fot. Reed Watts Architects

W Londynie powstanie muzeum brutalizmu – pierwsze w Wielkiej Brytanii

W Camden – dzielnicy zlokalizowanej w północnym Londynie, niebawem rozpocznie się ważna inwestycja. Jej celem jest adaptacja brutalistycznej sali gimnastycznej z lat 60. XX wieku na potrzeby nowej instytucji. W zabytkowej przestrzeni Acland Burghley School powstanie Museum of Brutalist Architecture (MoBA), które ma być pierwszym muzeum brutalizmu w Wielkiej Brytanii. Projekt pracowni Reed Watts Architects zyskał wsparcie Narodowego Funduszu Dziedzictwa oraz szeregu fundacji i indywidualnych darczyńców.

Architektoniczna spuścizna szkoły Acland Burghley

Szkoła Acland Burghley została zaprojektowana przez pracownię Howell, Killick, Partridge & Amis. Kompleks, którego budowę ukończono w 1968 roku, jest dzisiaj uznawany za jeden z najlepszych przykładów brutalistycznej architektury edukacyjnej w Wielkiej Brytanii. Jego przestrzenne założenie tworzą dwa długie skrzydła i trzy boczne bryły, natomiast najbardziej wyrazistym elementem kompleksu jest wolnostojąca sala zgromadzeń, połączona z resztą budynków zadaszonym przejściem. Właśnie ten obiekt ten, objęty ochroną konserwatorską, zostanie przekształcony w siedzibę muzeum.

Renowacja z szacunkiem dla dziedzictwa

Sala zgromadzeń została zaprojektowana jako sześciokątna przestrzeń widowiskowa i miała od początku służyć zarówno szkolnej, jak i lokalnej społeczności Camden. Początkowo była wykorzystywana do różnych wydarzeń – od wykładów po spektakle i zawody sportowe – by z czasem ulec licznym, nietrafionym przebudowom, które zatarły jej architektoniczne i funkcjonalne walory. Od 2020 roku zespół Reed Watts Architects współpracuje z uczniami i kadrą szkoły, by przywrócić pierwotny charakter obiektu. Projekt zakłada rekonstrukcję brutalistycznej estetyki wnętrza oraz dostosowanie sali do współczesnych potrzeb i standardów środowiskowych. Modernizacja obejmuje m.in. montaż elastycznej sceny i miejsc siedzących dla 300 osób, budowę podziemnego kanału wentylacyjnego, poprawę dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz odtworzenie południowej fasady i przyległego amfiteatru.

muzeum brutalizmu
fot. Google Earth

Społeczna rola muzeum brutalizmu

Nowa funkcja obiektu wykracza poza ramy konserwatorskie. Muzeum ma pełnić rolę centrum społecznego i edukacyjnego, dostępnego zarówno dla uczniów, jak i mieszkańców dzielnicy. Jak podkreśla dyrektor szkoły Nicholas John, projekt „Hall for All” wspiera integrację, edukację i budowanie międzypokoleniowych relacji. Przestrzeń będzie wykorzystywana do organizacji wystaw, wydarzeń artystycznych i warsztatów. Jednym z obecnych użytkowników sali jest Orchestra of the Age of Enlightenment, która działa w szkole na stałe i prowadzi programy edukacyjne, w tym cykl wydarzeń społecznych Live at the Hex.

Wsparcie finansowe i harmonogram

Inwestycja jest realizowana dzięki wsparciu ze środków publicznych i prywatnych. W lipcu 2025 roku Narodowy Fundusz Dziedzictwa przyznał na ten cel ponad 1 milion funtów. Dodatkowe finansowanie zapewniły władze dzielnicy Camden oraz fundacje: Wolfson, Hollick, Cecil Rosen i Reed. Rozpoczęcie prac budowlanych planowane jest na lato 2026 roku. Zakończenie inwestycji przewidziano na 2027. Projekt zakłada również stworzenie fizycznej siedziby Museum of Brutalist Architecture jako uzupełnienia istniejącej już działalności online, prowadzonej wspólnie przez szkołę i organizację edukacyjną Urban Learners.

Architekt / główny projektant: Reed Watts Architects

Czytaj też: Architektura | Londyn | Renowacja Brutalizm Beton | Historia | Wielka Brytania | whiteMAD na Instagramie