W Białymstoku pojawiły się pierwsze miejskie ławki wykonane z materiału powstałego w całości z odpadów. To efekt projektu realizowanego przez spółkę LECH, która w tamtejszym Zakładzie Utylizacji Odpadów Komunalnych uruchomiła doświadczalną linię do produkcji Ekologicznej Płyty Kompozytowej. Nowy materiał powstaje z kartonów po napojach i folii polietylenowej, a jego wdrożenie otwiera drogę do praktycznego wykorzystania surowców dotąd trudnych do przetworzenia.
Białystok rozwija system gospodarki obiegu zamkniętego, wprowadzając rozwiązania, które zwiększają poziom recyklingu i pozwalają na ponowne wykorzystanie surowców. Technologia opracowana we współpracy spółki LECH z naukowcami Politechniki Poznańskiej umożliwia przekształcanie kartonów po napojach oraz folii polietylenowej w pełnowartościowy produkt – „Ekologiczną Płytę Kompozytową”. Pierwsze ławki wykonane z tego materiału ustawiono na skwerach przy cerkwi Św. Mikołaja i Pałacyku Gościnnym oraz w Alei Bluesa.
Technologia zmienia podejście do odpadów
Linia produkcyjna działa w Zakładzie Utylizacji Odpadów Komunalnych w Hryniewiczach. Płyta powstaje z rozdrobnionych kartonów po napojach (70 proc.) oraz z folii polietylenowej (30 proc.). Odpady są rozdrabniane, suszone, mieszane w odpowiednich proporcjach, a następnie prasowane pod wysokim ciśnieniem w temperaturze około 230°C. Gotowy produkt ma wymiary 2×1 m i grubość od 6 do 20 mm.
– To przykład innowacji, która powstała z myślą o środowisku, ale ma też bardzo praktyczny wymiar. Z odpadów, które do tej pory były jednymi z najtrudniejszych do zagospodarowania, powstaje trwały materiał o szerokim zastosowaniu. Cieszę się, że to właśnie miejska spółka LECH wdrożyła rozwiązanie, które może stać się inspiracją dla innych samorządów i przedsiębiorstw zajmujących się gospodarką odpadami – mówi prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski.
Od prototypu
Ekologiczna Płyta Kompozytowa uzyskała wymagane atesty, a wydane w 2026 r. Pozwolenie Zintegrowane pozwoliło na utratę statusu odpadu przez produkt, co umożliwia jego sprzedaż. Dzięki temu możliwe było wykonanie pierwszych elementów małej architektury – ławek, które 28 lipca pojawiły się w przestrzeni miasta. Dwie ustawiono na skwerze przy ul. Lipowej, kolejne przy Alei Bluesa oraz przy Pałacyku Gościnnym.
– Ławki są dla mieszkańców, ale mamy też propozycję dla ich czworonożnych przyjaciół. To poidełka z płyty EPK dla zwierząt, przydatne zwłaszcza podczas spacerów w upalne dni – mówi zastępca prezydenta Tomasz Klim. – Województwo podlaskie jest liderem recyklingu. Białystok poddaje recyklingowi 53 procent odpadów.
Możliwości zastosowania
EPK może zastąpić materiały drewnopochodne, takie jak MDF czy OSB. Znajduje zastosowanie w budownictwie, transporcie, logistyce, meblarstwie oraz małej architekturze. Z płyty można wykonywać panele techniczne i dźwiękochłonne, elementy magazynowe, palety, zabezpieczenia transportowe, a także ławki, tarasy, pomosty czy nośniki reklamowe.
– Płyty i to, do czego można je wykorzystać, to nie wszystko, co proponuje spółka LECH. To jeden z naszych pomysłów na recykling. Utworzyliśmy też nowoczesną kompostownię, oferujemy kruszywo z recyklingu przeznaczone dla branży budowlanej. I to nie jest nasze ostatnie słowo w tym temacie – podkreśla prezes spółki Lech Michał Stefanowicz.
Gospodarowanie odpadami
Nowa technologia jest kolejnym etapem rozwijanego przez PUHP LECH systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Celem jest zwiększanie poziomu recyklingu oraz jak najlepsze wykorzystanie surowców, które dotąd trafiały do strumienia odpadów trudnych do przetworzenia. Wprowadzenie EPK do miejskiej infrastruktury pokazuje, że innowacyjne rozwiązania mogą realnie wpływać na jakość przestrzeni publicznej i jednocześnie wspierać zrównoważony rozwój.
zdjęcia: Dawid Gromadzki
źródło: UM Białystok
Czytaj też: Ekologia | Białystok | Miasto | Meble miejskie | Place, Skwery, Parki | whiteMAD na Instagramie
