunikacyjną, oraz reprezentacyjna, zaprojektowana jako atrium z doświetleniem przez dachowy świetlik.
Najpiękniejsza klatka schodowa w Łodzi
To właśnie ta klatka schodowa przyciąga największą uwagę i sprawia, że budynek uchodzi za unikat. Jej kompozycja opiera się na rytmie i symetrii, typowych dla modernizmu lat 30., a jednocześnie wzbogacona jest o dekoracyjne elementy art déco. Podłogi i spoczniki wyłożono płytkami układanymi w geometryczne wzory, w których zestawiono jasne i ciemne tony. Stopnie wykonano z ciemnego kamienia, kontrastującego z jasnymi ścianami. Mosiężne balustrady i poręcze mają proste, a zarazem eleganckie linie z subtelnymi geometrycznymi detalami.
Najważniejszym elementem pozostaje jednak światło. Centralny świetlik w dachu wypełnia przestrzeń naturalnym blaskiem, który rozlewa się na wszystkie kondygnacje, tworząc poczucie lekkości, luksusu i reprezentacyjności. To rozwiązanie należało do nowoczesnych i prestiżowych, a dziś stanowi jeden z najciekawszych przykładów w Łodzi.
Kamienica Zielona 25 – styl i znaczenie
Kamienica przy Zielonej 25 jest świadectwem późnego łódzkiego modernizmu, w którym funkcjonalność łączyła się z elegancją art déco. Budynek wyznaczał nowe standardy mieszkaniowe, odpowiadając oczekiwaniom elit gospodarczych miasta. Pierwotnie fasady obłożono płytami ze sztucznego kamienia imitującego czerwony piaskowiec, a parter zdobiły pionowe żłobienia w tynku. Niestety, te detale nie przetrwały termomodernizacji. Mimo to obiekt nadal pozostaje jednym z najbardziej reprezentacyjnych przykładów międzywojennej architektury mieszkaniowej w Łodzi, a jego klatka schodowa uchodzi za najpiękniejszą w mieście.
Źródło: lodz.pl
Czytaj też: Łódź | Kamienica | Detal | Modernizm | whiteMAD na Instagramie
