Tor wyścigów konnych na Służewcu, położony przy ulicy Puławskiej 266 w dzielnicy Ursynów, należy do najważniejszych obiektów jeździeckich w Polsce. W ciągu swojej blisko stuletniej historii kompleks przechodził przez różne formy organizacyjne i właścicielskie, a także przez liczne prace modernizacyjne. Obecnie jest zarządzany jest przez spółkę Totalizator Sportowy i stanowi flagowy przykład stołecznego funkcjonalizmu.
Początki wyścigów na Służewcu
Pierwsze udokumentowane zawody konne o charakterze sportowym w Polsce miały miejsce już w drugiej połowie XVIII wieku. Regularne, zorganizowane wyścigi zaczęły się jednak pojawiać w XIX wieku. Pierwotny stały tor funkcjonował na Polu Mokotowskim w Warszawie, lecz stopniowy rozwój zabudowy miejskiej sprawił, że dalsza eksploatacja tej lokalizacji stała się problematyczna. W odpowiedzi na potrzebę nowego miejsca w 1925 roku Towarzystwo Zachęty do Hodowli Koni zakupiło rozległe tereny na Służewcu i podjęto prace nad nowym wyścigowym kompleksem z prawdziwego zdarzenia.
Tor Służewiec – projekt i założenie architektoniczne z lat 30.
Projekt nowego toru przygotował Zygmunt Plater-Zyberk wraz ze współpracownikami. Założenie stanowiło fuzję elementów funkcjonalizmu i stylistyki okrętowej, co nadawało mu modernistyczny i bardzo nowoczesny charakter, typowy dla architektury międzywojnia. Kompleks zaplanowano jako wielofunkcyjne miejsce treningów i zawodów. W jego skład weszły dwa tory, murowane stajnie z zapleczem mieszkalnym dla pracowników, padoki, karuzele treningowe oraz podziemny tunel umożliwiający bezpieczne doprowadzanie koni na tor. Dodatkowym elementem była parkowa kompozycja zieleni oraz wieża ciśnień zapewniająca własne źródło wody dla obiektu.
Tor wyścigów konnych na Służewcu i jego losy
Tor na Służewcu uroczyście otwarto 3 czerwca 1939 roku. Wkrótce potem, w czasie II wojny światowej, obiekt został przejęty przez okupanta. Część infrastruktury uległa zniszczeniu, konie wywieziono, a teren był wykorzystywany między innymi jako lądowisko. Podczas powstania warszawskiego doszło do zbrojnych starć w rejonie kompleksu, w wyniku których poniesiono ludzkie i materialne straty. Po zakończeniu działań wojennych obiekt powrócił do funkcji sportowej i z czasem odzyskał część dawnego blasku. W 1989 roku zespół torów wpisano do rejestru zabytków.
Arcydzieło warszawskiego modernizmu
Całość zabudowań powstała z rozwagą i według ściśle dopracowanych projektów. Trybuny zaplanowano tak, by widzowie nie byli oślepiani popołudniowym słońcem. Trybuna I, nazywana Honorową, była przeznaczona dla oficjalnych gości, sędziów i mediów. Charakteryzuje ją przeszklona elewacja od strony padoku, system widokowych tarasów oraz reprezentacyjne wnętrza. Na tej trybunie przez wiele lat obowiązywał formalny dress code. Trybuna II liczyła około 4500 miejsc i była wyposażona w loże oraz podziemne pomieszczenia, w których znajdowała się sala taneczna z obrotowym parkietem. Trybuna III planowana dla 7000 widzów nigdy nie została oddana do użytku.
Tor na Służewcu – modernizacje i ostatnie prace remontowe
W ciągu ostatnich kilkunastu lat obiekt przeszedł kilka etapów restrukturyzacji i modernizacji. Już od początku drugiej dekady XXI wieku podejmowano działania mające na celu odtworzenie i zabezpieczenie zabytkowej infrastruktury. W 2013 roku Totalizator Sportowy zainicjował jeden z największych programów renowacyjnych w historii obiektu, które etapami trwają do dziś. Prace objęły już m.in. modernizację instalacji oraz remonty stajni czy Trybuny Honorowej i głównego toru.
Tor Służewiec dzisiaj
Dziś Tor Służewiec pozostaje aktywną areną wyścigów konnych oraz miejscem komercyjnych i kulturalnych wydarzeń. W kalendarzu obiektu znajdują się dni wyścigowe obejmujące cykliczne imprezy oraz najważniejsze gonitwy sezonu. Tor pełni równocześnie funkcję sportową i kulturową. Jako zabytek modernizmu stanowi przykład międzywojennej jakości i elegancji, natomiast realizowane prace remontowe oraz oferta wydarzeń mają na celu zachowanie równowagi między ochroną dziedzictwa a wykorzystywaniem obiektu w gospodarczy i społeczny sposób.
Źródło: torsluzewiec.pl, totalizator.pl
Czytaj też: Modernizm | Warszawa | Architektura w Polsce | Historia | whiteMAD na Instagramie
