Ma kilka metrów i swym wyglądem przypomina ludzkie płuca. Specjalne urządzenie stanęło kilka dni temu w Oświęcimiu. Działa tak, że przez konstrukcję przepuszczane jest powietrze. Płuca więc „oddychają” tym, czym mieszkańcy. O tym, że nie jest dobrze świadczy stan sztucznych płuc już po kilku dniach od otwarcia instalacji.

Sztuczne płuca na Rynku w Oświęcimiu pojawiły się w Dniu Czystego Powietrza. Urządzeniem opiekują się działacze Oświęcimskiego Alarmu Smogowego. Jeszcze w tym miesiącu płuca pojadą do Czernichowa, następnie do Wieliczki, Zabierzowa, Niepołomic i Warszawy.

Powietrze i unoszące się w nim zanieczyszczenia są najczęściej niewidzialne. Chcemy pokazać, że powietrze, którym oddychamy w sezonie zimowym jest przepełnione drobnym, szkodliwym pyłem, który osadza się w naszych organizmach. Nasza instalacja przedstawia model płuc wykonany z białej, przepuszczalnej materii, przez którą tłoczone jest powietrze. Drobiny pyłów osiądą w płucach, które w ciągu 14 dni happeningu, zmienią kolor. Dodatkowo na bilbordzie umieściliśmy czujnik wyświetlający bieżące stężenie PM10 w danej godzinie – mówi Magdalena Kozłowska z Polskiego Alarmu Smogowego.

Tak wyglądały sztuczne płuca pierwszego dnia akcji. fot. Polski Alarm Smogowy

Nietypowa instalacja to element kampanii „Zobacz czym oddychasz. Zmień to”, która ma na celu zwrócenie uwagi na dramatyczną jakość powietrza, którą obniża spalanie węgla i drewna w gospodarstwach domowych.

W samej Małopolsce spośród pół miliona małopolskich kotłów na węgiel i drewno w ubiegłym roku wymieniono zaledwie 16 tysięcy. Do zakończenia procesu wymiany najgorszej jakości kotłów mieszkańcy nie mają dużo czasu. W województwie małopolskim i mazowieckim uchwały antysmogowe wyznaczają termin do końca 2022 roku – dodaje Kozłowska.

Wolna wymiana „kopciuchów” przekłada się na liczne przekroczenia norm jakości powietrza. W roku 2018 najwyższe w kraju stężenia rakotwórczego benzo(a)pirenu odnotowano w Nowym Targu – norma została przekroczona 18-krotnie. Drugie na liście miasto to również położona w Małopolsce Sucha Beskidzka – 13-krotne przekroczenie. W tych dwóch miejscach odnotowano również najwyższe w województwie liczby dni z przekroczeniem dopuszczalnych stężeń PM10.

O tym, że normy rzeczywiście są przekraczane świadczy stan sztucznych płuc w zaledwie kilka dni po tym, jak ustawione zostały na Rynku w Oświęcimiu. Na zdjęciu niżej doskonale widać, że daleko im do bieli z początku akcji.

fot. Karolina Turza/Oświęcimski Alarm Smogowy

źródło: Polski Alarm Smogowy